2. Ту ұстаған түріктің тастағы бейнесіне қарап, онда қандай жануарлар суреттелгенін және адамдардың іс-әрекеттері мен қару-жарақтарын сипаттап эссе жаз.

Жолда жүру ережелері.

Жол белгілерінің тарихына келер болсақ, ертеректе аталарымыз атқа мініп немесе ат жеккен күймемен баяу жүретін болған. Уақыт өте келе жолдың қажеттігі туындаған. Жол пайда болғаннан кейін ар жеккен арбалармен қатар түрлі көлік түрлері де пайда бола бастады. Көлік түрлері көбейген сайын жолдағы тәртіпсіздік те көбейе түсіпті, сондықтан 1742 жылы ат жеккен күймелердің айдаушыларын жауапқа тартатын заң енгізіліпті. Тарихтан 1812 жылы Ресейде тұңғыш рет оң жақ қапталмен жүру тәртібі енгізіліпті және жылдам жүрушілерге шектеу қойылып, экипаждардың жүріс-тұрысын реттеуге алғашқы қадамдар жасалғанын білуге болады.

Елімізде жолда жүру ережелері алғаш рет 1931 жылы Алматы қаласында пайда болыпты және ол тек қала аумағындағы көшелер мен жұмысшы поселкілеріне қатысты болған екен. Сол дылы Алматы қаласы бойынша тек 109 көлік қана болыпты. Дегенмен көліктің санының аздығына қарамастан сол кездің өзінде жол - көлік оқиғалары орын алыпты. Ал еліміз тәуелсіздік алғаннан бері жолда жүру ережелері Жолда жүру халықаралық Конвенциясының талабына сай өзгертілген болатын.

Жолда жүру белгілерін "халықаралық тіл" деп атап жатады. Себебі жолда жүру белгілерін тану үшін шет тілін білу қажет емес, сіз қай тілде сөйлесеңіз де, жол белгілері ортақ, бірдей әрі түсінікті болады. Жол белгілері "халықаралық тіл" болғандықтан олардың көмегімен қандай бағытта жүру керектігін білуге болады.

Көлік қажеттілік пе, әлде байлық белгісі ме?

Менің ойымша, бүгінгі күні көлік байлық белгісі емес, қажеттілікке айналып отыр. Себебі "Уақыт - ақша" деген қағида қалыптасқан қоғамда адамдар уақытты аса жоғары бағалап, барлық жұмыстарды уақытында, дер кезде бітіруге, баратын жерлеріне жылдам баруға тырысады. Ал бұл көліктің көмегінсіз мүмкін емес. Көлік болған жағдайда кез келген жерге жылдам әрі уақытында баруға, кез келген нәрселерді сатып алуға, көшіруге, әкелуге, тасымалдауға ыңғайлы. Тіпті бүгінгі күні қыздар мен әйелдер қауымы темір тұлпар тізгінін өз қолдарына алып, ер адамдармен бірдей көлік мінеді. Мұның өзі көліктің қажеттілікке айналып отырғанының бір белгісі деп білемін.

Әр заманға сай заман талабы да әр түрлі сипатта орын алады.Әр заманның өз ерекшелігі бар.  Біз ғылым мен техника дамыған,адамдардың талай жетістіктерінің арқасында дамыған 21 ғасырда өмір сүреміз.Өз заманымызға қарай қоғамның алып отырған сипаты да сан-қилы.Қоғам-белгілі адамдар тобы,мемлекеттік қоғам деген сияқты.Адамсыз қоғам,қоғамсыз адам болмайтыны сөзсіз.Сол сияқты қазіргі қоғамның да өз ерекшеліктері бар.Біз қоғамның жастарға беріп жатқан тәрбиесіне тоқталсақ-қазіргі қоғам бізді ғылым мен техниканы жақсы білуге тәрбиелитіні сөзсіз.Оған мысал ретінде,қарастырсақ мектепте информатика сабағы өткізіледі,бізді компьютер тілін жақсы біліп,білімді болуға шақырады.Қазақстан білімді азаматтар тәрбиелеу үшін неше түрлі бағдарламалар жүргізіледі.Жіне тағы бір мысал келтірсек қазіргі қоғамның басты проблемасы-табиғаттың бүлінуі.Адамдар табиғатты ластауда,соның нәтижесінде адамдар ауруға ұшырауда.Соған байланысты,қоғам бізді табиғатты аялауға,қорғауға шақырады.Қазақстанда көгалдандыру шараларын жүргізетін Жасыл ел бағдарламасы бар.Олар бізді табиғатты сүйуге,аймалауға шақырады.