Қазақ тілі тест (мамыр) №6 1. Қысаң дауыстыларды тап. A. а, ә, ы, и, і, у; B. а, ә, о, і, и, е; C. а, ә, о, ө, е, э; D. ы, і, и, ұ, ү, у.
2. Дауыссыз дыбыстарды тап. A. б, в, д, ж, и; B. н, ң, о, ө, п; C. д, ж, з, й, к; D. л, м, н, ң, ы.
3.Ашық буынды сөзді анықтаңыз. А) Даңғыл. В) Танысу. С) Дәстүр. D) Ермек.
4.Бітеу буынды сөзді анықтаңыз. А) Даңғыл. В) Танысу. С) Отбасы. D) Ерекше.
5.Тұйық буын қалай жасалатынын анықтаңыз.
А) Дауыссыз дыбыстан басталып, дауысты дыбыспен аяқталады.
В) Тек дауысты дыбыстан құралады.
С) Дауыссыздан басталып, дауыссызбен аяқталады.
D) Тек дауыссыз дыбыстан құралады.
Е) Дауысты дыбыстан басталып, дауыссыз дыбыспен аяқталады
6.Жуан буынды сөздерді көрсетіңіз.
А) Сабақ, домбыра. В) Кеме, кесе. С) Терезе, көз. D) Есеп, әтеш.
7.«Мұғалім» сөзінің синонимін анықтаңыз.
А) Сұлу. В) Тамаша. С) Көркем. D) Ұстаз.
8.Синоним бола алатын сөзі бар қатарды анықтаңыз.
А) Жаман, жақсы. В) Үлкен, кіші. С) Шәкірт, оқушы. D) Ерте, кеш.
9. Реттік сан есімнің жұрнақтары:
А) –ншы, -нші В)-шы, -ші С)-ды, -ді D)-ақ, -ек
10.-лар жалғауы жалғанатын сөздер:
А)мал, құс, ет В) төсек, жастық, мамық С) қора, бұзау, сиыр D) аудан, адам, өзен
11 . Барыс септіктің жалғауы бар зат есімді табыңыз.
А) Атаның В)әжемізге С) Сіңлімнің D)Ағаны
12. Көптік жалғауды табыңыз.А) -дар, -дер В)-сын, -сін С) –айық, -ейік D)-са, -се
13.Антонимді белгілеңіз. Алдымен істің ақ-қарасын ажыратып алу қажет.
А) Алдымен. В) Ақ-қарасын. С) Алу қажет. D) Ажыратып алу.
14 «Белый - черный» антоним сөздерінің қазақша аудармасын белгілеңіз.
А) Ұзын - қысқа. В) Биік - аласа. С) Жақсы - жаман. D) Ақ - қара.
15. Келер шақта тұрған етістікті белгілеңіз.
А) Дәрігер адамдарды емдейді. В) Мұғалім балаларды оқып жатыр.
С) Кітапханашы кітап берді. Д) Жүргізуші автобус жүргізіп жатыр.
16. Мезгіл үстеуді көрсетіңіз.
А)Қыруар жұмыс істедік. В) Ілгері жүрді. С) Қаннен-қаперсіз ұйықтады. Д) Таңертең келеді
17. Мақсатты келер шақты табыңыз.
А)Үйренді В)Үйреніп отыр С)Үйренер Д) Үйренбек
18.Ілік септігінде тұрған зат есімді табыңыз.
A) Маңайда. B) Клубтан. C) Көркемөнер. D) Мектептің.
19. Шығыс септігінде тұрған сөйлемді тап.
A. Мен әкемнің сағатын ала алмадым. B. Мен әкеммен бірге сағат алдым.
C. Мен әкемді жақсы көремін. D. Мен әкемнен көп нәрсе үйрендім.
20 Етістік дегеніміз не?
А) заттың атын білдіретін сөз табы В) заттың санын білдіретін сөз табы
С) заттың іс-әрекетін, қимылын білдіретін сөз табы С) заттың дәмін білдіретін сөз табы
21.Етістіктің ауыспалы келер шақ шағын көрсетіңіз.
А) жеткізер В) жеткізген С) жеткізеді Д) жеткізді
22. Сабақты Қанат айтсын. Етістік қай райда тұр?
А) Қалау В) Бұйрық. С) Шартты Д) Ашық
23.Сын есімнің салыстырмалы шырай түрі
А) жеп-жеңіл В) ауыр С) ірірек Д) қара Е) ашық
24.Жіктеу есімдігі А) Біз В) кімдер С) өзім Д) бәрі
25.Қалау райдың жұрнақтарын табыңыз.
А)-ды,-ді,-ты,-ті. В)- ған,-ген,-қан,-кен С)-ып,-іп,-п. Д)- қы,ғы,-кі-гі

​

Берілген сұрақтарға жауап.

