О.Бөкей «Тортай мінер ақбоз ат». 3-сабақ Қажетті сөздерді қойып, сөйлемдерді толықтыр. Жазды күндері үнемі сезіміңді сергітер майда леп есіп тұрар еді. Ал шоқылар өркеш-өркеш болып, көк күмбезіне кіріп ұшпалана қол бұлғайтын. Қыздың жиған тай-тай, тең-тең жақпар тастың ара арасына тас сарымсақ өседі. Бұл тұстан таудың балағы көрінеді. Сонау шатқалда Алтайдың мың бұралып, ағараң қағып Бұқтырма өзені күмістене ағады.

Кел, балалар, оқылық

Бір құдайға сиынып,  
Кел, балалар, оқылық , 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық.. 
Істің болар қайыры 
Бастасаңыз аллалап, 
Оқымаған жүреді 
Қараңғыны қармалап. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық. 
Оқысаңыз, балалар, 
Шамнан шырақ жағылар, 
Тілегенің алдыңнан 
Іздемей-ақ табылар.
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық.. 
Мал дәулеттің байлығы, 
Бір жұтасаң жоқ болар, 
Оқымыстың байлығы, 
Күннен-күнге көп болар, 
Еш жұтамақ жоқ болар. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық. 
Сиса көйлек үстіңде 
Тоқуменен табылған. 
Сауысқанның тамағы 
Шоқуменен табылған... 
Өнер-білім бәрі де 
Оқуменен табылған. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық. 
Надандықтын белгісі – 
Еш  ақылға жарымас.
Жайылып жүрген айуандай 
Ақ, қараны танымас. 
Аяңшыл ат арымас, 
Білім деген қарымас... 
Жөн білмеген наданға 
Қыдыр ата дарымас. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық. 
Оқу деген шыны-ды, 
Тұрған сайын шыныққан... 
Оқу білген адамдар 
Май тамызған қылыштан... 
Білмегенді білуге 
Есті бала тырысқан, 
Есер бала ұрысқан. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық. 
Әлпештеген ата-ана 
Қартаятын күн болар. 
Қартайғанда жабығып, 
Мал таятын күн болар. 
Ата-енең қартайса  – 
Тіреу болар бұл оқу, 
Қартайғанда мал тайса 
Сүйеу болар бұл оқу. 
Кел, балалар, оқылық, 
Оқығанды көңілге 
Ықыласпен тоқылық.
Оқу білген таниды 
Бір жаратқан құдайды, 
Танымаған құдайды 
Не қылғанда ұнайды? 
Шырағым абай болғай деп, 
Ата-енең жылайды, 
Баладан қайыр болмаса, 
Баланы неге сұрайды.

енді кез уелген жерінен көшіріп жаза бер

анау тырнақша ішіндегілер

Объяснение:

Ұлттық ұғымда киіз үй және оның әрбір құрамдас бөлшегі қасиетті деп саналады. Соған орай ата-бабаларымыз әрбір затқа лайық ұлықтау, теңеу, бейнелеу сияқты ойлы ұғымдармен бірге тәрбиелік  мәні бар қағидалы, қанатты сөздер де шығарған.

Ол қанатты сөздер шаңырақтан басталады. Шаңырақ – киелі мүлік.  Атадан балаға мұра болып келе жатқан үйді қара шаңырақ деп құрметтейді. Қара шаңыраққа сәлем беру, одан дәм тату-ежелгі халық жоралғысы. Шаңырақ деген сөз «үй, отбасы» деген тұтас ұғымды да бейнелейді. Жаңа үйленгендерді «шаңырақ көтерді» дейді. «Шаңырағың биік болсын!» деген батаның ең үлкені болса, «Шаңырағың ортасына түссін!» деген қарғыстың ең ауыры болып саналады. Шаңырақты аттамайды, көшкенде жеке түйеге артып, ол көш басында жүреді. Қыз ұзатылғанда мініп келген көлікті «шаңырақ түйе» дейді. Бұл көлікке ұзатылатын қыздың шешесі, жеңгесі, сіңлілері ғана ортырады. Тыныш отыр, шамаңды біл дегенді білдіру үшін: «Шаңыраққа қара!» – деп, ескерту жасайды. Мысалы, үлкен іске үлес қосты, қала, зауыт салысты дегісі келсе «Шаңырағын көтеріп, уығын қадасты», – дейді.