Мәтіннен сын қимыл,мөлшер үстеулерді табыңыз Ұлы Жібек жолы – Қытай мен Еуропа елдерінің арасын байланыстырған сауда жолы. Ұлы Жібек жолының кей тармақтары сол кезде-ақ іске қосылған. Негізінен, «лазурит жолы», «нефрит жолы» және «құндыз жолындағы» сауда әжептәуір қызып тұрды. Біздің заманымызға дейін I мыңжылдықтың ортасында «дала жолы» іске қосылды. Осылайша «Дала жолы» арқылы Қытай жібегі мен Иран кілемі жеткізіліп тұрды.
«Ұлы Жібек жолы» ежелгі атау емес, ол 1877 жылы пайда болған. Оны қолданысқа енгізген белгілі неміс географы Фердинанд фон Рихттофен. Жолдың бұлай аталуына сауданың негізгі заты – Қытайдан шығарылатын жібек мата себеп болды.
Ұлы Жібек жолы сондайлық ежелгі Қазақстан жерімен де өткен. Ең негізгі сауда жолы Тянь-Шань тау , Сырдария, Талас, Шу, Іле аңғарлары аркылы Қытайға ұласкан.Жолдың ендігі бір бөлігі Яқсарт, Сейхун деп аталған .Сырдария, Орал (Жайық) өзендерін жағалай ары қарай Қаратеңіз маңы, Византия мен Батыс Еуропа жерлеріне дейін созылып жатты.Осындай жолдардың бойында Исфиджаб, Усбаникент, Отырар, Түркістан, Тараз, Сауран, Сығанақ, Сарайшық, Жаңакент сияқты ірі қалалар болған. Бұл қалалардың өркендеуіне Ұлы Жібек жолының бірталай тигізген әсері мол. Қалалар мен далаларды, тау етектерін осылайша сақтар, үйсіндер, қаңлылар, кейіннен түргеш, қарлұқ, оғыз, кыпшақ, қимақ сияқты ежелгі түркі тайпалары мекендеген.
​

 1   Аштық ас талғатпайды.
     Голод еду не выбирает. 

 2   Ас – адамның арқауы.
     Еда человеку силу даёт. 

 3   Өзi тойса да көзi тоймайды.
     Сам наелся, да глаза не насытились. 

 4   Сыйлап берген су да тәттi.
     Поданная с уважением и вода сладкая. 

 5   Тату үйдiң тамағы тәттi.
     В дружном доме вся еда вкусная. 

 6   Жарлының байлығы – дененiң саулығы.
     Богатство бедняка – его здоровье. 

 7   Тәнi саудың жаны сау.
     Здоровый телом и духом здоров. 

 8   Емнiң алды – еңбек.
     Первое лекарство – труд. 

 9   Ауырып ем iздегенше, ауырмайтын жол iзде.
     Чем исцеление от болезни искать, лучше дорогу, чтобы не болеть, найди. 

10   Ауру желмен келiп, термен шығады.
     Болезнь с ветром приходит, с потом выходит.

1. Денсаулық – зор байлық. 
Здоровье – клад бесценный.

2. Жарлының байлығы – дененің саулығы. 
Богатство бедняка – его здоровье.

3. Ауру атанды да шөктірер. 
Болезнь и верблюда – с ног валит.

4. Ауру кірді - әлек кірді. 
Болезнь пришла – беда в дом вошла.

5. Ауру батпандап кіріп, мысқалдапшығады. 
Болезнь входит батманами*,
а выходит мискалями**.

6. Ауру кісі күлкі сүймес, 
Ауыр жүкті жылқы сүймес.
Больной не выносит смеха, конь –
тяжелую ношу.

7. Қотыр қолдан жұғады, 
Таз тақиядан жұғады.
Болячки передаются через руки,
парша – через тюбетейку.

8. Ауруын жасырған бөледі. 
Кто болезнь свою скрывает,
тот со смертью играет.

9. Батыр бір оқтық, 
Бай бір жұттық.
Бай – до первого джута, батыр – до первой пули.

10. Ағын судың арамдығы жоқ. 
В проточной воде грязь не держится.

11. Бас ауырса жан қорқады. 
Голова начинает болеть – душа покой теряет.

12. Қай жерің ауырса, Жаның сол жерінде. 
Где болит – там и душа.

13. Жұғың бар жерде – шыбын бар, 
Шыбын бар жерде – шығын бар.
Где мусор – там и мухи,
где мухи – там болезни.

14. Екі ауру бір келсе ажалыңның жеткені. 
Две болезни вместе пришли – смерть принесли.

15. Жан ауырса – тән азады, 
Қайғы басса – жан азады.
Когда душа болит – тело сохнет,
печаль навалиться – душа сохнет

16. Өліспеген көріседі. 
Жизнь сама устраивает встречу живым.

17. Батырдың басы екеу болмайды. 
У батыра – не две головы.

18. Сәтін салған ауруға, 
Не болса, сол ем болады.
Когда повезет, любое средство – лекарство.

19. Тәні саудың жаны сау. 
Здоровый телом и духом здоров.

20. Өлімнен басқаның бәріне асық. 
Кроме смерти всюду спеши.