Қазақтың отбасы дәстүрінде тыйым сөздер ненің құралы болып саналады?

Қазақ халқының тәрбие құралдарының бірі - тыйым сөздер. Тыйым сөздер балаларды тәртіпке салудың басты құралы болып табылады.

Тыйым сөздер арқылы балаларды неге үйреткен?

Бұл сөздер есі кірген балаларды жаман әдет, жат пиғыл, орынсыз қылық, теріс мінездерден сақтандырып отырған. Тізені құшақтау - жалғыз қалудың, қолды төбеге қою - ел-жұрттан безінудің, үлкеннің жолын кесу - әдепсіздіктің, асты төгу - ысыраптың белгісі деп танылған және ондай ерсі істерге қатаң тыйым салынған.

Табалдырық қазақ халқында қандай ұғым болып саналады?

Табалдырық – қазақта қасиетті ұғым.  

Табалдырық - ненің шекарасы?  

Ол үйдің сырты мен ішінің шекарасы, босағаның мықты болуының кепілі ғана емес, құт пен кедейліктің де шекарасы. Табалдырық – бақ пен сордың қарауылы екен.  

Табалдырыққа қатысты қандай тыйым сөздер айтылған?

•  «Табалдырықты баспа, бақыт қашады».

•  «Табалдырықта тұрма, үйге келетін жақсылықты қайтарма».

•  «Табалдырықта тұрып, кедейлікті шақырма, жаман ырым бастама».

Табалдырық - ненің белгісі?

Табалдырық – құттың белгісі. Табалдырығыңнан құтсыз адам аттаса – жұтайсың, құтты адам аттаса – құтаясың.

Жас келін келгенде, қандай ырым жасалады?

Жас келін түскенде босағада отқа май құйғызып барып, табалдырық аттатқан. Келін табалдырықтан аттағанда шашу шашып, құт шақырып, оң аяғымен кіргізген.

Тәуелсіздік – бабалар аңсауы, ұрпақтың қолы жеткен киелі кезең. Тәуелсіздік – таңбасы таста, қаны қара жердің тамырында жатқан құдіретті сөз.

Еліміз тәуелсіздіктің бесігінде тербелгелі 25 жыл. Жиырма бес жыл ішінде Қазақстан етек-жеңін жиып, шекарасын бекітіп, өз алдына дербес зайырлы ел болды. Бұл атадан келе жатқан ұлы жеңістің жемісі. 1991 жылы 16 желтоқсанда егемендігін алған еліміздің өз президенті, ұлты мен ұлысы, салты мен дәстүрі, мәдениеті мен экономикасы болды. Желтоқсанның желі мен ызғарына қарсы тұрған жастардың жалынды рухы мен ерліктерінің арқасында шаңырағы биік, керегесі кең мемлекет болып қалыптастық.

1991 жылы ел тәуелсіздігін алған кезде халық болып қана қуанған жоқпыз. Қазақ елінің өз алдына республика болуын қалаған әрі ең бірінші болып мойындаған Түркия. Бұл тәуелсіздікті бір ел ғана емес, бүкіл ел болып қолдайды деген сөз. Ал іргесі қаланған жаңа республиканың әрі қарай өмір сүруі үшін ерен еңбек керек. Ол оның ішкі және сыртқы әлемі, экономикасы, ақшасы деген секілді көптеген құндылықтарға келіп тіреледі. Аталған құндылықтарды жиырма бес жыл ішінде үлкен мақсатқа айналдырған еліміз астанасын да бекітті. Тіпті бүгінде Астана арман қалаға айналды. Апортына бүкіл ел сүйсінген Алматының өзін мәдениет пен әдебиеттің қаласына айналдырды. Өзінің ішкі туризмі, теңгесі, ұзын сонар қара жолдары тарамдалып жатты.

Арысы қазақ хандығынан бастап берісі егеменді елдің іргесіне дейінгі көшті жалғастырып келе жатқан, атадан тараған ұрпақтың парызы осы аманатты сақтау. Жәнібек пен Керейдің керген керегесін кілем үсті көтеріп, Отанды қастерлеп өту әрбір ұрпақтың міндеті. Қазақта «Отансыз адам ормансыз бұлбұл» деген сөз бар. Орманы жоқ құстың ұясы да, қонар бұтағы да жоқ. Дәл сол секілді тірлік кешу ортасы жоқ ұлттың өмір сүруі мүмкін емес.

Тәуелсіздік – ащы термен келген тәтті жеңіс. Төгілген қанның, өлмеген жігердің отымен келген ұлы күн.

Объяснение: