Қазақтар қайда?көмек керек ​

Бұқар жырау Қалқаманұлы (1693–1787) – әйгілі жырау, Абылай ханның ақылшы-биі, абыз. Жұрт оны «Көмекей әулие» деп атаған. Сөйлегенде үнемі қара сөзбен емес, көмекейі бүлкілдеп, түйдек-түйдек жырмен сөйлейтін болған. Көбіне-көп Абылай ханның өтінішімен, «сәуе айтшы» деген тілегімен түсінде көрген істерін болжап айтады екен, бұлары дәлме-дәл келіп отырған. Жырау қазақ халқының жоңғар басқыншылығы тұсында, елдің болашағы қыл үстінде тұрған кезде өмір сүріп, сол алмағайып замандағы күрделі мәселелерге өз жырларымен жауап бере білген. Осындай ауыр сәттерде Абылай ханға дұрыс кеңес беріп, ел-жұртты басқыншы жауға қарсы күресте біріктіруге, бір тудың астына топтастыруға күш салған. Өзінің саяси-әлеуметтік мәнді жыр-толғауларымен сол жалынды күрестің жыршысына айналған. Осы мақсатта ол Абылай ханды бірден-бір қажетті басшы санап, оған халық бірлігін сақтап калатын көсем тұрғысында үлкен сенім артқан. Абылай хан да сол биік талаптан табылып, елдің бірлігі мен жарқын болашағы үшін жан аямай қызмет еткен. Жырау сол азаттық жолында өлімге бас байлап, ерліктің небір ғажайып үлгілерін көрсеткен хан мен оның батырларын жырға қосып, олардың өшпес әдеби бейнелерін жасаған. Әсіресе, Абылай ханның көрегендігі мен даналығын, ауыр кезең, қиын сәттерде ел ұйытқысы бола білгенін асқақ жырлаған. Оның «Абылай ханның қасында», «Ал, тілімді алмасаң», «Ай, Абылай, Абылай», «Қазақтың ханы Абылай», «Ханға жауап айтпасам», «Басыңа біткен күніңіз», «Ай, Абылай, сен он бір жасыңда», «Ал, айтамын, айтамын» атты толғауларында ханның сол кездегі ұстанған саясаты мен көрегендігі, алғырлығы мен білгірлігі сипатталған. Ал «Садыр, қайда барасың?», «Бұқарекең біз келдік, Ақан, Төбет байларға» деген жырларында ол ел болашағы, татулық мәселелерін сөз еткен. «Он екі айда жаз келер», «Абылай ханның қасында», «Ханға жауап айтпасам» атты толғаулары халық болашағы мен бейбітшілікті сақтау, отарлауды көздеген елден жыраққа, Жиделі байсынға көшу мәселесін қозғаған. Бұл жырлардың үгіт-насихаттық, дидактикалық сипаты басым. Бұқар жыраудың толғаулары, шын мәнінде Абылай дәуірінің айнасы.

Бұхар өмір сүрген дәуірдің ұлы оқиғасы- жоңғар қалмақтарының өктемдігі, олардың қазақ жерін баса көктеп енуін білеміз. Қалмаққа қарсы ұрыс басталған шақтан аяғына дейін бар ауытпалықты Бұхар елімен бірге кешкен. Ол әсіресе, өзі туған өлкесін азат ету күресіне тікелей араласып, қолбасшыларымен бірге, ақылшы, үгітші болып белсендік көрсеткен. Абылай Бұхармен осы тұста қатты санасқан. Қалмақ қолына қарсы тұрған қазақ қолын Абылай хан басқарып, оны Айдаболдан Аталық батыр мен Сүйіндік елінен шыққан Олжабай (1696–1792 ж) батырлар қолдаған. Қалмақтар арылғаннан кейін Абылай көрші Қырғыз, Ташкенттегілермен ерегісіп, оларға қыр көрсеткен. Олжабай Абылайдың бұл саясатына қарсы болды. Бұхар жырау Олжабайды қолдайды. Осы тұста халық аңыздарында Олжабай келіссөз жүргізіп қырғызды соғыссыз бітіреді-міс. Ауыз бірлігі мол кезінде Абылай қолы қалмақтың Қалден Серен хонтайшысын Қарқаралы, Баянауыл жерлерінен ығыстырып, көп олжалы болады. Бұхар Бөгенбайдың өлімін хан Абылайға естіртуші жыраудың бірі. Ол батырдың тарихи рөліне танып, оған деген халықтың қайғысын хан қайғысына ұштастыра жырлаған. Қазақтың даңқты батырлары қатарына алып, оны даралай да білген:

Қазақтың ханы Абылай,  

Абылай ханым бұл қалай?  

