Ull. 21 Ғарышқа саяхат.
Ғарыш гүлзарының көркі ғажап. Небір әсем гүлдер өсіп тұр. Жердегіден әлдеқайда шатшан өніп, бой
түзейді. Ал гүл шашканы мүлдем керемет.
Кенет Түйме-Түбітпін даусы елең еткізді.
-Әуп әуп! Гүл-Жаухар, бері жүрші!-деді күшік. Етегінен тістелеп, қабырғаға қарай тартты.
-Немене, кашкентай не боп қалды? Мен бос емеспін.
-Жүр, қара, терезеге қара,-деді шіңкілдек үнмен үріп-үріп қойған Түйме-Түбіт
-Кеңістік таза емес, көрш барып..
Ой, мазасыз Түйме-Түбіт.
Қыз күшігіне ілесіп иллюминаторға келді. Алыстан әлдебір космос кемесі көрінді. Айырым белгісі жок.
Бейтаныс. Оның ұшуындағы көзге ұрар бір оғаштық – қауіп-қатерге ұшырғандарынан хабардар еткендей,
жаркылдап жарық жағыпкеле жатқанында еді.
-Кішкентай, Батыр-Болатқа жүгір..
-Мен мұндама не нәрсе, Гүл-Жаухар?
-Ана жымыңдаған отты көремісің? Біреулер oыслай қарай ұшып келеді.
-Иә, бағыты-ғарышқала. Ал бұлайша жарқылдатуы, әрине апат беппсі. Қазір сөйлесепк...
2-тапсырма:Тапсырмаларды орындап жаз.
1 Кішкентай күшк нені байқады? ( )
2. Гүл-Жаухар ғарыш кемесінің бейтаныс және апатты жағдайда екнін қайдан білді? ( )
3. Оқыған мәтін бойынша оқиғаны жалғастырып жаз 2 . ( )
4. Мәтін мазмұны жоспар құр. ( )
комектесфгфхдершф каттф керек боп тур хотябы 2 сурактя
​

Табиғатты қорғау- біздің парызымыз Табиғаттың ғажайып әсемдігін көз алдына елестете отырып, өзің бір керемет сезімге бөленесің. Табиғаттың бар әсемдігін, бар кереметін, оның әрбір әсерін сөзбен де, жазумен де жеткізу оңай емес. Оның керемет көрінісі жаныңды тербетеді. Бұлттары аппақ мақтадай, шөптері жасыл кілемдей төселген. Табиғат - тіршілік көзі. Оның әрбір әсері адам өмірінде үлкен роль атқарады. Аяулы табиғатсыз осы ғаламда өмір сүру, тіршілік ету мүмкін емес еді. Жыл мезгілдерінің өзгеруі де, табиғатты одан әрі әсерлейді. Әр жыл мезгілі әр қилы. Төрт жыл мезгілі бізге төрт түрлі ғажайып күйін сыйлайды. Таудан сарқырап аққан өзеннің айналасында өксіген оттай жанған жануарларды көрудің өзі керемет көрініс емес пе?! Бау-бақшада өскен жеміс-жидектердің иісі мұрын жарады. Жайқалып өскен түрлі гүлдер көзге өз кереметтігін сыйға тартады. Аспаннан күннің көзі түскенде, жердің жүзі қуана қыбырлайды. Көлдер қойнын ашса, қаңқылдап оған құстар қонар. Табиғат жайлы өнегелі сөздер, мақалдар мен өлең- жырлар да аз емес. Оның керемет әсемдігін жырлаған, суреттеп жазған ақындар баршылық. Табиғат көркемдігін өз өлең-шумақтарында жырлаған ақындардың қатарында Абай Құнанбайұлы («Жаз!, «Күз», «Қыс»), Сұлтанмахмұт Торайғыров («Шілде»), Қасым Аманжолов («Дауыл»), Ыбырай Алтынсарин («Өзен») сияқты ақындарды атауға болады. Шалғайын шалқар маушыған Бұлт келді, көктем кір кетті. Топырлап ұрған тамшыдан, Топырақ иісі бұрқ етті. Шілде мен тамыз пышаны Шаң ғана болса, Қалдырма Терезелер құшағын Түгелдей ашшы жаңбырға,- деп Қадыр Мырзағали атамыз әсем табиғатты жырлады. Табиғат көркемдігін ақ қағаз бетіне түсірген ақындарымыз оның құдіретін білген. Сол өлең жолдарын болашақ ұрпаққа, яғни бізге қалдырып отыр. Біздің әрбір басқан қадамымыз, әрбір істеген ісіміз табиғатқа байланысты болғандықтан, оның біздің өмірімізде ерекше орын алуы сөзсіз. Бірақ, адамзаттың кейбір істері табиғатқа кері әсер етуде. Оның кері әсері біздің денсаулығымызға да зиян келтіреді. Табиғатты қорғау- табиғатты аялау әр адамның міндеті. Үлкен- кіші әрдайым оны таза ұстап, құрмет тұту қажет. Оның бізге қаншалықты қажет екені баршамызға мәлім.

1) Сұраулы сөйлем деп – біреу я бірдеме жайында білу мақсатымен сұрай айтылған сөйлемді атаймыз.Сұраулы сөйлем соңына сұрау белгісі қойылады.

2) Грамматикалық сипаттарына қарай, шылаулар ішінара үш жікке бөлінеді: олар - септеуліктер, жалғаулықтар және демеуліктер.

3) Отбасы туралы мақал-мәтелдер:

Өз үйім өлең төсегім. 

Үй ішінен жау шықса,

Тұра қашып құтылмассың.

«Сіз», «біз» - деген жылы сөз,

Ағайынға жарасар.

Қарындасың – қарлығашың.

Інісі бардың тынысы бар,

Ағасы бардың жағасы бар.

Отан – отбасыдан басталады.

Отбасының өнегесі – Отанның өнегесі.

4) Абай Құнанбаев өзінің жетінші қара сөзінде адамның екі түрлі мінезі туралы,білім,білуге ұмтылу керектігі айтылады.