Қайым айтысының ерекшеліктерін белгіле. Дұрыс жауап саны: 2

Қайым айтыс шумақтарының алғашқы екі жолын қыз да, жігіт те қайталап айтуы мүмкін.

Қайым айтыста жұптар бір-біріне жұмбақ жасырады. Екеуі бір-бірінің жұмбақтарын толық шеше алмаса, сый-сияпат көрсетілуі тиіс.

Қайым айтыста әзіл-оспақ, шымшыма, астарлы сөздер қатар қолданылмайды.

Қайым айтыс көбіне қыз бен жігіттің қарама-қарсы мәндегі сұрақ-жауаптарына құрылады.

Артқа

Тексеру

​

1.Елең, елең етті,
Қарға ауылға қона кетті,
Қақтың суын іше кетті.       Бүркіт
Дүниеде бір молда
Уағында азан оқиды.
Мезгілінде айқайлап,
Қайтып кеп жер шұқиды.   Қораз
Бір топ қамыс ішінде
Шақырады жанды гүл.      Қырғауыл

Айтамын бір жұмбақты сізге нұсқап,
Басына бөрік киер, құндыз ұстап.
 Үстіне ақ камзолын киіп алып,
Жүреді екі қолын артына ұстап. Сауысқан 
Бір құс бар жан білмейтін ішкен асын,
 Адамға көрсетпейді жұмыртқасын. Жарқанат
Бір құс бар үлпілдеген жүні жұмсақ,
Тұяғы бейне болат алмас пышақ.
Тұмсығы имек, көрмейді күндіз көзі,
Шарықтап көкті кезіп, түнде ұшады. Үкі
Даланың көріп пе едің молдаларын,
Тыңдаңыз ол сорлының айтқан зарын.
Жиылып бір араға ойбайлайды,
Кез келген дүниеге ол бір жарым. Торғай
 Тал басында ағаш үй,
Терезесіз тамаша үй.
Соны мекен етеді, Қ
ыста алысқа кетеді. Қара торғай
Желіп кетсе, жеткізбейді,
Тап қасында жатса да адам көрмес. Бөдене

Құстар өзгеше болып жаратылған құбылыс иесі. Бейне біздің аспан Әлеміндегі қорғаушымыз сияқты. Сияқты емес солай да. Себебі көк аспан олардың туған мекені. Көкті құссыз, құсты көксіз елестету қиын. Біздің көгімізде құстар сайрап жүрсе, жердегі адамдар да тыныш, бейбіт өмір сүре алады. Біз көкке қарағанда көзіміз ең әуелі ұшқан құсқа түседі. Көп жағдайда күйкі тірлікпен олардың тыныс - тіршілігіне мән беріп, тіпті көкке көз тастап, бір де қарамаймыз. Ал, олардың көкте ұшқанын, жерге қонғанын зер салып, бақылап қарайтын болсаң, олар бейне бір жұмбақ құбылыс сияқты. Ешнәрсені ашып айта алмайды. Қуанышы да, реніші де ішінде сияқты. Бір құдіретті күшің болып, құстардың тілін меңгеріп алсаң, яғни құстардың тілін түсінер болсаң, тіпті басқаша әлемде өмір сүрген болар ма едік. Өзім солай ойлаймын, себебі, құс киелі жануар.