1-тапсырма. Мәтінді мұқият оқы. Матінде төменде берілген суреттерге қатысты қандай ақпараттар бар? Кестеrе жаз.
Жер, Ай, Күн- ғарыштық денелер олар ғарыш кеңістігінде орналасқан. Кү+ Жерге ең
жақын орналасқан жұлдыз Ол- лаулап жанып тұратын ғаламшар ғаламшарлар Күннің
тоңурегiн айналып жүретін ірі аспан денелері. Ғаламшар немесе планета латын тілінде
(planetes) аударғанда «кезбе жұлдыз» деген мағына береді. Күнді в ірі ғаламшар:
Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун айналып жүреді.
Осылардың бәрі Күн жүйесінің құрамына «9 ғаламшар енеді» деген тұжырым болған.
Ұзақ жылдар пікірталастан кейін дүниежүзі ғалымдары шағын ғаламшар- Плутонды
жұлдыздар қатарына қосты Күнге ең жақын орналасқан ғаламшар- Меркурий(Болпан)
Ол күнді тез айналып шығады. Оның бетіндегі күндізгі температура +400 С-қа дейін
кетсе, алтүнде шамамен -200 С-қа төмендейді.
Меркурий​

Аралас құрмалас сөйлем — құрмалас сөйлемнің бір түрі. Кемі үш жай сөйлемнен құралады. Олар өзара синтаксистік байланыстың ерекше түрі — аралас байланыс арқылы құрмаласқан. Мысалы: Жалма-жан от жағылып еді, үй еңсесі көтеріліп, туырлықтың оюлары көзге шалынды (Ғ.Мүсірепов). Бұл — тиянақты-тиянақсыз-тиянақты тұлғалы аралас құрмалас сөйлем. Аралас құрмалас сөйлем енді бірде тиянақсыз-тиянақты-тиянақты тұлғалы болып келіп, әр сыңарының өзіндік басыңқы сыңары болады. Мұнда алғашқы тиянақсыз тұлғалы сыңар өзінен кейінгі сыңардың бағыныңқысы сипатында жұмсалады, ал екінші сыңар тиянақты тұлғалы бола тұра, келесі сыңардың бағыныңқы бөлігі болып табылады. Үшінші сыңар ортаңғы сыңарға басыңқы сипатта тұрса да, бірінші сыңармен мағыналық байланысқа түспейді. мысалы: Көк қалың болғанмен, жерде әлі сыз бар, қар суын бойына тартып, дегди қоймаған-ды (Ә.Нұрпейісов). Аралас құрмалас сөйлемнің айтылу ырғағы да кең. Онда салаласқа тән тиянақты, сабақтасқа тән тиянақсыз ұласпалы ырғақ орын ауысып, бірде тиянақты-тиянақсыз, бірде тиянақсыз-тиянақты түрде келеді. Аралас құрмалас сөйлемнің мағыналық топтастырылуында өзгешелік бар. Бірінші топ қатарын бірыңғай қатынастағы түрлер құрады да, екінші топ қатарын әрыңғай қатынастағы түрлер түзеді. Ал бұл екеуінің мағыналық жігін танытуда бір-бірінен өзгешелік жоқ, қойылған талап бір. Оның үстіне мағыналық қатынастардың белгіленуі жеке сыңарлардың тұлғалануына тәуелді емес. Ең алдымен алғашқы екі сыңар аралығындағы, соңынан соңғы екі сыңар аралығындағы мағыналық қатынас айқындалады. Осы мағыналық қатынастардың сәйкес келіп, бір атаумен аталуы оның бірыңғай қатынастағы сөйлем екенін көрсетеді. Оның ыңғайлас мәнді, себеп мәнді, шарт мәнді, салыстырма мәнді, түсіндірме мәнді, мезгіл мәнді түрлері бар. Ал сөйлемдегі алғашқы екі сыңар аралығындағы және соңғы екі сыңар аралығындағы мағыналық қатынастар екі түрлі болған жағдайда әрыңғай қатынастағы Аралас құрмалас сөйлем болып қосақталған түрде белгіленеді.

Огромной частью жизни каждого человека является школа. Здесь мы проводим 9-11 лет своей жизни. Здесь находим первых друзей, верных в лице учителей, познаём первые влюбленности и испытываем первые трудности с учёбой. Именно в школе мы учимся бороться со своей ленью, учимся красиво и правильно излагать свои мысли. Помимо всего этого, школа приучает нас к труду: я никогда не забуду свои первые субботники.

В этом году я — выпускник. В это очень трудно поверить, потому что мне всегда казалось, что мой первый раз в первый класс был только вчера, ну, максимум позавчера. Тем не менее, я действительно вот-вот покину стены родной школы. Что я сейчас испытываю? Радость, тревогу и грусть одновременно.