Шахмат 6-шы ғасырда ежелгі үнді ойыны кезінде шыққан. Оның атауы ежелгі және орта ғасырлардағы үнділердің әдеби тілінен аударғанда шахматтағы пешка, ат, піл және ладья ұсынылған жаяу әскер, атты әскер, піл және соғыс арбалары кіретін «әскердің төр бірлігі» деген мағына береді.
7-ші ғасырда бұл ойын Парсы жеріне келді және атауы шатранж деп өзгертілді. Шахмат сөзі дәл осы парсы тілінен шыққан. Ойыншылар «шахты» (парсы патшасы) жей отырып, қарсылас патшаға шабуыл жасаған. Ал «Шах мат» парсы тілінен «патша өлді» деген мағынаны білдіреді.
1770 жылы венгерлік өнертапқыш Вольфганг фон Кеплемен шахмат машинасын ойлап тапты. Автомат адамға ұқсас болды. Онда есігі ашылатын ағаш шкафтың үстінде отырған адамның мүсіні жұртшылыққа күрделі механизмдерді көрсететіп отырады.
