Төрт түлік мал төлінен бастап:
Түйеде:
1 жасқа дейінгі төл - бота;
1 - 1,5 жастағысы - буыршын (ұрғашысы - бұзбаша) деп аталады;
піштірілген еркек түйе - атан, қосөркешті еркек түйе - бура, сыңар өркештісі - үлек;
қос өркешті (айыр) және сыңарөркешті (нар) түйелердің алғашқы ұрпағын - қоспақ (біртума), екінші ұрпағын - балқоспақ, үшінші ұрпағын - мырзақоспақ;
тұңғыш ботайлайтынын - қаймалы, одан әрі боталай беретінін - інген, нардың ұрғашысын - аруана дейді.
Жылқы төлдерін былай бөледі:
құлын (биенің жас төлі),
жабағы (6 айдан асқан құлын),
тай (1 жастан асқаны) деп атайды.
Ал бұдан әрі ұрғашы жылқыны яғни байталды:
құнажын байтал (2 жастан асқаны),
дөнежін шығар (3 жастағы байтал),
дөнежін байтал (3 жастан асқаны),
бесті бие (4 жастан асқаны),
қасабалы бие (7 – 8 жастағы бие),
кәртамыс бие (11 – 14 жастағы бие),
жасаған бие (20 жастан асқан бие), т.б. атайды.
Піштірілмеген еркек жылқының яғни айғырдың атаулары:
құнан айғыр (2 жастан асқаны),
дөнен айғыр (3 жастағысы),
сәурік айғыр (3 – 4 жастағы үйірге салынбағаны),
бесті айғыр (5 жастағысы),
сақа айғыр (11 – 12 жастағысы), т.б.
Қой түлігінде:
Қой түлігі негізінен қозы, саулық, еркек қой болып үш топқа бөлінеді. Оның жаңа туған төлі қозы деп аталады.
Туу мерзіміне қарай қозы: арамза, кейе, қауқа, күнтимес, көпей, бөдене деп аталады. Жетіле бастағандарын марқа, бағлан дейді.
Саулық: тұсақ, саулық, бойдақ қой.
Еркек қой: ісек, қошқар, азбан болып бөлінеді.
Жасына қарай қой: тоқты, құнан қой, дөнен қой, ағауыз деп те аталады.
Ірі қарада:
1 жасқа толмаған төл - бұзау, баспақ, торпақ, одан үлкені - тайынша, тана;
1,5 - 2 жастағы ұрғашысы - қашар;
3 жасқа қарағаны - құнажын (құнажын сиыр, құнан өгіз);
4-ке қарағаны - дөнежін (дөнежін сиыр, дөнен өгіз);
5 жастан бастап сиыр, өгіз деп аталады.
Жынысы жетілген еркек малды - бұқа, піштірілгенін - өгіз дейді.
ответ:
қою кестесі
тыңдалым
сұрақ жауап жалпы
1 достық ң сенімінен басталады. 1 5
2 с 1
3 шынайы достық 1
4 шынайы дос бола білген ң достары да көп болады 1
5 оқушы жауабы бағаланады 1
оқылым
әр дұрыс жауап үшін 1 қойылады.
сұрақ жауап жалпы
1 в 1 5
2 рай қазір қарт әжесімен бірге өмір сүреді 1
3 мұзды құралмен теседі 1
4 еламанның өмірі, себебі ол теңізде емес, өмірде жалғыз
екенін ойлайды
1
5 оқушы жауабы бағаланады 1
жазылым
мазмұны мен дұрыс жазылуы (5 ) тілі (5 )
5
өте жақсы
жауап толық, нақты негізделген және өте
жақсы суреттелген, қарапайым және
күрделі идеяларды тиімді ашады.
эссенің құрылымы мен жазылуы жоғары
деңгейде, негізгі және қорытынды
бөлімдері нақты жазылған, келтірілген
аргументтері байланысқан және мазмұнын
ашады.
өте жақсы
сабақтас құрмалас сөйлемдерді дұрыс
және сәйкес келтіріп жазған, сөздік қоры
мол, стильдік қолданысы өте дұрыс.
нақты және жүйелі, елеусіз қателері бар.
4
жақсы
көптеген түрлі мысалдар мен сілтемелерді
қолданған жауап, қарапайым және кейбір
күрделі идеяларды ашады.
