Тапсырманың 1. Мемлекетіміздің Ата Заңының 1 - бабында Қазақстан Республикасы демократиялық құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде көрсетілген , оның басты қазынасы адам және адамның өмірі , құқықтары мен бостандықтары » деген қастерлі со мi кiрrоrен . Затим аттамай , тура жолмен жүріп , еліне адал қызмет екен азамат қана муратына жетеді . Заңды білу - заман талабы . 2. қоғамның алдында тұрған басты міндеттердің бірі – балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу , кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың өсуіне жол бермеу . Бұл мәселе қазіргі таңда көкейтесті мәселелердің біріне айналып отыр . Тәртібі қиын бала есейген сайын қылмыстың ауыр түрлерін жасауға бейімі арта беретінін ескерсек , бұл аса өткір мәселе екенін мойындауға мәжбүрміз . Бүгінде түрмеде отырған азаматтардың 70 пайызы жас адамдар , 3. Жалпы құқық тәртібін бұзуға бейім , қоғамдық тәртіпті бұзған , қылмыс жасап ішкі істер бөлімдерінде есепте тұрған балалардың басым бөлігі жайсыз отбасылардан шыққан . Ал , енді бір тобы кейбір ата аналардың бала тағдырына алаңдамауынан , оларды өз беттерінше қалдырып , мектептен бос уақыттарында немен шұғылданып жүргендерін қадағаламауынан орын алады . Әрбір ата - ана өз баласының тәртібі мен тәрбиесіне мән беріп , бос уақыттарында немен айналысатынына қатаң бақылау жасаса , жасөспірімдер арасында қүқықбұзушылық пен қылмыстың төмендеуіне көп септігін тигізер еді . 4. Сонымен қатар , әр азаматың міндеті – заң талаптарын бұзбау , екінші жағынан өзіне жүктелген міндетін орындау . жасөспірімдер , бүгінгі ұрпақ , заңды білмеу және оны бұзу - жауапкершіліктен құтқармайтынын білуі керек . Қылмыстық жауапкершілікке қылмысты жасау кезінде жасы 16 - ға толған азаматтар тартылатындығы белгілі . Алайда адам өлтіру , қасақана денсаулыққа ауыр зиян келтіру , адамды ұрлау және т.с.с. ауыр қылмыс жасаған тұлғалар 14 жастан бастап қылмыстық жауапкершілікке тартылады . Тапсырма . Автор не үшін мәтіннің соңғы бөлімінде жасөспірімнің қылмыстық жас ерекшелігін мысалға ѕ келтіреді ? Өз ойыңызды мәтіннен дерек келтіріп , 3-4 сойлеммен жазыңыз . [ 2 ]

«Адамға саяхат пайдалы ма»? тақырыбына диалог құрастыру.

Мұғалім: Балалар, саяхатқа шыққанды кім ұнатады?

Оқушылар: Мен! Мен! Мен де! Бәріміз!

Мұғалім: Бәрекелді, балалар! Қалай ойлайсыңдар, адамға саяхат пайдалы ма?

Оқушылар: Әрине, апай, пайдалы.

Мұғалім: Сонда несімен пайдалы деп ойлайсыңдар?

Оқушылар: Саяхаттау арқылы адам ел көреді, жер көреді. Басқа мәдениет пен тілдермен таныс болады. Бой жазады.

Мұғалім: Дұрыс айтасыңдар, балалар! Ал адам таза ауада серуендеп, саяхаттаса, бұл тіптен жақсы. Себебі таза ауа денсаулыққа пайдалы.

Оқушылар: Менің ойымша, ол ең алдымен өкпеге пайдалы сияқты.

Мұғалім: Ия, Асхат, дұрыс айтасың. Жалпы барлық ағзаға да пайдасы бар. Саяхат демекші, осы демалыста Шыңбұлаққа серуенді ұмытқан жоқсыңдар ма?

Саяхатқа шығу.

Саяхатқа шығуды ұнатпайтын адам жоқ шығар. Мен өз басым саяхат десе, ішкен асымды жерге қоюға дайынмын. Мейлі ауыл болсын, қала болсын, қыдырғанды өте қатты ұнатамын. Сапар шеккен адам ел көреді, жер көреді, ой – өрісі кеңейеді, бой жазып қайтады. Саяхатқа қатысты менің арманым бар, ол - ұлан байтақ еліміздің ірі қалаларын аралау, себебі Қазақстанда көрікті жерлер жетерлік. Әзірге осы арманымды ата - анамның арқасында ақырындап жүзеге асырып келемін. Жазғы демалыста отбасымызбен демалуға бір қаланы таңдап, сонда жол жүреміз. Әзірше біз киелі Түркістан, жер жәннаты Жетісудың орталығы - Талдықорған, оңтүстік астанамыз Алматы және еліміздің бас қаласы Нұр - сұлтанға сапар шектік. Әр қаланың өзіндік қайталанбас ерекшеліктері бар. Мысалы, Түркістанда біз киелі жерлерді аралап, аптап ыстықта жер асты құдығының суын ішіп, бұрынғы заманның сәулет өнері туындыларына тамсандық. Ал Жетісу өңірінде таудан сырқырап аққан Қаратал өзенінің бойында серуендеп, таза ауада демалып, табиғаттың сұлулығына тәнті болдық. Оңтүстік астанамыз аталып кеткен Алматыда серуендеп қыдыру мен аты әлемге әйгілі Алматы апортын татып көрудің өзі арман ғой, Алматыны тіпті өлең - жырға қосқан ақын - жазушылар қаншама десеңші... Алматыда серуендейтін жерлер өте көп. Солардың ішінде біз Көктебеге көтеріліп, әсем Алматыны жоғарыдан алақанымыздағыдай көріп таң қалдық. Аты әлемге әйгілі Медеу мұз айдынында коньки тептік, Абай атындағы ұлттық опера және балет теартының кезекті қойылымын тамашалап, Ә.Қастеев атындағы сурет галереясына да барып үлгердік. Еліміздің жүрегі – Нұр – сұлтан қаласының да көрікті жерлері аз емес, жыл сайын олардың қатары толықтырылып келеді. Тәуелсіз Қазақстанның сәулеттік символына айналған «Бәйтерек» монументі, «Хан-шатыр» сауда және ойын-сауық орталығы және «Думан» ойын-сауық кешені біздің отбасымыздың сүйікті демалу орындары.

Келешекте тек Қазақстан қалалары ғана емес, сонымен қатар алыс шетелге де сапар шексем деп армандаймын және осы арманым іске асу үшін мен сабақты жақса оқып, шет тілдерін меңгеруім қажет.