4-тапсырма. Сөйлемдерді көшіріп жазып, синтаксистік талдау жасаңдар. 1. Түнерген қалың қара ағаштың іші. Әуемен таласқан биік
ағаштар басын төмен салып тұнжырап тұр. Сартылдап жауған күз-
гі жаңбырдың екпінімен бас сілкіп, жер солқылдатқандай салмақ-
пен сілкініп қояды. Жазғытұрымғыдай орман іші де, шалғынды
далалар да, ауыл маңдары да у-шу болып жатқан жоқ. Сымпылдап
ұшып, шаңқылдаған, бұтақтан-бұтаққа қонып, шатты дауыстарымен
сайраған түрлі құстардың ән мен күйлері де естілмейді (С.Сейф.).
2. Тек жалғыз қиялы құлаққа кеп ап-айқын соғып бір жақындап,
бір алыстап кететін шолпы сылдыры. Атқан таңның ал қызыл
шапағындай үлбіреген қызыл шұғыласы. Көз алдынан сол жүз
кетпейді (М.Ə.). 3. Күн ыстық. Көкшетау маңы. Балқыған, көктегі
шыжыған қызыл күн өткір алтын шұғыласын көктен жерге шашы-
ратып, бүркіп, ойнап тұрғандай (С.Сейф.).

честно
это 7сынып қазақ мектеп 4тапсырма 205бет ​

Төле Әлібекұлы (1663 – 1756) – қазақтың қоғам қайраткері, шешен, Ұлы жүздің бас биі, Қазыбек, Айтеке бидің қолдауымен үш жүзге төбе би болып сайланған. Артында "бүтін билікке Төле би жеткен" деген сөз қалған тарихи тұлға. "Жеті жарғыны" жасаушылардың бірі. Әлібекұлы Төле бидің атасы Құдайберді би Есім хан мен Тұрсын хан егесі кезінде Есім ханды қолдаған (Қазыбек бек Тауасарұлының "Түп-тұқияннан өзіме дейін" кітабынан). Яғни Есім хан тұсындағы, халық аузында "Есім ханның ескі жолы" атанып кеткен қазақ халқының заңдар жинағын құрастыруға қатысқан билердің бірі деп айтуға толық негіз бар. Өз заманында Қазақ хандығының тұтастығы үшін күрескен қайраткер! Төле би өз халқының шешендік-поэтикалық өнерінің дәстүрлерін жастайынан бойына сіңіріп өскен, зерделі, сауатты адам болған. 15-20 жасынан билердің бас қосқан жиналысына қатысып, өзінің әділдігі мен шешендік өнері арқасында таныла бастайды.

Денсаулық — табиғаттың ең  қымбат сыйы. Күнделікті жұмыста жүргенде, деніміз сау болғанда, денсаулықтың қадірін біле бермейміз. Аздап ауырсақ, өзіміз білетін дәрі-дәрмектерді ішіп жазылып кетуге тырысамыз. Дәрігерге бара қоймаймыз. Шын мәнінде кез келген аурудың алдын алуға болады. Ол үшін не істеу керек?
Ең алдымен, спиртті ішімдіктер мен темекі шегудің зиянын білген дүрыс. Темекі түтінінің құрамында 30-дан астам зиянды заттар бар. Әсіресе жас балалар мен қарттарға темекі тартуға болмайды. Бұл заттар қатерлі ісіктің пайда болуына тікелей себептер. Ішімдікке салынып кетуге болмайды. Ішімдікті жақсы көретін адамнан бақытсыздықтан басқа ештеңе күтуге болмайды. Лев Толстой: "Спиртті ішімдік адамның денсаулығын құртады, ең қорқыныштысы — адамның рухы мен ұрпағын жояды", -деген болатын.
Денсаулық сақтаудың алдын алуға болады. Ол үшін дұрыс тамақтануға, уақытында демалуға, дене қимылымен айналысуға көп көңіл бөлу қажет. Әсіресе жасы ұлғайған адамдарға майлы тамақтарды көп жеуге болмайды. Оның орнына сүт, көкөніс тамақтарын пайдаланған дүрыс. Денсаулық сақтауда дұрыс тамақтаудың маңызы зор. Ал спортпен айналысу — денсаулықты жақсартады. Спорттың ең қарапайым түрі — жүгіру. Күн сайын таңертең үйдің маңайында, саябақта жарты сағатгай жүгіруе болады. Егер жүгіруге дәрігер рұқсат етпесе, таңғы таза ауада серуендеуге болады. Әр түрлі жаттығулар жасауға болады.