чтобы понять, как видел тему назначения поэта и поэзии молодой лермонтов, достаточно прочитать одно стихотворение — «поэт (отделкой золотой блистает мой кинжал…)». написано оно в 1838 г. на тот момент михаил юрьевич был уже широко известен. славу ему принесло посвящение убийству на дуэли пушкина «смерть поэта», обнародованное в 1837 г. именно из-за него лермонтов отправился в первую кавказскую ссылку, длившуюся несколько месяцев.
«поэт (отделкой золотой блистает мой кинжал…)» — программное высказывание михаила юрьевича. стихотворение посвящено положению дел в поэзии после трагической смерти пушкина. произведение построено на приеме противопоставления. в первых шести строфах речь идет о клинке. когда-то оружие принадлежало наезднику в горах, служило ему верой и правдой, не одну прорвало кольчугу. сейчас славные времена позади. клинок висит на стене, превратившись в золотую игрушку. вторые шесть строф относятся непосредственно к поэтам. в них лермонтов называет свой век изнеженным, а мир — ветхим, обвиняет стихотворцев в утрате назначения. по мнению михаила юрьевича, ранее слово поэта могло вдохновить бойцов на битву, оно было необходимо толпе «как чаша для пиров». но те годы ушли в прошлое. отныне стихотворцам интересно только золото. в конце лермонтов задается вопросами, одновременно соединяя между собой две части произведения: проснешься ль ты опять, осмеянный пророк? иль никогда на голос мщеньяиз золотых ножон не вырвешь свой клинок,покрытый ржавчиной презренья?
Хиуаз Қайырқызы Доспанова (15 мамыр 1922 жыл, Ганюшкин, Гурьев облысы— 21 мамыр 2008, Алматы) — Екінші дүниежүзілік соғысының қазақтан шыққан жалғыз әйел-ұшқышы, жауынгер, батыр, Қазақстан Республикасының Халық қаһарманы.
Хиуаз Қайырқызы Доспанова 1922 жылы мамырдың 15 Ганюшкин ауылында (қазір Атырау облысы) дүниеге келген. Әкесi Қайыр — балықшы, анасы Меруерт — мұғалiм болып еңбек еткен.
Ұшқыштық өмір жолын Оралдың аэроклубында бастап, кейін әйгілі ұшқыш Марина Раскова басқарған 46-гвардиялық полкінің құрамында 300-ден астам әуе шайқастарына қатысқан Хиуаз Доспанова сол кездің өзінде теңдессіз ерлігі үшін «қанатты қыз» атанған еді. Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Хиуаз... Олардың есімдерін тек Қазақстан ғана емес, кезіндегі КСРО халықтары да жақсы біледі. Соғыстан кейін лауазымды қызметтер атқарған Хиуаз Доспановаға Елбасының Жарлығымен Халық қаһарманы атағы берілген болатын.2008 жылы мамырдың 21 Алматы қаласында 86 жасында дүниеден озды.
