Қазтуған жырау ноғайдың Едисанордасының билеушісі Сүйініш мырзаның ұлы. Сүйініш мырзаның Қазтуғаннан басқа Азамат және Әдіжі атты тағы екі ұлы болған. Оның арғы ата-бабалары Ноғай Ордасының билеушілері еді. Әкесі Сүйініш Абдоллаұлы Еділ бойында өмір сүрген, кейін Қобан жаққа өтіп кеткен. XVII ғасырдың екінші жартысында жазылған орыс деректерінде Сүйініш мырзаның аты жиі айтылады. Ресей мемлекеттік архивінің көне актілер жөніндегі бөлімінің «Ноғай істері» қорында Сүйініш мырзаның және ноғай ұлысының 1660 жылдарға дейінгі деректері сақталған. Қазтуғанның шежіресі былайша таратылады: Едіге би - Нұраддин - Уаққас - Мұса - Ысмайыл би - Дінбай би - Тінікей - Абдолла - Сүйініш - Қазтуған. Қазтуғанның есімі алғаш рет тарих беттерінде 1673 жылы аталады. Орыс деректерінде оның есімі Тоған деп көрсетілген. Осы жылы қалмақ билеушісі Аюке хан өзінің бірнеше тайшысымен бірге Астрахан басшыларының алдына барып, орыс-қалмақ келісіміне қол қойып, аманат сарайындағы ноғайдың жас мырзасын босатуды сұраған. Қалмақ тайшылары мұндай қадамға едисан ноғайларының мырзасы Сүйініштің сұрауы бойынша барған болатын. Олар Сүйініштің патша алдындағы абыройлы істерін еске салды. Алайда, бұл сұрақтың жауабын Астрахан билігі емес, Мәскеудегі патшаның өзі беру керек еді. Осы кезде іске қабардин кінәзі К.М. Черкасский араласып, соңғы шешімді ұлық патшаның өзі хабарлайтынын айтып, қалмақ делегациясын жылы шыраймен шығарып салады. Қазтуған 1696 жылы ұзақ жылдар бойы Қалмақ хандығына тәуелді болған Едисан ұлысын бастап, Еділ бойынан Қырым хандығына тиесілі Қобанға көшіп кетеді. Қазтуғанның есімі соңғы рет 1698 жылғы деректе аталады. Онда Едисан ордасының мырзалары Тоған мен Гидемирдің Қобанның сол жағалауында орын алған жұтқа байланысты Мәскеуге Бейшім аға бастаған елшілікті жібергені жазылған.
Тірі организмдердің жекелеген түрлерін сақтау арнайы шаралар қолдану арқылы қамтамасыз етіледі. Мысалы, тірі организмдердің сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлерінің үлгілері немесе тұқымдары биологиялық мұражайларда және тұқым банкаларында сақталады, ал ботаникалық бақтар мен Хайуанаттар бақтары кейде олардың соңғы жанында қызмет етеді.
Ботаникалық бақтар мен хайуанаттар бақтарының міндеттеріне тірі әлемнің әртүрлілігін көрсетумен қатар оның гендік қорын, яғни тірі организмдердің барлық түрлерінің гендерінің жиынтығын сақтау кіреді.
Биологиялық әртүрлілікті сақтаудың ең тиімді нысаны ерекше қорғалатын табиғи аумақтар болып табылады.
Биологиялық әртүрлілікті сақтауда және популяциялар санын қалпына келтіруде қорықтар ерекше рөл атқарады.
Табиғи қорықтарға маңызды міндеттер жүктелген: биологиялық әртүрлілікті сақтау мақсатында табиғи аумақтарды қорғау, қорғалатын табиғи кешендерді табиғи жағдайда ұстау, ғылыми зерттеулер жүргізу, экологиялық мониторингті жүзеге асыру, қорық ісінің негіздерін насихаттау, табиғатты қорғау және табиғатты ұтымды пайдалану.
Алайда биологиялық әртүрлілікті сақтаудың ең жақсы жолы-биосфералық қорықтарды құру. Бұл қатаң қорғалатын биомдар эталондық учаскелері бар аумақтар. Биомалар белгілі бір ландшафтық-географиялық аймақта организмдердің әртүрлі топтарының және олардың мекендеу ортасының жиынтығы болып табылады.
Кейбір табиғи аймақтарда (тайга, тундра, дала және т.б.) аймақтық өсімдіктер тек биосфералық қорықтарда сақталған, мысалы: таулы тундралар және таулы баурайларда - Лапланд қорығында - қайың қисығы, Орталық-Сібір қорығында - самырсын және самырсын тайга, орталық-Орман қорығында-типтік шырша ормандары.
Жоғарыда аталған биосфералық қорықтардан басқа, Ресей Федерациясының аумағында Байкал жұмыс істейді. Воронеж, Кавказ, Приокско-Террас, Орталық-қара топырақты және басқа да биосфералық қорықтар.
Биологиялық әртүрлілікті қалпына келтіру немесе сақтау үшін табиғи кешендерді немесе олардың компоненттерін сақтау немесе қалпына келтіру үшін қызмет ететін табиғи аумақтар - қаумалдар үлкен маңызға ие. Олардың көмегімен біздің еліміздің флорасы мен фаунасын сақтау қамтамасыз етіледі: ормандардың бағалы учаскелері, аңшылық-кәсіпшілік жануарлардың мекендеу учаскелері, уылдырық шашатын жерлер мен балықтардың қорымдары, ұялары мен құстардың қыстайтын орындары және т.б. арналуына байланысты қорықшалар ландшафтық, биологиялық, гидрологиялық, геологиялық, пале - онтологиялық, топырақ және батпақты санаттарға бөлінеді. Қорымдардағы шаруашылық қызметі шектеулі, ол қорғалатын объектілерге зиян келтірмейтін шамада ғана жүзеге асырылады.
Ұлттық парктерде, яғни ғылыми, экологиялық және эстетикалық құндылығы бар ерекше қорғалатын табиғи кешендерде шаруашылық қызметке жол берілмейді. Ұлттық парктер реттелетін туризм мен демалысты ұйымдастыру, экологиялық ағартуды жүзеге асыру және мониторинг жүргізу мақсатында құрылады.
"Ұлттық парк" термині алғаш рет 1872 жылы қолданды, АҚШ Конгресі Йеллоустон ұлттық паркімен аталған жартасты тауларда американ халқына кең көркем аумақты беру туралы Заңды қабылдағанда. Содан бері ұлттық саябақтар жердің барлық аудандарында пайда бола бастады.
