Біздің жер планетасы-Күн жүйесінің Бірегей планетасы. Ол барлық планеталардың ең әдемі ғана емес, сонымен қатар өмір бар жалғыз. Мұнда өмір бірегей және әр түрлі болады. Амебадан китке дейін, колибриден түйеқұсқа дейін, ленивецтен пілге дейін-жануарлардың барлық осы түрлері таңғажайып және қызықты. Сондай-ақ, ғаламшардың флорасы да таң қалдырады. Біз-бақытты адамдар, себебі ағайынды аздардың өмірін көру, байқау мүмкіндігі ерекше болды.Бірақ,Дегенмен, біз никогдан көріп отырған Жануарлар, кітаптардағы суреттерден басқа. Мамонт, тур,Dodo, Мартина ара, моа - бұл өлген жануарлардың аз бөлігі ғана. Біз ешқашан олардың сыртқы түрін, мінез-құлқын пайдалана алмаймыз.Ал қазір де, қазіргі уақытта, техникалық қауіпті уақыт болғандықтан, шекарада тұрған жануарлар мен өсімдіктердің көптеген түрлері бар. Олардың біреуінде өмір сүруге болмайды, себебі-адамдар өмір сүрді және олардың мекендейтін жерлерін жояды,ал браконьерлер олардың әдемі терісіне немесе бивнейіне байланысты өлтіреді. Егер қазір түтінге ұшырауды тоқтатпаса, онда бірнеше он жылдан кейін біздің балалар оқулықтағы суреттер бойынша ғана олар туралы таба алады.Сонымен қатар, бұл жол бермеу, сыныптан тыс іс-Қызыл өткізілді.Оның беттеріне жануарлар мен өсімдіктердің жойылып бара жатқан түрлері енгізіледі. Онда ЗУБР, ақ аю, қызыл қасқыр және басқа да көптеген адамдар көруге болады.Қызыл кітап 1963 жылы құрылды. Бұл кітаптағы беттер түрлі түстермен боялған, бұл сол немесе иноговидтің жоғалуының әртүрлі деңгейін білдіреді. Онда толық жойылып кеткен жануарлардың тізімі бар, олар тек қана еріксіз қалған, жойылып кету қаупі бар, сондай-ақ төмен тәуекел дәрежесі бар жануарлардың тізімі бар. Қызыл кітап-заңды құжат емес. Ол-адамдарға жануарларға қатысты өз іс-әрекеттерімен ойлануға мәжбүр ететін ескерту сигналы.Бірақ жануардың атауын кітапқа жазу аз. Олардың барлығы адамдардың өздері біздің әлеміміз жалғыз және бірегей екенін түсінбейінше, оны қорғау керек.
Төрегелді Шарманұлы Шарманов (19 қазан 1930 жылы Қарағанды облысы, Ұлытау ауданында туған) – қазақстандық гигиенист-нутрициолог ғалым. Медицина ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қазақ тағамтану академиясының президенті. Ресей Медицина Ғылым Академиясының және Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі. ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері. Алматы қаласының және Жезқазғанның Құрметті азаматы.Төрегелді Шарманұлы Шарманов
Лауазымы
Ту
Қазақ КСР-нің денсаулық сақтау министрі
1971 жыл — 1982 жыл
Өмірбаяны
Ғылыми дәрежесі
Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі
Ресей медицина ғылым академиясының академигі
Медицина ғылымдарының докторы, профессор
Азаматтығы
КСРО
Қазақ КСР
Қазақстан
Дүниеге келуі
19 қараша 1930 (90 жас)
Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы
Ғылыми қызметі
Ғылыми аясы
медицина ғылыдары, гигинистология
Марапаттары
1 дәрежелі Достық ордені
Барыс ордені
OrdenParasat.png Октябрьской Революции Халықтар Достығы ордені
Ерен еңбегі үшін Ленин 100 жыл медаль Ветеран труда Medal20RK.png
Қазақстан мемлекеттік сыйлығы
қалай істеу керек түсінбедім