Тест сұрақтары І нұсқа
А блогы
1. Дара сөзді табыңыз.
А) Әке - шеше В) Аялдама С) Жезқазған Д) Жер шары
2. Көнерген сөздер нешеге бөлінетінін табыңыз.
А) 1 В) 5 С) 2 Д) 3
3. Сапалық сын есімді тіркесті табыңыз.
А) Орманды алқап В) Өнерлі жігіт С) Аттылы адам Д) Көк шөп
4. Бір сыңары қосымшалы, қайталама қос сөзді табыңыз.
А) сөйлей - сөйлей В) айтып - айтпай С) өз - өзінен Д) жалт - жұлт
5. Құрамында үш дауысты дыбысы бар сөздер қатарын көрсетіңіз.
А) көмек, бақташылар В) барымташы, жақсылық
С) келіссөз, жеңілдік Д) сағыныш, аспан
6. Туынды зат есімді табыңыз.
А) қойшы В) Көкшетау С) азық - түлік Д) Арал теңізі
7. Қысаң дауысты дыбыстан құралған қатарды табыңыз.
А) күшік, кешік В) ыстық, қапырық С) дәстүр, мүлік Д) түлкі, күлкі
8. Омоним болатын сөздер қатарын табыңыз.
А) жүз, қой В) қалам, ән С) ағаш, темір Д) нан, дәптер
9. Тұрақты сөз тіркесін табыңыз.
А) жаулардан тығылды В) өкпесі аузына тығылды
С) үйге тығылды Д) ауылға тығылды
10. Есептік сан есімді көрсетіңіз.
А) екі жүз тоғыз В) он жетінші С) оннан бір Д) жүздеген
11. Сан есімнің дұрыс жазылу емлесін көрсетіңіз.
А) алтыау В) Х - сынып С) 100 - деген Д) 1992 - жыл
12. Дауысты дыбыстың жасалу ерекшелігін көрсетіңіз.
А) дауыстап айтуға келетін дыбыстар
В) ауа өкпеден кедергісіз шығып, үннен ғана тұратын дыбыстар
С) салдырдан жасалған дыбыстар
Д) ауа өкпеден кедергісіз шығып, үн мен салдырдан тұратын дыбыстар
13. «Қоян» сөзінің құрамында қанша дыбыс, қанша әріп барын анықта.
А) 5 дыбыс, 4әріп В) 5дыбыс, 5 әріп С) 4дыбыс, 5 әріп Д) 6дыбыс, 4 әріп
14. Белгісіздік есімдігін табыңыз.
А) өзім В) әлдекім С) ешкім Д) бәрі
15 Етістіктің сұрақтарын табыңыз.
А) кім, не В) қандай, қай С) неше, нешінші Д) не істеді, қайтті
16. «Жылдам» сөзінің синонимін табыңыз.
А) айбатты В) ақырын С) лезде Д) күшті
17. Кірме сөзді табыңыз
А) жал - құйрық В) сөмке С) қалам Д) атқамінер
18. Архаизм қатысқан қатарды табыңыз.
А) жазық дала В) күпі киді С) жол үсті Д) сөз құдіреті
19. Омонимі бар сөздерді табыңыз.
А) Әдепсіз бала.
В) Көппен көрген ұлы той.
С) Сабағыңа дайындал.
Д) Айт күні жақсы тілектер айт.
20. Ауыспалы мағынада тұрған сөзді көрсетіңіз.
А) Алтын теңге шығарылды.
В) Алтын – пайдалы қазба
С) Ұйықташы, жаным, алтыным
Д) Он алтын алқа алды.
21. Орыс әліпбиіне көшкен жылды көрсетіңіз.
А) 1940 В) 1939 С) 1929 Д) 1941
22. Дауысты дыбыстардың тілдің қатысына қарай бөлінісін көрсетіңіз.
А) жіңішке, ашық В) жуан, жіңішке С) ашық, қысаң Д) еріндік, езулік
23. Тұйық буын мен бітеу буыннан жасалған сөзді табыңыз.
А. Аспап В. Сана С. Сатқын Д. Кербез
24. Кейінді ықпалды көрсетіңіз.
А. Әлдекім В. Күнбатыс С. Тұзсыз Д. Қазақстан

Б блогы
1. Үнді дауыссыздардың жасалуын жазыңыз, және қандай дыбыстар жатады?
2. Буын үндестігі дегеніміз не?
3. Етістік дегеніміз не?
4. Қатыстық сын есімің анықтамасын жазып, мысал келтіріңіз.
5. Тұрақты сөз тіркесі дегеніміз не?
6. Көп мағыналы сөз дегеніміз не?