Ақиықты аспанға

Ұштаспай қып торлады.  

Құлағанға ұқсайды,  

Қазақтың қамал қорғаны.  

Қайғырамыз ханзадам,  

Айтпасыма болмады-

Батырың өтті Бөгенбай!

Ұлтының тамаша рухани адамгершілік қасиеттерін бойына дарытқан көкірегі даңғыл, алмас тілді, дуалы ауыз кемеңгерді Абылай хан да қасынан бір елі қалдырмаған. Ақыл-ойға кемел «Көмекей әулие» Абылай ханның дұрыс шешім, парасатты пайым қабылдауына, қос бүйірдегі Қытай мен Ресей аты қос алып мемлекеттің арасында оңтайлы саясат ұстауына, әскери дипломатиялық қарым-қатынастарды реттеуге барынша ықпал жасаған. Заман келбеті, Отан тағдыры, болмыс шындығы, ел тұтқасын ұстаған асқан қолбасшы, біртуар баһадүр, үздік мәмілегер, зерделі мемлекет басшысы Абылай ханның жортуыл-жорық күндеріндегі іс-қимылдары, ұлтының ұлы мұраттар жолындағы ізгі, жалынды күресі жырау мұраларында шынайы шыншылдықпен суреттелген. Әсіресе, оның толғауларында Ресей империясының отарлаушылық, басқыншылық саясаты, зұлымдық әрекеттері әшкереленген. Мысалы, «Қилы заман» толғауындағы мына бір жайлар «Күнбатыстан бір дұшпан, Ақырында шығар сол н

В наше время на телевидении достаточно много различных телепередач и шоу. Их разнообразие удовлетворит даже самых привередливых телезрителей. Радует то, что все большую популярность завоевывают образовательно-развлекательные проекты, заменяя собой сериалы и криминально-правовые передачи. Одним из таких образовательных проектов является тележурнал «Галилео» — моя любимая телепередача.

Она названа в честь известного ученого Галилео Галилея, который очень любил проводить интересные опыты для объяснения непонятных явлений. Впервые передача вышла на экраны в 2007 году. Изначально ее длительность была около получаса. Однако с 2009 года после реконструкции студии и декораций она увеличилась вдвое. Ведущий «Галилео» — Александр Пушной. Мне кажется, что никто лучшего его не смог бы вести этот проект. Этот человек с несколькими высшими образованиями может доказать зрителям «Галилео», что наука, учеба и образование – это не так занудно и скучно, как многие привыкли думать.

Посещая различные производства и лаборатории, создатели «Галилео» не вникают в суть проблемы, а просто немного раскрывают тайны обычных на первый взгляд профессий и вещей.

Каждый выпуск программы это:
— несколько научно-популярных сюжетов из различных областей науки.
— доступные и ясные ответы на «детские» вопросы: «Как зубную пасту делают разноцветной, и почему ее нельзя есть?», » Почему трава зеленая, а небо голубое?», «Почему сахар сладкий, а не соленый?», «Как делают сыр?», «Из чего делают крабовые палочки?», «Как делают конфеты?»,»Почему птицы летают, а люди — нет?»,»Почему в микроволновую печь нельзя класть столовые приборы?» и так далее.
— различные эксперименты, которые прямо в студии проводит ведущий.

Сюжеты для этой телепередачи снимаются в России, в Европе, в Японии, в Америке, в Африке, в Антарктиде и еще во многих странах по всему миру.

Задача этого проекта – преподнести зрителю кучу научной информации в удивительной форме, которая позволит эту информацию легко усвоить и не заставит заснуть с первых минут эфира.
Просматривая эту передачу вместе с детьми, взрослые, наконец-то, смогут не только доступно ответить на бесконечные детские «почему?», но и существенно расширить свой кругозор и узнать много интересного и до сих пор неизвестного.

Очень обстоятельно, интересно и подробно, но совсем не скучно, без особого употребления научных терминов, понятным для основной аудитории языком и доступными примерами авторы «Галилео» стараются рассказать и показать, как устроен окружающий мир. Причем не в общих чертах, а на примере совершенно конкретных явлений и вещей, встречающихся в повседневной жизни. Потому что совершенно неожиданные вопросы могут вызывать самые привычные предметы.

Девиз «Галилео», который звучит в конце каждого эфира: «Этот мир интереснее, чем вам кажется!».Я очень хочу,чтобы моя семья и все мои друзья смотрели эту передачу и узнавали много нового о мире,в котором мы живем,о вещах, которые нас окружают.