Ахмет Байтұрсынұлы Түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері Ахмет Байтұрсынұлы 1872 жылы 5 қыркүйектe қазіргі Қостанай облысы, Жангелді ауданы Сарытүбек ауылында дүниеге келген.
Атасы Шошақ немересі Ахмет өмірге келгенде ауыл ақсақалдарынан бата алып, азан шақырып атын қойған. Ал әкесінің інісі – Ерғазы кішкентай Ахметті Торғайдағы екі сыныптық орыс-қазақ мектебіне оқуға берген.
Тоғыз жасында орыс-қазақ мектебін бітіргеннен кейін Орынбордағы төрт жылдық мұғалімдер мектебіне оқуға түседі. 1895 жылы педагогикалық кеңестің шешімімен "бастауыш училищенің оқытушысы" деген атақты алып шығады.
1895 жылы жас Ахметтің оқытушылық қызметі басталады. 1909 жылға дейін ол Ақтөбе, Қостанай мен Қарқаралы уездеріндегі орыс-қазақ мектептерінде сабақ беріп, Қарқаралы қалалық училищесінде меңгеруші мен оқытушы қызметін қоса атқарып жүрді.
Омбыда екі жыл бойы Торғай облысы Халықтық училище директорының іс жүргізуші лауазымында жұмыс істеді.
Ахмет Байтұрсыновтың замандасы әрі қаламдасы Мұхтар Әуезов 1923 жылы Ахметке арнаған мақаласында, оның тегі жөнінде былай жазған:
"... Сүйегі-Арғын, оның ішінде Үмбетей болады. Бергі аталары Үмбетейден шыққан Шошақ, Түбек. Ақаң Шошақтың немересі. Өз әкесінің аты —Байтұрсын".

1-тапсырма. Мәтінді мұқият оқып, төмендегі тест сұрақтарына жауап беріңіз.
(найдите правильные ответы)
Ахмет Байтұрсынұлы орыс-қазақ мектебін қанша жасында бітіреді?
А) сегіз В) тоғыз С) он Д) он бір
2. Ахмет Байтұрсынұлы меңгерушілік және оқытушылық міндетті қай қалада атқарады?
А) Қарағанды В) Қостанай С) Қарқаралы Д) Қызылорда
3. Ахмет Байтұрсынұлы қашан дүниеге келген?
А) 5 қыркүйек 1871 В) 6 қыркүйек 1871 С) 5 қыркүйек 1872 Д) 6 қыркүйек 1872
4. Ахмет Байтұрсынұлының атасының есімі?
А) Шошақ В) Шашақ С) Шақпақ Д) Шашпақ
5. Ахмет Байтұрсынұлының әкесінің інісінің есімін көрсетіңіз?
А) Серғазы В) Ерғазы С) Ғазымбек Д) Орынғазы
6. Ахмет Байтұрсынұлы «бастауыш училищенің оқытушысы» деген атақты қашан алады?
А) 1893 В) 1894 С) 1895 Д) 1896


2-тапсырма. Мәтіндегі қою қаріппен берілген сөздерге сөйлемдер құрастырыңыз.

(С выделенными словами составьте предложение)

Жазылым (По одному рисунку составляете не большой текст)
Ұсынылған суреттердің бірін таңдап, мәтін құрап жазыңыз . Мәтінде сөз аралығындағы, сөз ішіндегі үндестік заңын ескеріп жазыңыз. ​

«Ата заң әркімнің бойтұмары болып, оның әрбір қағидасы мүлтіксіз орындалғанда

ғана ортақ мақсатқа қол жеткіземіз». (Н. Ә. Назарбаев)

Заңды білу - заман талабы. Бүгінде Қазақстан Республикасында демократияға бағытталған құқықтық мемлекет кұру идеясын жүзеге асыру үшін әрбір азамат өз құқықтарын жете білуі, соған сай сана - сезімдерін қалыптастыру керек. Азаматтың міндеті - заң талаптарын бұзбау, екінші жағынан, өзіне жүктелген міндетін орындау. Өйткені заң дегеніміз - өмірдің нәрі. Заңның мықтылығы - адалдығы мен әділдігінде. Заңның ең басты мақсаттары - қоғамдағы алуан мінезді адамдарды салауатты өмір салтына тәрбиелеу.

Ата заң - мемлекеттік құрылыммен қатар жариялы - билік институтын белгiлейтiн ереже ғана емес, сонымен қатар, мемлекеттің қандай кұндылықты сақтау керек екендiгiн айқындайтын басты құжат. Конституция қағидаларын жүзеге асыру қоғам мен мемлекеттің өсiп - өркендеуiне, адам құқығының сақталуына, бiрлiк пен тұрақтылыққа жол ашады.

Тарих өткенді саралап, келер уақытқа өнеге қалдырады. Қазақстанда конституциялық құндылықтардың дамуының өзiндiк тарихи жолы бар.

Қазақ хандығы құрылғаннан бастап ұлтымыз жан - жағынан қаумалаған жаулардан қорғана отырып, дербес, қуатты да тұрақты мемлекет болуға тырысты. Алтайдан бастап Арқа асқан, Жайыққа жеткен ұлан - ғайыр жерiмiз сол күрестiң нәтижесi. «Ел боламын десең, бесiгiңдi түзе» қағидасымен дамуды көздеген бабаларымыз «Тәртiпке бағынған құл болмайды, тәртiпсiз ел болмайды» деген дала заңымен, салт - дәстүрiмен өмiр сүрді«Қасым ханның қасқа жолы», «Есiм ханның ескi жолы», Тәуке ханның «Жетi жарғысы» сынды дала заңдары осыны меңзейдi.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқаЖазылым. Сұрақтарға жауап бЖазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

ұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

мер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

н?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата. Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

м

Объяснение:Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.