​

Айтыс туралы.

Қазақ халқының екі жүзге жуық салт – дәстүрі, сенім – ырымдары, ұлттық ойындары бар, олардың әрқайсысының тәрбиелік те, танымдық та маңызы зор. Осы ретте айтыстың алар орны ерекше.

Айтыс – қазақ халқының ертеден қалыптасқан жыр жарысының бір түрі. Айтысқа суырып салма ақындар мен көркем сөз шеберлері қатысады. Айтыста ел басқарып отырған басшылардың кемшіліктері, сондай – ақ өмірдегі келеңсіздіктер ашық айтылады. Айта кететін бір жайт, айтыс бүгінгі күнге дейін жетіп, тәрбиелік мәнін жоғалтпаған жыр жарысы. «Атамұра – асыл қазына» демекші, осындай салт – дәстүрімізді дәріптеп, одан әрі жалғастыру керек.

Өткен ғасырдың 80-ші жылдары ұмыт болып бара жатқан өнер халыққа қайта қызмет көрсете бастады. Жалпы, Тәуелсіздікті дайындаған айтыс өнері болды деп айтсақ артық емес. Сонау советтік дәуірде халықты оятып, рухын көтерді. Сөйтіп, 80-ші жылдары алысқа бармайды деген өнер ХХ ғасырда өз дамуын тапты. Сосын осыншама жылдар аралығында қайта жаңғырып, өнер ретінде өсті. Салыстырмалы түрде қарасақ, 80-жылдардағы айтыс пен қазіргі айтысты салыстыруға келмейді. Өйткені, қазір айтыстың көркемдік, интеллектуалдық деңгейі өсті. Айтыс өнерінің дәрежесі жазба поэзиямен бақталаса бастады. Айтысты көтеріп берген жекелеген азаматтар бар. Кешегі 80-ші жылдары біз бастаған кезде Манап Көкенов, Қалихан Алтыбаев, Көкен Шәкиев, Тәушен Әбуова, Шынболат Ділдебаев деген сияқты ескінің көзін көрген ақындар болды. Енді солардың ізіне жастар ерді.

Ата дәстүрі бойынша әрбір ұрпақ қазақтың тарихын, салт-дәстүрін, әдет-ғұрыптарын, өсиет-өнегелерін өзіне үлгі-өнеге тұтуға тиіс. Бұл болашақ ұрпағынан зор үміт күтіп отырған халқымыз үшін маңызды. Біз өз ұрпағымызды білімді де тәрбиелі, өнегелі де ізетті, мейірімді әрі қайырымды, қонақжай етіп тәрбиелегіміз келсе, халықтық салт-дәстүрге ерекше мән беруіміз керек.

Настоящий батыр, сын степей, защитник Родины. Тот, кто готов отдать жизнь за свой народ. Их имена навечно останутся в памяти казахстанцев. В честь Дня защитника Отечества и наступающего Дня Победы предлагаем еще раз вспомнить о нескольких великих воинах казахской земли. Это только малая часть тех, кто достойно сражался за мир.

Народный герой, ставший легендой, происходит из рода кипчак, племени кара-кипчак. В сохранившихся преданиях и народных летописях его называют "Кара-кипчак Кобыланды". Судя по летописям, Кобыланды жил во времена хана Абулхаира (XV век), внука Джучи-хана, и был его полководцем.

Жалантос происходил из рода торткара Младшего жуза. Полководец, эмир Самарканда. В 1646 году происходит конфликт между бухарским ханом Абдул-Азизом и иранским шахом. На стратегические города Хорасан и Балх претендовали как бухарское ханство, так и монгольская династия, правящая в то время в Иране. В результате разгорелась война. Согласно сведениям из исторического источника "Тарихи Кыпчакхани" Хаджамкули Балхи, Жалантос-батыр собрал 100-тысячное войско, состоящее из бухарских воинов и казахских ополченцев, и разгромил иранцев.