1-мәтінді тыңдап, жамалдың күдігі мен қорқынышын білдіретін сөздерді теріп жазындар.

Ақтау қаласының өмірге келу тарихы туралыАқтау қаласының өмірге келу тарихы XX ғасырдың 40 жылдарының аяғы, 50-жылдарының басында екінші дүние жүзілік соғыстағы одақтас елдер – КСРО мен Америка Құрама Штаттары жанталаса атом қаруымен қарулана бастаған қырғи-қабақ соғыс дәуіріндегі саяси жағдаймен тығыз байланысты.Қысқа мерзім ішінде КСРО-ның сенімді ядролық қорғанысын құру мәселесі уран рудасына деген қажеттілікті алға тартты.1942 жылдың 28 қыркүйегінде КСРО Мемлекеттік қорғаныс комитетінің «Уран өндіру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру туралы» қаулысы қабылданып, КСРО Ғылым Академиясы жанынан атом ядросының арнайы зертханасын ашу міндеттелді, барлық геологиялық ұйымдар радиоактивті рудаларды іздеуге жұмылдырылды.КСРО Мемлекеттік қорғаныс комитеті 1944 жылдың 8 сәуіріндегі қаулысымен КСРО Халық Комиссарлар Кеңесі жанындағы геология мәселелері жөніндегі Комитеттің алдына Орта Азия, Казақстан, Батыс және Шығыс Сібір аймақтарынан уран кен-орындарын іздеуді ұйымдастыру міндетін қойды. Осы жылдың мамырында министрліктер мен ведомстволардың геологиялық басқармаларында арнайы топтар, партиялар мен отрядтар құрылып, алдымен тау жыныстарының, кендерінің коллекцияларына тексеру жұмыстары басталады.1945 жылдан бастап атом энергиясын игеру кең ауқымда жүргізіле бастаса да, елді табиғи уранмен қамтамасыз ету шешілмеген мәселенің бірі болып қала берді. И. В. Курчатовпен қатар кеңестік атом жобасының басты жетекшілерінің бірі ретінде КСРО орта машина жасау министрі Е. П. Славский «… алғашқы реакторға елде бар уран кенінің қоры түгелге жуық салынды. Реактордың әрі қарай жұмыс жасауы үшін қажетті уран тапшы еді…»,- деп еске алады. Осы уақытқа қарай КСРО-да бірнеше радиоактивті кен орындары белгілі бола тұра, олардың бәрі уран қорының аздығына байланысты атом өнеркәсібінің шикізаттық негізі бола алмады. Осындай жағдайда КСРО Халық Комиссарлар Кеңесі 1945 жылдың қазан айында радиоактивті шикізатты іздеу, барлау мақсатында өндірісті шоғырландыру және мамандандыру туралы қаулы қабылдап, барлық күшті атом өнеркәсібін аяққа тұрғызу үшін шикізатпен қамтамасыз етуге жұмылдыруға шақырды. Осы қаулымен мемлекеттік геология комитетінің құрамында алғашқы Бас геологиялық барлау басқармасы құрылып, 1946 жылдың сәуіріне қарай бүкіл ел территориясында геологиялық барлау, тексеру жұмыстарын жүзеге асыратын 270 арнайы далалық геологиялық партияларды құру жоспарланды.«Уран» стратегиясы 1946-1947 жж. алғашқы нәтижесін бере бастады: уран кен орындары орналасқан бірнеше жаңа аудандар анықталды.Алғашқылардың бірі болып, 1950-жылдары Маңғышлақта Меловое мүйісінде бірнеше жаңа уран кен орындары ашылды, оларды ашушылар қатарында – Л. Н. Скосырев, Н. М. Шармин, Ю. Н. Тереховтар болды.Е.П.Славский «…уран рудасы мұнда аса бай болмаса да, кешенді. Уранды осы жерден байыту оған деген аса мұқтаждықтан ғана туындады. Бұл – шөл далада жаңа қала салудың алғы шарты болды…»,- деп бірнеше жылдар өткен соң ғана қаланың салыну тарихының бір құпиясын ашады.
«…Жеті жылдықтың кейінгі екі жылында біз химия өнеркәсібінің дамуына баса назар аударуымыз қажет, және тек қана минералды тыңайтқыштар өндірісі саласы ғана емес, сонымен қатар синтетикалық материалдар, талшықтар, синтети-калық тері, техника үшін және тұрмыс қажеттіліктері үшін пластмасса өндіру жолға қойылуы тиіс. Химия өнеркәсібі адамдардың қажеттілігін қанағаттандыру үшін үлкен мүмкіндіктер ашады …»,- деп атап көрсетеді Н. С. Хрущев.Химия өнеркәсібін дамыту жөніндегі бағдарламаның жүзеге асырылуы –мемлекеттік маңызды іс болды, ал Қазақстан – химия өндірісін, соның ішінде фосфорит кен орындарын дамытуға үлкен мүмкіншіліктер ашқан республика болып табылды. Соның ішінде, Маңғышлақ өлкесі пайдалы қазбалардың байлығы мен кешенділігі жөнінен таулы Алтай, Орталық Қазақстан тәрізді геологиялық аудандармен иық тірестіретін бірегей аудан еді.

