• Берілген сөздерді мағынасымен сәйкестендір ​

Ахмет Байтұрсынұлы

(1873-1937)

Көрнекті тілші ғалым, әдебиет зертеуші, дарынды аудармашы, ағартушы және оқу құралдарының авторы Ахмет Байтұрсынұлы Торғай ( қазіргі Қостанай ) облысыныңдағы Сартүбек деген жерде туған.

Әкесі оны Торғайдагы орыс – қазақ мектебіне оқуға береді. 1891 жылы мектепті бітірген соң, Орынборға келеді. Мұнда мұгалдімдер даярлайтын мектепке оқуға түседі.

Оқуды бітірген соң Ақтөбе, Қостанай және Қарқаралында балаларға сабақ береді. Әдебиетпен айналысады, өлең – жырлар жазады. Ол тұңғыш рет қазақ тілінде әліппе, басқа да оқу құралдарын жазды. «Тіл құрал» деп аталатын оқулығы 1914 – 1928 жылдар аралығында алты – жеті рет басылып шықты. Ахмет Байтұрсынұлы 1913 жылы Орынборда «Қазақ» газетін шығарды.

Иә, әрбір ағаш қандай да бір тіршілік иесінің пайдасына асса, бір құс ұя салып, жемістерін жесе, бір адам көлеңкесін саялап, кәдесіне жаратса, осының өзі үлкен сауапты іс. Ағаштың экологиялық мәселені, ғаламдық жылынуды реттеуде және топырақты бекітуде де маңызы зор екендігі баршамызға аян. Тұрмыста қолданылатын қызметі өз алдына бір бөлек әңгіме. Биыл Алматы қаласында 28000 түп ағаш отырғызу жоспарланған еді. Мәсе­лен, таяудағы ағаш отырғызу акциясына Бибігүл Төлегенова, Роза Жаманова, Ермек Серкебаев, Асанәлі Әшімов, Әлібек Діні­шев, Ескендір Хасанғалиев, Сара Тынышты­ғұлова, Нина Жмеренецкая, Владимир Толоконников, Жәния Әубәкірова, Нұржамал Үсенбаева, Лаки Кесоғлы, Роза Рымбаева, Гүлвира Разиева, Меруерт Өтекешева мен өзге де өнер жұлдыздары және Алматы қаласының әкімі Ахметжан Есімов қатысты. Бұл күні мектептердің айналасына, үйлер­дің аулалары мен магистральді көшелердің жиектеріне барлығы 2 мыңнан астам жаңа ағаш отырғызылды.