5-тапсырма. Төменде Шәкәрімнің өлеңдерінен үзінділер берілген. Бұйрық райлы етістіктерді қалау райға, ал шартты райлы етістіктерді ашық райға
айналдырыңдар.
1. Енді есіңді жисаңшы,
3. Бойды ашуға билетпе,
Манар тауға сыйсаңшы.
Басынан жаман үйретпе.
Аласұрып аптықпай,
Адырайып, аптығып,
Бұл жалғанды қисаңшы. Бір жерінді күйретпе.
2. Бұл насихат тыймаса,
4. Ақылдан адас қалмайын,
Ойыңа сөзім сыймаса,
Дәлелсіз сөзді алмайын,
Дағдыны көңілің қимаса, Бос жетекке бармайын.
Жалмауыз бол да жардан без!​

Республикамыздың жер қыртысында Д.И.Менделеевтің кестесіндегі химиялық элементтердің бәрі дерлік кездеседі.
Жоғарғы сатыдағы өсімдіктердің 5777 түрі өмір сүреді.
Қосмекенділердің 12 түрі тіршілік етеді.
Бауырымен жорғалаушылардың 150 түрі бар.
Осы бағыттағы шаралардың бірі-қорықтар құру.
Табиғат ескерткішінің біріне Іле Алатауындағы шыршалар кіреді.
 Қорықтарда азайып кеткен жабайы хайуанттар есепке алынады.
Қорықтар өзінің табиғи сұлу көрінісі мен онда өсетін ағаш түрлерінің ерекшелігімен де құнды. 

Шығыс Түрік қағандығы – ыдырап, екіге бөлінуі нәтижесінде пайда болған ортағасырлық түркілер мемлекеті (687 – 745). Түрік қағандығында саяси-әлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі, оның дербестікке ұмтылған жеке бөліктерінде оқшаулану үрдісінің күшеюі елдің шығыс және батыс болып екіге бөлінуіне алып келді. Бөліну шамамен 6 ғасырдың 90-жылдарына қарай басталды. Бұл кезде шығыс түркілер  Суй әулетіне қарсы соғысып жатты. 618 ж. Суй әулеті биліктен кетіп, орнына  келді. Тан әулетін билеген табғаштар түркілерге қарсы жаугершілік саясат жүргізіп, Шығыс Түрік Қағандығына қарасты тайпаларды орталық билікке қарсы айдап салып отырды. Ақыры 630 ж. табғаштар 100 мың қолмен басып кіріп, түркілерді өзіне бағындырды. Тан билігі жарты ғасырға созылды. Тәуелсіздікті қалпына келтіру үшін түркілер Тан басқыншыларына қарсы Білге Құтылық пен Тоныкөктің бастауымен көтеріліске шықты. Көтерілісшілер 686 ж. Тан патшалығының орталық аймағы Синьчжоуға шабуыл жасады. Оларға тойтарыс берген қытайлар 687 ж. қарсы шабуыл ұйымдастырды. Түркілер қорғана отырып, қоныстанды және Білге Құтылықты “Елтеріс қаған” (“Елінің басын құраушы”) деген лауазыммен қаған көтерді. 693 ж. Білге Құтылық қайтыс болып, орнына інісі Қапаған қаған таққа отырды. Қапаған Тан патшалығының шекаралық (Цинпин) аймағына шабуыл жасап, Тоныкөкті Алтайдағы он оқ тайпасына немесе Батыс түріктерге қарсы жорыққа аттандырды. Тоныкөк жазба ескерткішінде айтылғандай Шығыс түріктер табғаштармен он жеті рет, қидандармен жеті рет, оғыздармен бес рет соғысып, ел іргесін Хангай жоталарынан Темір қапаққа дейін жеткізді