Капитан Нұрхан Досұлының қылмыскерді құрықтауы
Эссе

Ыбырай Алтынсарин қазақ халқының ағартушылық тарихында және ұлттық мектебінің қалыптасуында терең із қалдырған тұлға. Ол 1841 жылы қазіргі Қостанай облысының аумағында дүниеге келген. Әкесінен ерте айырылған ол атасының - белгілі би және старшын Балқожа Жаңбыршиннің қолында тәрбиеленді. Ыбырай бала кезінен бастап білімге және өз бетінше оқып білуге бейім екенін байқатты. Көп оқыды, Ресей қоғамының білімді адамдарымен жиі араласып тұрды. Орынборда оқып жүрген кезінде шығыстанушы ғалым В.В Григорьевпен жақын танысып алды.

1) Тоқтатсаң жерге қалың қар, дей бер жақсы өнім бар.
  Землю снег питает, а земля урожай рождает.
2) Жер — семіз, от — арық.
  Земля одаряет, огонь все пожирает.
3) Тамшыдан тама берсе, дария болар.
  Капля за каплей собирается, река появляется.
4) Су аққан жерінен ағады, шөп шыққан жеріне шығады.
  Вода течет, где всегда текла, трава растет, где всегда росла.
5) Бұлақ болмаса, өзен болмас еді.
  Если б не источник, засохла бы река.
6) Ағын су арам болмас, ит жалдап жалатса да.
  Проточная вода всегда чиста, даже если и собака пила.
7) Жер бауыры — жазық.
  Склон земли — равнина.
8) Мәуелі ағаш майысқақ.
  Плодоносное дерево легко гнется.
9) Ағын суда арамдық жок.
  Проточная вода грязи не имеет.
10) Сағадағы су ішеді, аяқтағы у ішеді.
  Те, кто у истока реки живут, воду чистую пьют, те, кто в конце реки живут, яд пьют.       ∠[≥∪≤]/*