2-тапсырма. Мәтінді оқы. Негізгі идеясын анықта. Бала енді асығып, өз шешесіне қарай жақындай беріп еді, Жұманның қатыны, «Қалиқа» деген бір жеңгесі:

Телғара! Айналайын Телғара! Соқталдай азамат боп кетіпсің-ау! - деп, мойынынан құшақтай алып, бетінен сүйді. ...
Содан кейін үлкен қатындар және осы топтағы үлкен еркектің, ағалардың да бір-екеуі сүйіп жатыр. Абайды шын балаға айналдырып жіберген — осы сүйістер еді.

Барлық үлкеннің құшағына амалсыз кезек-кезек кіріп болып, енді сытылып, шешесіне қарай баса берді. Абайдың өз шешесі - Ұлжан мен екінші шешесі, сұлу жүзді Айғыз қатар тұр екен.

Бала топтан шыға бергенде Айғыз күліп:

Пай, жаман қатындар сілекейлеп, баламыздың бетінен сүйер жер де қалдырмады- ау,- деп паңдана күлді де Абайды көзінен сүйді.
Кезек өз шешесіне келгенде ол сүйген жоқ. Қатты бір қысып, бауырына басып тұрды да маңдайынан иіскеді. Абайдың әкесіндегі тартымды салқындық шешесіне де көптен бері мінез болған. Бала осыдан арғыны күтпеуші еді. Бірақ бауырына басқанның өзінде де Абайдың жүрегін қатты-қатты соқтырған аса бір өзгеше жақындық білінді. Ана құшағы! Ұлжан көп ұстаған жоқ.

Әжеңе бар, әнеки! - деп үлкен үйдің алдына қарай бұрып жіберді.
Кәрі әжесі - Зере бәйбіше таяғына сүйеніп, ұрсып тұр екен.

Жаман неме, маған бұрын келмей, әкеңе кеттің-ау! Жаман неме! - дей беріп, қасына, құшағына немересі барғанда «жаман неменің» артынан лезде:
Қарашығым, қоңыр қозым... Абайжаным... - деп кемсеңдеп, жылауға айналып кетті.
Әжесі құшақтаған бойында үлкен үйге кірген Абай ымырт жабылғанша осында болды. Шешелері бұған біресе қымыз, біресе тоңазыған ет, біресе шай ұсынып тықпалай берсе де, баланың бойына ас батпады. Жөндеп ішкен де жоқ. Күні бойғы аштығы да ұмытылған сияқты.

Ас бере отырып, бойлары үйреніскен сайын шеше, жеңгелері баладан:

Елді сағындың ба, кімді сағындың?
Молда болдың ба?
Оқып болдың ба? — деген сияқтыларды қайта-қайта сұрады.
Абай өзге сұрақтарға жөнді жауап берген жоқ. Жалғыз-ақ: «Кімді сағындың?» дегенде:

Оспан қайда? Ол қайда жүр? - деп, өзінің кіші інісі тентек Оспанды бірнеше рет сұрап еді.
Ұлжан басында ол сұрауын елеусіз қалдырып, артынан тағы бір айналғанда:

Е, жүр дағы жынды неме. Бүгін осында маза бермеген соң әжең екеуіміз қуып шыққамыз, - деп әжесіне нұсқады.
Әжесі өзіне байланысты бір нәрсеге ишара қып отырғанды көріп:

Не дейді? Не деп жатырсыңдар, естімедім, - деп еді, Абай Оспан жайын айтып кеп, қатты сөйлеп:
Әже-ау, былтыр мұндай емес ең. Құлағыңа не болған, неге естімейсің - деді. Көптің ортасында отырса да, еріксіз жапа-жалғыз боп оқшауланып қалған әжесіне жаны ашып, құшақтап алдына жақтайды.
Әжесі түсінді де аз ғана босаңсып:

Балам-ай, әжеңде кеуде болмаса, не сымбат қалды? - деп, өзінің дағдылы мұңшыңына қарай беттеп еді, баласы қимады.
Жазыла ма өзі? Емдесе қайтеді? - деді.
Үй іші де, әжесі де құр күліп қана қойды.​

Нажмите на рекламу ниже и сразу увидите ответ
Популярные вопросы:
Ответ:
BafuDzn
08.10.2022 16:53

Берілген сұрақтардың жауаптары.

1. Бір күні бай жылқысын көлге суаруға келгенде суда жүзіп жүрген өкпені көріп, оны құрықпен түрткен кезде ол жалмауыз кемпірге айналады.

2. "Жалғыз балаңды бер" деп шарт қояды.

3. Ертесіне көшкен кезде баласының алтын сақасын жұртқа қалдырып кетеді.

4. Бала қоытр тайды таңдайды.

5. Бала өзінің алтын сақасының ошақтың басындағы тезек түбінде жатқангың көріп, сақаның жанында отырған жалмауыз кемпірге алып беруін өтінеді.

6. Баланың тайы сақаның жанына жата қалады.

7. Жалмауыз кемпір баланы тұра қуады. Жете алмаған соң, тістерін бір - бірден жұлып алып, атып жіберіп, тайдың аяқтарын бір - бірден жұлып түсіреді.

8. Түлкі мен қарлығаш.

9. Қарлығаш құсы.

10. Баланың төбеттері жалмауыз кемпірді талап, осылайшы оны құтқарады.

11. Ол шешесін иттер талағанын көріп, іздер бойынша байдың қотанына келеді.

12. Төбеттерінің әлі жетпеген соң бала садағымен атып өлтіріп, осылайша жалмауыздан мәңгі құтылған екен.

0,0(0 оценок)
Ответ:
Kotik77789
26.07.2021 11:54

   Әлемнің жеті кереметін Ескендір Зұлқарнайн [Александр Македонский] құрған болатын. Ол ұлы империя құрғаннан кейін, саяхатшыларды қызықтыру үшін осы әлемнің жеті кереметі сәулет өнері ескерткіштерін құрған екен. Олар - 1. Мысыр пирамидалары, 2. Бабылдың аспалы бағы, 3. Артемида ғимараты, 4. Зевстің мүсіні, 5. Мавсол табытханасы, 6. Родос алыбы, 7. Александрия шамшырағы. Менің ойымша осы әлемнің жеті кереметі болғаны жақсы. Өйткені - жеті кереметтің арқасында біз біздің заманымыздан бұрын болған ескерткіштерді біліміз әрі оларды ұмытпаймыз. Және осы жеті кереметті құрып берген Ескендір Зұлқарнайнға [Александр Македонскийге] рахмет. Ол болмаса біз осы ескерткіштерді білмеуіміз мүмкін еді. Егер осы ескерткіштерді жеті керемет деп жарияламағанда бұл ескерткіштер жойылып кетуіде мүмкін еді. 

0,0(0 оценок)
Полный доступ
Позволит учиться лучше и быстрее. Неограниченный доступ к базе и ответам от экспертов и ai-bota Оформи подписку
logo
Начни делиться знаниями
Вход Регистрация
Что ты хочешь узнать?
Спроси ai-бота