Мұқанның ата – анаға деген мейірімділігі қалай көрініс табады?​

Бесеудің хаты — қазақ зиялыларының БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің бірінші хатшысы Ф.И. Голощекинге жолдаған хаты (1932 ж. 4 шілде). Бастапқыда И.В. Сталинге арналып жазылған.

Атақты "Бесеудің хаты" туралы осы күні көзі қарақты оқырманның бәрі біледі. Олар туған елінің қиын жағдайын ойлап өз бастарын қатерге тігіп, шыбын жандарын шүберекке түйіп шыққандар еді ғой. Олардың жарқын есімдерін жер бетінен жоғалып кетпесе қазақ ұмытар ма?

Бесеудің хаты республикадағы мал шаруашылығының күйрегендігі салдарынан елді алапат ашаршылық жайлағандығын айтып сақтандырған алғашқы дабылдардың бірі болды. Хатта қазақ ауылындағы социологиялық қайта құрулар бүкіл халықтық қасіретке айналып, барлық әлеуметтік топтарды — байларды, орташаларды, кедейлерді қамтығаны, күштеп ұжымдастыру мен отырықшыландыру, алым-салық жинаудағы қиянаттар жұрттың жаппай аштық пен індетке, ауа көшуіне әкеліп соққандығы шыншылдықпен баяндалды. БК(б)П Қазақ өлке комитетінің ауыл шаруашылығын басқару жөнінде жүргізген қатыгез саясаты сынға алынды. Бірақ құжатта жергілікті жерлерде жіберілген “асыра сілтеушіліктерге” солшыл коммунистер айыпты деп көрсетілді. Елді ауыр жағдайдан құтқарудың жолдары ұсынылды.

Хаттың авторлары:

жазушы Ғабит Мүсірепов (1902—1985),

Қазақ мемлекеттік ба меңгерушісі Мансұр Ғатаулин,

Алматы Комвузының басшы қызметкерлері Емберген Алтынбеков,

Алматы Комвуз проректорының орынбасары Мұташ Дәулетқалиев,

Қазақ АКСР Мемлекеттік жоспарлау комиссиясының сектор бастығы Қадыр Қуанышев қуғынға ұшыратылды. Хаттың жазылуына Халком Кеңесінің төрағасы Ораз Исаев түрткі болған. Бесеудің хаты қазақ зиялыларының тоталитарлық тәртіпке наразылығының бір көрінісі болып табылады.

Дегенмен, жазуша Ғабит Мүсірепов және Мұташ Дәулетқалиев жайлы бірер деректер болмаса, қалған кісілер туралы деректер тапшы. Мұташ Дәлетқалиев Батыс Қазақстан облысындағы Орда өңірінде өмірге келген, 1930 жылы Мәс-кеудің Плеханов атындағы Халық шаруашылығы институтын бітірген, содан елге келіп түрлі салада басшы қызметтер атқарған. Ал "Бесеудің хаты" жазылған 1932 жылғы 4 шілдеде ол КомВУЗ-дың (кейіннен жоғары партия мектебі болған) ректоры қызметінде болған екен.

Тағы жиі айтады, не мақсат ана, не ол белсенді әрекеттерді арманнан деген ажыратылады бізден деген сұра-. Бірақ маған сияқты, армандар бізге ұйғарымде ана, ненің бы біз өмірде шығару өте көмектеседі қала-. Мақсаттар қиялда- деген туады. Ара арман болады азат бол-, емес ойла- туралы шектеу және нанғысыз ал- қалаған. Қарамастан және қашан сезесің, не сол ол - ана, не сен түбегейлі өмірде, айналдыру пора арман мақсатқа - ойлап тап-, как ол шығар-, және әрекет ет-!
Мақсаттар кесек-кесек және жас, абзал және өзімшіл болады, бірақ олар бізді ша өмірге вело. Айтады, адам дамуда тоқтайды, қашан оған тырыс- неге. Бас-басы жаңа мақсат - сол бірнәрсе белгісіз, төселіп кет- жаңа дағдыларды, дамыт- өзінің зейінінің және дарындарды танысу қию. Алайда, түбегейлі, чтоб біздің мақсаттарымыз бізге - жатпай-тұрмай зияндамады тартпаппын және біздің қатынастарымызды жақынмен аздырмады, ал да ешкім зияндамады.
Бұл ти- менің, менің келесі үлкен мақсатыммен өмірде жақсы кәсіптің ал- болады. Мен есептеймін, солБарлық біз бірнәрсеге өзінің өмірінде тырысамыз. Жанмен стать қалаймыз, бірнәрсе иметь, где-то бол-. Мақсат өмірде - сол өмірлік жолда жоғалу жеңілтек бағдаршырақ. Сол себептен өте түбегейлі анықтау дұрыс, қандай бағытта жүру тұр-. на мені назарды, мақсатпен ара өмірде мүмкін ана, бұл сен қалайсың, бұл саған дамы- қояды, ал да пайданы сырттың адамдарының әкеледі.
Мақсат әншейін ақырғы нәтижені означает. Айталық, біз оқимыз, алу чтобы қажетті білімді және аттестатты. Алайда, ара үдеріс тәлім-тәрбиенің біз ұмытылмас минуттың және сағаттың көпшілігін жасаймыз, салмақты эмоциялерді сынаймыз, сынақтарды өтеміз. Оқудың өзінің үдерісі - маңызды және қызықты, біз өзінің зейіндерін дамытамыз, араласу оқимыз. Ал ана, кім нөмірді", жайдан-жай "өтейді мектепке деген арала-, ғана себебі болмайды араламаппын, аралас- мектептің өмірінде аулақтайды, өте многое жоғалтады. Ал-, не жол мақсатқа олай ғой маңызды, сияқты және өзінің мақсатының!