Баламалы энергия көздерін іздеудің бүгінгі күні маңызы артып отыр. Энергияны шектен тыс пайдаланудан бүгінде жер бетінде жахандық жылыну үрдісі жүруде. Ал жер бетіндегі температурының көтерілуі, жахандық жылыну бүгінде әлем елдерінің басын қатырып отырған мәселе. Осы орайда баламалы энергия көздерін табу, табиғаттың өзін энергия көзі ретінде пайдалануға ынта жоғары болып отыр.
Ғалымдардың зерттеуіне сенсек, сағат сайын Жер Күннен 1014 кВт сағ энергия алады. Күн энергиясының 1-2 % -і жел энергиясына түрленеді. Бірнеше мыңдаған жылдар бойы адамдар желді – энергия көзі ретінде пайдаланған. Жел энергиясын пайдаланып желкен көмегімен жүзген. Жер суландыру кезінде, жел диірмені ретінде дәнді-дақыл өнімдерін ұнтақтау үшін қолданған. Жел энергиясының қоры бүкіл планета өзендерінің гидроэнергиясынан 100 есе асып түседі.
Су энергетикасы – энергетиканың су қорларының қуатын пайдаланумен айналысатын саласы. Гидравликалық турбина, электрмашинасы жасалып, электр энергиясын едәуір қашықтыққа жеткізу тәсілі табылғаннан кейін, сондай-ақ су энергиясын су электр стансаларында (СЭС) электр энергиясына түрлендіру жолының жетілдірілуіне байланысты су энергетикасы электр энергетикасының бір бағыты ретінде дамыды. СЭС –жылу электр стансаларына қарағанда жылдам реттелетін, икемді энергетикалық қондырғы.
Бұл үдерістен Қазақстан да артта қалған жоқ. Елбасы «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында: «Біз энергияның баламалы түрлерін өндіруді дамытуға, Күн мен желдің энергиясын пайдаланатын технологияларды белсенді енгізуге тиіспіз»,- деген еді. Қазіргі уақытта жел мен Күн сынды баламалы энергия көздерін пайдалану - жоғары дәрежеде деп айту қиындау. Өйткені мамандардың есебі бойынша елімізде жалпы жаңғыртылатын энергия көздерінің үлесі 1 пайыз екен. Бүгінде Қазақстанның жер қойнауы табиғи қазбаларға бай болғандықтан энергия тапшылығы айтарлықтай байқалмайды. Дегенмен баламалы энергия көздері ол болашақтың қажеттілігі екені сөзсіз. Биогаз – бұл тамаша қалпына келетін ресурс және мұны кез келген органикалық қалдықтан (тамақ қалдығы, мал қалдығы, тұрмыстық қалдық,ағын суларының тұнбасынан және т.б. сол сияқты ) алуға болады. Тек бір ғана ауылшаруашылық өнімдерінің қалдықтарынан пайда болған биогаздың потенциалдық қоры жылына 1-1,3 млрд. тонна жанғыш шикізат береді екен, ал бұл дегеніміз пайдаланылатын дүниежүзілік энергия ресурстарының оннан бір бөлігі. Биогаз өміріміздегі көптеген проблемаларды шеше алады:экологиялық, энергетикалық, агрохимиялық. Мысалы далаға кететінқалдықтың қоршаған ортаға жағымсыз әсері зор-ақ. Ал биогазды алудыңэкономикалық бағаланулары бүгінгі күні ақталуда. Биогазды жарықтандыруға, үй жылытуға, тамақ пісіру, транспорт, электрогенератордың роторларын қозғалту мақсатында қолданады.
Объяснение:
Кендебай жеті басты дәуді кездестірген кезде, ол дәудің жанынан алтын құйрықты құланды көзі шалып қалып. Ей, дәу, мына сенің алтын құйрықты құлыныңныңды маған бер, орныңа не сұрайсын? - дейді. Әлгі жеті басты дәу: бұл құлын жәй ғана құлын емес, құйрығымен бір ұрса алтын шығаратын құлын. Бұны алу үшін менің және арыстанымның басын алу керексін! Ал, ол сенің қолыңнан келмейді! - дейді. Сонда Кендебай садағына сегіз жебесін бірдей садағына салып, барлығының маңдайына дөп тигізеді. Қараса, жеті басты дәу мен арыстан ол жебесін пысқырмай, бас салады. Сонда Кендебай қылышын алып әлгі дәудің, бірінші басын, екінші басын, кейін барлық басын шауып алады. Ал оны көрген арыстан, мына жеті басты дәудің дымын қалдырмаған адам, менен ештеңені де қалдырмайды деп бәрін тастап қаша жөнеледі. Сөйтіп, Кендебай алтын құйрықты құланды алып, еліне аттанады. Ал, құлыннан шыққан алтынды барлық кедейлерге, мұқтаж жандарға таратады. Соған халқы Кендебайға риза болып, елдің батыры атап кетеді. Құлынның өзі Кендебайды жанынан шықпайды екен. Бірде түнде Кендебайдың түсінде әлгі құлан: Ей, Кендебай, мен жай ғана құлын емеспін, кім екенімді білгін келсе, жеті басты дәудің денесін тауып, қарнынан мен туралы жазылған құпияны көресін, - дейді екен. Сонда Кендебай ұйқысын бөліп, тұра салысымен әлгі дәудің денесін іздеуге барады. Іздеп тауып, қарнын жарып қараса, әлгі дәу сұлу ханшайымды өзіне қарамаған соң, құланға айналдырып жіберген екен. Ал ол сиқырды қайтарудың жолы біреу ғана екен. Ол өзімен шайқасқан арыстанның жүрегін құланға берсе, ол алтын құйрықты құлан сұлу ханшайымға айналады екен. Бірде, құпияны оқып тұрған кезде, Кендебайдың артынан әлгі арыстан тап береді. Сонда Кендебай бір қолымен арыстанның мойынын ұстап үлгереді, ал екінші қолымен арыстанның жүрегін суырып алады. Қуанып, еліне қайтып әлгі құланға жүрегін бергенде, алтын құйрықты құлан сұлу ханшайымға айнала кетеді. Содан бері Кендебай мен сұлу ханшайым бірге тату-тәтті өмір сүреді.
Объяснение:
