Алтынемел Ұлттық табиғи паркі Іле өзені алқабында орналасқан. Парк 1996, осы өңірдің бірегей табиғи кешенін сақтау үшін құрылды.
Әнші құм сиқыры
Алтынемел құмдарындағы «Әнші құм» немесе «Айғай құм» - танымал жерлердің бірі. Оның алып жатқан жерінің үлкен болуы сонша, ұзындығы екі-үш километрге дейін, ал биіктігі шамамен 120 метрге жетеді. Бұл құмның бір ерекшелігі – құрғақ күндері әуенді дыбыстар шығарады. Оның әуені бірнеше шақырымдарға жайылып, алыстан да естіліп тұрады. Кейбір пікірлерге сүйенсек, құмның ұсақ бөлшектері бір-біріне үйкелген кезде осындай әуенді дыбыстар шығады екен: жеңіл самал жел шиқылдаған дыбыстар шығарса, қатты жел орган дыбысына ұқсас әуен шығарады. Алайда, желсіз күнде де құмның әуенін тыңдауға болады. Осы сиқырына байланысты, құм жайында көптеген аңыздар пайда болған.
Құмның тағы бір ерекшелігі – ол басқа құмдар сияқыт орнын ауыстырып, көшіп жүрмейді, керісінше, мыңдаған жылдар бойы Алтынемел аумағында, бір орында тұр. Осы жерде тұратын адамдар айтатын аңыздарға сүйенсек, дәл осы құмның астында Шыңғысхан және оның сенімді жауынгерлері жерленген екен. Ал сиқырлы құмның әуендететіні – ханның рухы ұрпағына өз жеңістері жайында сыр шерткені.
Бесшатыр қорғаны және қазақ жеріндегі Стоунхендж
Алтынемелдің көрнекті орындарының ішіндегі ең танымалы – Бесшатыр хан қорғандары. Сыртынан қарағанда, биіктігі жиырма метр болатын қарапайым төбелерге ұқсайды. Ғалымдардың айтуынша, бұл жерде біздің заманымызға дейінгі VII-III ғасырларда өмір сүрген сақ көсемдері жерленген.
Қорғандарды бойлай, бетінде жануарлар бейнесі қашалған 45 кесек тас тізіліп тұр. Осы ерекше тастарды алғаш көрген туристер оларды ағылшынның танымал Стоунхенджімен салыстырған еді.
Сонымен қатар, осы жерде белгілі Тамғалы тас – тастарға салынған ежелгі суреттер ескерткіші орналасқан. Бұл суреттер екі мың жылдан астам уақыт бұрын, шамамен біздің заманымызға дейінгі XVI-XIV ғасырларда салынған еді. Негізінен бұл суреттер –Үндістан мәдениеті білгірлерінің арасында танымал буддистік жазбалар мен құдайлар бейнесі. Тамғалы таста VIII-IX ғасырлардан қалған түркі сына жазуы да сақталған. Бұл жазу қыпшақтардан қалған болуы мүмкін.
Қатутау және Ақтау
Қатутау және Ақтау және олардың ерекше көрінісі де Алтынемелдің танымал көрнекті жерлерінің бірі.
Берілген сөздердің фонетикалық талдауы.
«Таяқ» сөзінің фонетикалық талдауы.
Таяқ – 2 буын: та – ашық, яқ – тұйық.
Т - дауыссыз, қатаң;
А - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Я – қосарлы дыбыс:
- й - дауыссыз, үнді;
-а - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Қ - дауыссыз, катаң.
Сөзде 4 әріп, 5 дыбыс бар.
«Үзеңгі» сөзінің фонетикалық талдауы.
Үзеңгі – 3 буын: ү – ашық, зең – бітеу, гі – ашық.
Ү – дауысты, жіңішке, қысаң, еріндік;
З – дауыссыз, ұяң;
Е – дауысты, жіңішке, ашық, езулік;
Ң – дауыссыз, үнді;
Г – дауыссыз, ұяң;
І – дауысты, жіңішке, қысаң, езулік.
Сөзде 6 әріп, 6 дыбыс бар.
«Рәсім» сөзінің фонетикалық талдауы.
Рәсім – 2 буын: рә – ашық, сім – бітеу.
Р – дауыссыз, үнді;
Ә – дауысты, жіңішке, ашық, езулік;
С – дауыссыз, қатаң;
І – дауысты, жіңішке, қысаң, езулік;
М – дауыссыз, үнді.
Сөзде 5әріп, 5 дыбыс бар.
«Лашын» сөзінің фонетикалық талдауы.
Лашын – 2 буын: ла – ашық, шын – бітеу.
Л - дауыссыз, үнді;
А - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Ш - дауыссыз, қатаң;
Ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік;
Н - дауыссыз, үнді.
Сөзде 5әріп, 5 дыбыс бар.
«Жүйрік» сөзінің фонетикалық талдауы.
Жүйрік – 2 буын: жүй – бітеу, рік – бітеу.
Ж - дауыссыз, ұяң;
Ү - дауысты, жіңішке, қысаң, еріндік;
Й - дауыссыз, үнді;
Р - дауыссыз, үнді;
І - дауысты, жіңішке, қысаң, езулік;
К - дауыссыз, қатаң.
Сөзде 6әріп, 6 дыбыс бар.