АСТАНА. КАЗИНФОРМ - Предложение Главы государства об изменении названия нашего государства на «Казак елі» вызвало оживленную дискуссию среди общественности. Этот во обсуждается и в социальных сетях, и жителями аулов. И не обсуждается - высказываются самые разные мнения, вносятся предложения. И все же, значительная часть населения разделяет мнение Президента, пишет журналист Канат Токабаев.«В названии нашей страны есть окончание «стан», как и у других государств Центральной Азии. В то же время иностранцы проявляют интерес к Монголии, население которой составляет всего два миллиона человек, при этом в ее названии отсутствует окончание «стан». Возможно, надо рассмотреть со временем во перехода на название нашей страны «Казак елі», но, прежде, следует обязательно обсудить это с народом», - сказал Президент Нурсултан Назарбаев во время встречи с общественностью в Атырау. Следует отметить, что в сентябре года в школах страны был введен новый предмет - «Қазақ елі». Сам Президент провел первый урок по этому предмету, на тему «Новый казахстанский патриотизм», в одной из столичных школ. Тогда многие СМИ писали, что это - начало избавления от окончания «стан». А предложение, высказанное в Атырау, стало первым шагом к дальнейшему развитию «Нового казахстанского патриотизма». И все же, вернемся к во Что нам даст переименование страны?». Вообще, в современном мире перемена названия государства - рас явление. Например, в 20-м веке Персия стала называться Ираном, Сиам - Таиландом, Абиссиния - Эфиопией, Цейлон - Шри-Ланкой, Бирма - Мьянмой. А румыны, по причине того, что их постоянно путают то с цыганами, то с римлянами, хотят назвать свою страну Дакией. Чехи, мотивируя тем, что им надоело доказывать свою непричастность к чеченцам, хотят вернуть своей родине древнее название - Богемия. Республика Венгрия в 2012 году стала Венгрией. Соединенные Штаты Мексики их Президент предлагает назвать Мексикой. В мире не только возвращаются к старым названиям государств, есть также практика отказа от указания, в официальном названии государства, на форму государственного устройства. С этой точки зрения, «Қазақ Елі» - это историческое название нашей страны. Земля, на которой обитали казахи, их Родина, всегда называлась «Страной казахов». Мы знаем также, что ставшее сегодня привычным название «Казахстан» появилось в трагические сталинские годы. Иначе говоря, окончание «стан» во времена Сталина было навязано нашей стране против воли. Поэтому, резонно будет от этого «стана» избавиться. Кроме того, есть мнение, что отказ от «стана избавиться от стереотипов, напоминающих о советском периоде. То есть, от переименования нашей страны в «Қазақ Елі» будет и имиджевый выигрыш. Об этом тоже много говорится. Более того, ряд экспертов считает, что изменение названия повысит глобальный интерес к нашей стране. Возможно, что в страну с новым названием увеличится приток туристов. Это особенно важно в контексте планов по проведению международной специализированной выставки ЭКСПО-2017 в Астане. Итак, вместе со «станом» можно будет избавиться сразу от всех негативных моментов.

Все права защищены. Используйте активную ссылку на inform.kz https://www.inform.kz/ru/strana-kazahov-vechnaya-strana_a2632657