Әже - баланың әкесінің, сондай-ақ, анасының шешесін атайтын, туыстық қатынасты білдіретін атау. Одан арғылары үлкен әже немесе ұлы әже деп аталады.[1]
Қазақ отбасындағы әже орны ерекше әрі қадірлі. Әже - отбасының ғана емес, әулеттің де ұйытқысы, ағайын- абысындардың бірлігін, татулығын сақтайтын сыйлы анасы, кейінгі жастардың, келіндердің тәрбиешісі әрі ақылгөйі Қазақ қоғамында әдетте жас отау иелерінің тұңғыш баласын әжесі бауырына салады. Бала ата-әженің кенжесі саналып, немерені әжесі тәрбиелеп, бағып-қағады. Әже мен немере арасындағы туыстық байланыс өте нәзік әрі берік. Балажан қазақ үшін ата мен әжеге жас сәби жай ғана ермек емес, тәрбиеленуші ерекше субъект. Тарихта күллі рулы елге ана болып саналған Айпара әже, Домалақ ене, Зере, Айғаным секілді әжелердің бейнесі аңыз-әңгімелерде, әдеби шығармаларда сомдалған.
Тұйық етістігі бар 5 жұмбақ:
1.Бірдей көлемдегі масса,кейде
Аз да,кейде көп
Делінеді бұл шама
Аталуын тапшы тек. (Жауабы:тығыздық).
2.Қызыл жыңғыл түбінде,
Қыздай болып отырмын.
Беті-қолымды жуып алып,
Мұздай болып отырмын. (Жауабы:қырғауыл).
3.Қол басындай ағашта
Сансыз адам байлаулы,
Санасаң сан бар,
Аяғында жаны бар. (Жауабы:жүгері).
4.Екі тіреу,
Басқышы біреу. (Жауабы:Н әріпі).
5.Бунақты көсеу
Тармағы бесеу. (Жауабы:қол мен саусақ.)
3 жаңылтпаш:
1.Елеусіздік елеуіші елегіш емес,
Елеместің елеуіші елегіш.
2.Барған жері Омбы болуы,
Омбы болғаны оңды болғаны.
Омбыға барғаны жөнді болуы,
Омбыда жүріп әдемі тонды болды.
3.Аббат абдырағыш па?
Абақ абдырағыш па?
Аббат абдырағыштау,
Абақ қодыраңғыштау.