жалпы эссенің идеясында логикалық
жақсы жазылған, аргументтерді
қолдануы мен қорытынды жасау қабілеті
көрінеді.
жақсы
грамматикалық формаларды көбіне
сәйкесінше жақсы қолданады.
түрлі лексикалық минимумды қолдануға
тырысады, сөздік қоры жеткілікті,
стильдік қолданысы дұрыс.
жалпы нақты, елеусіз қателері ақпарат
беруге кедергі келтірмейді.
3
қанағаттанарлық
жауапта бірнеше мысалдар келтірілген,
бірақ барлық жағдайда негізді емес,
қарапайым идеяларды ашқанымен,
суреттеуі аз.
эссе дұрыс жазылған, бірақ кей кезде
аргументтері логикалық жағынан
қанағаттанарлық
қарапайым грамматикалық формалар
мен күнделікті лексикалық минимумды
қолданады, сөздік қоры жеткілікті,
стильдік қолданысы көп жағдайда дұрыс.
көбіне нақты, қателері бар, бірақ ақпарат
беруге кедергі келтірмейді.
19
жоба
ған.
2
төмен
негізгі тақырыпты ашуға тырысады, бірақ
көптеген қателіктер мен сәйкессіздіктер
кетіреді, тек қарапайым идеяларды ашады.
эссенің құрылымы шектеулі, аргументтері
ған.
төмен
сөздік қоры шектеулі, жай сөйлемдерді
қолданады, қайталаулар көп, сөздік қоры
мен стильдік қолданысы жеткіліксіз.
орфография мен негізгі грамматикалық
формалар қате қолданылған, мағынасы
кейде түсініксіз.
1
өте төмен
жауап түсініксіз, тақырыпқа байланысты
сілтемелер аз, сұраққа жауап бермеді.
эссенің құрылымы мен аргументтерді
қолдануы төмен деңгейде, идеялары
жүйесіз.
өте төмен
тек қарапайым сөйлемдер мен шектеулі
сөздік қорды қолданады, көп
құрылымдары аяқталмаған және қате.
көптеген қателіктер кетірген, түсінуге
қиындық келтіреді.
0 жауап жоқ жауап жоқ
айтылым
негізгі ойды ашуы (5 ) сөз қолданысы (5 )
5
күрделі идеялар мен тұ
өте жақсы түсіндіреді және ашады.
өз көзқарасын жүйелі және нақты
дәлелдермен көрсетеді. қажетті ақпаратқа
дұрыс талдау жасайды және бағалайды.
жауабы нақты және орынды. кездейсоқ
немесе кішігірім қателіктер кетіреді.
кішігірім қателіктер түсінуге кедергі
келтірмейді.
4
қүрделі идеялар мен тұ
нақты тауып ашады және түсіндіреді.
өз көзқарасын көбіне жақсы дәлелдермен
келтіреді. қажетті ақпаратты жалпы
алғанда талдайды және бағалайды
жауабы көбіне нақты, тіл қолданысында
кездейсоқ қателіктер кетіреді.
қателіктер түсінуге кедергі келтірмейді.
3
қарапайым идеяларды ашады және
түсіндіреді.
өз көзқарасын дәлелдеуге негіз шамалы.
қажетті ақпаратты талдау мен бағалауы
қанағатсыз.
жауабы нақты, тіл қолданысында
қателіктер кетіреді.
жалпы қателіктер түсінуге кедергі
келтірмейді.
2
қарапайым ойларды түсіндіреді, негізгі
ойды ашуы шектеулі.
өз көзқарасын бірнеше дәлелмен немесе
дәлелсіз жеткізеді. қажетті ақпаратты
талдауға және бағалауға тырысады, бірақ
көбіне сәтсіз.
қарапайым сөз қолданысында анық
қателіктер кетіреді.
қателіктер түсінуге біршама кедергі
келтіреді.
1
өте аз ой жеткізеді, түсініксіз немесе
негізгі ойлар ашылмаған.
тек негізгі ақпаратты береді.
көбіне ақпарат қажетсіз.
жиі қате кетіреді.
қателіктер түсінуге кедергі келтіреді.
0 идеясын, ойын жеткізе алмайды. сөз қолданысы сәйкес емес.
объяснение:
