Оқиық - 2. Мәтінді оқы. Қарамен берілген сөздердің мағынасын сөздіктен тап. Сөздіктің көмегімен аударып, түсініп ал. А. Құнанбайұлы – ұлы ақын. Ол – қазақ халқының мақтанышы. Абай атаның қолжазбалары - бізге жеткен мол байлық және маңызды мәдени мұра. Абай атамыз адамгершілік, достық, ме- йірімділік, білім, табиғат туралы көп жаз- ды. Біз бұл туралы музейде сақталған құ- жаттардан білеміз. Біз Абай атаның өлең, әндерін ата- әжелерімізден көп естиміз. Олар бала кезден Абай атаның өлең, әндерін жаттап өскен. 119

Әдептілік бұл да мәдениеттіліктің бір түрі. Әдепті адам артық сөйлемейді, кісінің намысына тимейді. Өзін өзгеден артық санамайды. Біреуге жақсылық жасаса онын міндетсінбейді. Даусын қатты көтеріп, ашу шақырмайды. Біреудің кемшілігін бетке баспайды, жайлап түсіндіреді. Воспитанный человек, это можно сказать он есть и культурный человек. Он никогда лишние не скажет, человека не унижает. Себя не считает, лучше других. Если кому то этим не будет его упрекать. Чей- то недостаток мягкими словами объяснит. Грубыми словами не ругается.

Ұнағанын ал

Ғалымдар арасында климаттың өзгеру барысы туралы ортақ пікірлер жоқтығына қарамастан, сарапшылардың жалпы пікірі климаттық өзгерістің салдары жағымсыз болуы мүмкін дегенге келіп саяды. Мысалы, 1980 жылдан 2011 жылға дейін Еуроодақ елдерінің экономикасына тигізген тасқынның жалпы шығынын саралаған сарапшылар келген зиян­ды 90 миллиард еуроға тең деп бағамдады.

Осыған байланысты әлемдік ғылымда зерттеудің басым ба­ғытын қоршаған орта климатына бейімдеуге назар аудару­ болып отыр. Ең бастысы, бұл басқа салаларға қарағанда, та­би­ғи-климаттық жағдайларға және азық-түлік қауіпсіздігін қам­тамасыз етуші ауыл шаруашы­лығына тікелей байланысты.

Климаттық өзгеру

Халықаралық зерттеулер көрсеткіші бойынша, әлемнің кейбір аймақтары, сонымен қоса Орталық Азия, басқаларға қарағанда, климаттық өзгерістерге ұшырауы әбден ықтимал. Оның ішінде, Қазақстанның климатына әсер етіп, онсыз да толыққанды қолдауды қажет етіп отырған ауыл шаруашылығын күнкөріске айналдырған аймақтарға үлкен зиян келтіруі әбден мүмкін. Бұл аймақтардағы өнімнің босқа ысырап болуының 70 пайызы тікелей ауа райымен байланысты Ал, кейбір аймақтарда жағымсыз ауа райы салдарынан алынған өнімнің 50-70%-ға дейіні қолдануға жарамсыз болып қалып отыр.