4-тапсырма. Мәтінді оқыңдар. Тірек сөздерді анықтап, тақырыбын қойыңдар.
Судың табиғаттағы және халықшаруашылығындағы маңызы зор.
Қазақ халқы: «Сулы жер – нулы жер», - дейді. Су – табиғи байлық. Су
болмаса, тірі ағза өледі. Су санитарлық және шаруашылық тұрмысқа
да керек. «Тазалық - денсаулық кепілі», - дейміз. Су болмаса, тазалық
та болмайды. Судың емдік қасиеті өте зор. Мысалы, белгілі Ессентуки
суы құрамында ас тұзы және тағы да басқа минералды элементтер бар.
Ақжайық суында гидрокарбонат: хлорид, магний, кальций, натрий
элементтері бар.
Су еріткіш қасиетке ие. Егер минералды тұздарды ерітетін су болмаса,
өсімдік тамыры соншама қажет заттарды өз бойына сіңіре алмас еді.
Қазіргі кезде өндірістің бірде-бір саласы сусыз жұмыс істемейді және
дами алмайды. Мысалы, 1 килограмм қағаз өндіруге 100 литр, 1 тонна
цемент өндіруге 4500 килограмм су қажет. Электр энергиясын өндіруге,
ауылшаруашылығында жайылымдарды суландыруға да су қажет. Суды
әртүрлі жүк тасымалдауға, ағаш ағызуға пайдаланады.

Завжди була найкращою подругою для своїх сусідів.

Вона вільна і чиста, але душу рвуть сумніви.

Вона завжди мовчить, але скоро скаже свою думку.

Нападати і грабувати, бити і правити нею так не вийде,

У праведному вигляді вона не дасть себе просто образити.

І будь Ти цар, і будь Ти бог, і будь ти вождь, як Ленін -

Горда леді не перед ким не встане на коліна.

Хтось дав батькові право без совісті бити по обличчю.

Вона та квітка, з якого не можна ось так струсити пилок.

До неї ставилися, як до плутані, люди, чия

Төлеген Айбергенов Ана Арманыңды ақтарам ба жүрегімде тербесем, Айға сіңлі, қарындассың қасиетті Жерге сен. Мен өзінді теңдесі жоқ құдірет деп түсінем, Сендік қуат мың есе артық Жердің тарту күшінен. Сұлу әлем, әлем сұлу сен жаратқан адаммен, Көк жолының қарсылығын қағып тастап барам мен. Сендік қуат болар, бәлкім, басын иді көк маған, Әр кез сенен туғанымды есіме алсам, тоқтаман. Ал ұмытсам, ұмыт болып қаларымды білемін, Ұмыт қалмау үшін менің шарқ ұрады жүрегім. Шат жүріп-ақ қас қаққанша боламын мен шерменде, Жетім емес кей ананың жетімдігін көргенде, Көз алдымда жас дөңгелеп булығам да ызадан, Маған тіпті сөз келмейтін ұяттардан қызарам. Бұл дүниеге онсыз-дағы кеткен жоқ па көп есең, О, аналар, кей пасықты жаратасың неге сен! Тасбауырлар дүниеге келсін де, тез кетсін де, Әлде өзгелер ондайлардан жиіркенсін дейсің бе? Қай кеудені жылытады лапылдаған отпенен, Өз кеудесін жылытуға құдіреті жетпеген. Анаң саған керек болса, балаңа да сен керек, Кезекпенен ауысатын ғұмыр ғой бұл дөңгелек. Ана керек, о, адамдар, ана керек адамға, Анасыздар аң сияқты күн кешіп жүр ғаламда. Пікірімді ұнатпаған таптық та дер дананы, Даналықтың қажеті жоқ сыйлау үшін ананы. II Білмедім мен, сен әйтеуір ораласың көп тілге, Киелі сүт құдіретімен әлде есейіп кеттім бе? Ана десе әйтеуір мен өзге сөзді есітпен, Құлағыма үн келеді қоңыраулы бесіктен. Құлағымда ол үн менің көрген емес толастап, Өйткені сен жылауыма қарсы болдың о баста-ақ.. Бүкіл әлем шуларына жіберді де сүңгітіп, Өзің қаққан қоңыраудан кетті маған тіл бітіп… Қоңыраулардың үні мені жетектеді қиянға. Қоңыраулардың үні мені шомдырды сан қиялға. Тұтқасынан ұстамақ боп дария – білім есіктің, Мектеп бардым, онан да мен қоңырау үнін есіттім. Ұстаз болдым. Сөз сөйлетті болашақтың мінбері, Көз алдымда қызыл ала қызғалдақтар гүлдеді. Дәл бүгін де нұрлы ертеңнің қоңырауы етіп тұр мені, Өміріме өзің қаққан қоныраудың үндері. Өзің қаққан қоңырауда өмір жыры бар екен, Оның үні тарқамайтын болды менің мерекем. Сол үнменен тыным таппай бақытымды күреймін, Өйткені мен мерекемнің тарқамауын тілеймін.