1-тапсырма. Оқылым. Мәтінді оқып, төменде берілген тапсырмаларды орында.
Біржан мен Сара айтысы — айтыс өнерінің озық үлгілерінің бірі. Айтыс 1871 жылы
қазіргі Алматы облысының Қапал-Ақсу өңірінде Біржан Қожағұлұлы мен Сара
Тастанбекқызы арасында өтеді. Бұл айтысты ең алғаш 1898 жылы Қазанда «Қисса Біржан
сал менен Сара қыздың айтысқаны» деген атпен Жүсіпбекқожа Шайхисламұлы
жариялады. Біржан мен Сара айтысы сол тұстағы қазақ әйелдерінің бас бостандығы
мәселесін, адамгершілік пен әділдікті, шындықты өзекті тақырып етіп көтереді. Екі ақын
өздері тұрған екі өңірдің жақсы-жайсаңдарының сан алуан адамгершілік қасиеттері мен
келеңсіз-әрекеттерін жайып салып, оларға халық талабына сай келетіндей баға беріп
отырады. Сарыарқадан Сараны жеңемін деп Жетісуға келген Біржан сал басынан
амандасу рәсімін өз бойында дост ұрмақ дұшпан кемiтер бiрміні жоқсұлудың,
шеберақын, шешен қыздың бетін қайырып, жігерін жасытып алуға пайдаланбақ болады.
Айтыс алғашында рулық бағыталса да, кейін дәстүрлі арнадан ауытқып, жүйелі
өнерсайысына, көркем де кестелі сөз жарысына айналады. Айтыста халқымыздың
әдептілік пен әсемдік туралы пікірлері, эстетикалық талғам-талаптары кең көрініс тапқан.
Осының бәрі Біржан мен Сараның 19 ғасырдағы қазақ халқының болмыс-тіршілігін жан-
жақты суреттейтін көркем туынды екенін айқын аңғартады. Айтыс негізіндегі
Қ. Жұмалиевтің либреттосы бойынша 1946 жылы М. Төлебаев «Біржан — Сара»
операсын жазды.
1. Сұрақтарға жауап беріңіз.
Сұрақтар
Жауаптар
Айтыс қандай мәселелерді қозғады?
Айтыс негізінде қазақ әдебиетінде қандай туындылар
дүниеге келді?
Екі ақынның арасындағы айтыс қағаз бетіне қашан
түсірілді?
Біржан Жетісу жеріне қандай мақсатпен келді?
[4]​

Бүкіл әлем Дүниежүзілік желі, жаһандық "паутина"шатастырды. Қорқынышты фильмнің басталуы сияқты қорқынышты естіледі. Бірақ іс жүзінде кез келген заманауи адам Интернет туралы. Ол жақсы немесе тегіс екенін анықтау өте қиын. Менің ойымша, бәрі оны пайдалану мақсатына, сондай-ақ Пайдаланушының жеке тұлғасына байланысты. Және бұған бірқатар дәлелдер бар.Біріншіден, Интернет пайдалы және бос, шынайы және жалған ақпарат" таулар " бар. Ақпараттың шынайылығын анықтау өте қиын, сондықтан оған толық сенудің қажеті жоқ.Екіншіден, желі еркін қарым-қатынасқа үлкен мүмкіндік береді. Біз басқа қалада, басқа елде, басқа құрлықта, яғни сұхбаттасушыдан алыс қашықтықта сөйлесе аламыз. Әлеуметтік желілерде әр пайдаланушының "достар"көп. Меніңше, бұл керемет! Бірақ біздің достарымыз осындай деп аталады ма? Олардың арасында бейтаныс немесе тіпті бейтаныс адамдар бар.Үшіншіден, желіге жеке сипаттағы ақпаратты салып, біз оның қол сұғылмаушылығына сенімді бола алмаймыз. Ол қандай қолға түседі және оны қалай пайдалана алады? Бұл мәселе ашық күйінде қалып, оған жауап беруге болмайды. Интернеттің пайдасы мен зияны туралы ұзақ ойлануға, көптеген мысалдар мен дәлелдер келтіруге болады. Анық бір: Интернет-бұл қазіргі адамның өмірінің бір бөлігі. Ол бізге көптеген мүмкіндіктер береді, ал игілікке немесе зиян үшін біз оларды пайдаланатын боламыз, әрқайсымыздың ісі.

Бүкіл әлем бүкіл дүние жүзілік желіде, жаһандық желке еніп жатыр. келісемін, бұл қорқынышты фильмнің басталуы секілді кішкене қорқынышты естіледі. Дегенмен, қазіргі заманның әрбір адамы бұл Интернет туралы екенін түсінеді. Жақсы немесе жаман екенін анықтау өте қиын. Менің ойымша, бәрі оның қолданылу мақсаттарына, сондай-ақ пайдаланушы идентификациясына байланысты. Олардың саны бар.Біріншіден, Интернетте «таулар» ақпарат, пайдалы және бос, шынайы және жалған. Ақпараттың дұрыстығын анықтау кейде өте қиын, сондықтан оны толықтай сенуге болмайды, екіншіден, желі тегін оқшаулау үшін зор мүмкіндіктер береді. біз басқа бір қалада, басқа елде, басқа континентте, яғни, сөйлесе аламызСіздің әріптесіңізден үлкен қашықтық. Әрбір пайдаланушының әлеуметтік желілерде көптеген достары бар. « Бұл тамаша! Бірақ бәрі де біздің достарымыз деп аталады? Олардың арасында таныс емес немесе тіпті белгісіз адамдар бар, үшіншіден, интернетте жеке мәліметтерді орналастырған кезде біз оның сенімді екеніне күмәнданамыз.иммунитет. Ол қандай қолдарға түседі және оны қалай қолдануға болады: бұл сұрақ ашық қалады және оны біржолата жауап беруге болмайды. Көптеген мысалдар мен дәйектерді келтіру үшін ғаламтордың артықшылықтары мен қауіптері туралы ұзақ уақыт сөйлесуге болады. Бір нәрсе анық: Интернет қазіргі адамның өмірінің бір бөлігі. Бұл бізге көптеген мүмкіндіктер береді, біз жақсы немесе зиянды боламызмәселе ашық болып тұр, нақты жауап берілмейді, ғаламтордың артықшылықтары мен зияндары туралы ұзақ уақыт бойы көптеген мысалдар мен дәлелдер келтіреді. Бір нәрсе анық: Интернет қазіргі адамның өмірінің бір бөлігі. Бұл біз үшін көптеген мүмкіндіктер береді, және біз оларды әрқайсымыздың жұмысымызды жақсы немесе зиян үшін қолданамыз