Құрманғазының бала кезінен - ақ ең айткыш тілі, ең сезімтал тілі қос ішекті домбыра көмейінен шығатын күй тілі еді. Сондықтан да, ол сахараның даңғыл көкірек дәулескер күйшісі Соқыр Есжанды алғаш көpiп тыңдасымен-ақ домбырасынын тілін мен дінін түсініп, ұйып тыңдайды. Сондықтан да, өзінің замандастары Шеркеш, Байжұма, Баламайсаң сияқты күйшілердің күйін құныра тартып, сол күйлерден уақыттың ең шыншыл сырын ұғады. Ал Құрманғазының ұстазы - Ұзақ болатын.
1830 жылы Беріштен шыққан Исатай Тайманұлы және оның жан досы, дауылпаз ақын, дәулескер күйші Махамбет Өтемісұлы бастаған Жәңгір-ханға шаруалар көтерілісінде Құрманғазы да болады. Сол жылдарында «Кішкентай» деген күй шығарады.
1880 жылы Астрахан түбіндегі Сақмар елді мекеніне қоныс аударады. Қауым арасында ерекше құрметке бөленген Құрманғазы Дина Нүрпейісова, Ерғали Есжанов, Меңдіғали Сүлейменов сынды мирасқорларын жинайды. Сол дәуірде әйгілі болған Көкбала, Менетай, Менқара, Сүгірәлі, Торғайбай, Шора сынды домбыра тарту шеберлері де Құрманғазыны ұстаз тұтқан.
Құрманғазы сахараның даңғыл көкірек дәулескер күйшісі Соқыр Есжанның алдын көріп, Дәулеткерей сияқты жайсаң күйшімен сырлас болып, Шеркеш, Байжұма, Баламайсаң сияқты күйшілердің өнерінен өнеге алған.
Спорт тұрмыста етене болып сіңісіп, барша халықтың күнделікті рухани қажетіне айналып кетті. Әрбір азамат сымбатты, сындарлы да сұлу, денсаулықтары мықты болуға тиіс. А үшін ең қымбат және бағасыз байлық бұл денсаулығы. Халқымыз да айтылған мына мақалаға жүгінсек, «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген сөздің осы бүгінгі заманда спорттың денсаулыққа деген маңызы зор. Міне, сондай адамдарды тәрбиелеу денешынықтыру пәні мұғалімдеріне міндетті. Дені сау бала оқу процесіне белсене араласады. Сондықтан да әр оқушының денсаулығына нұқсан келтірмей, білімге деген құштарлығын арттыру және әр баланың өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, тұлға бойындағы табиғи қасиеттерін дамыту мектептің міндеті болып отыр.
