Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы (1845-1904) — ұстаз,ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер[1], либералды көзқарасын исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор. Абай ақындық шығармаларында қазақ халқының әлеуметтік, қоғамдық, моральдық мәселелерін арқау еткен.[2]
Абай Шығыс пен Батыс мәдениетін жетік білген. Бірқатар әлем ойшылдарының еңбектерімен жақсы таныс болған. Философиялық трактаттар стилінде жазылған «Қара сөздері» - тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен, саяси-әлеуметтік салмақтылығымен құнды.[3]
Үстеуге байланысты тест тапсырмалары № 3
1. «Қалай қарай?» қай үстеудің сұрағы?
А) мақсат В) мезгіл С) мекен Д) қимыл-сын Е) мөлшер
2. Үстеуден жасалған етістікті табыңыз.
А) сылтаурат В) тездет С) жылтырат Д) қарайт Е) менменсін
3. Сөйлемде үстеу қандай қызмет атқарып тұрғанын анықтаңыз.
«Кешегіні есіне алып, қысылып қалды».
А) анықтауыш В) толықтауыш С) пысықтауыш Д) бастауыш Е) баяндауыш
4. Бастауыш қызметіндегі үстеуді табыңыз.
А) Ол бүгін келді.
В) Ертеңінді ойлап әрекет жаса.
С) Ол кешелері ойын баласы еді.
Д) Жақсылықтың ерте-кеші жоқ.
Е) Ол кейінірек барады.
5. Күрделі үстеуден жасалған пысықтауышты табыңыз.
А) Ол таңсәріден бері демалған жоқ.
В) Жазда ауылға барамыз.
С) Кешкісін әкем қалаға кетті.
Д) Ол таңғы асқа әрең үлгерді.
Е) Ол амалсыздан үндемеді.
6. Біріккен үстеуді табыңыз.
А) қолма-қол В) қанненқаперсіз С) бүрсігүні Д) таңғысын Е) қасақана
7. Сын есіммен тіркесетін үстеу түрін табыңыз.
А) мекен В) мезгіл С) күшейткіш Д) қимыл-сын Е) мақсат
8. Қай үстеу асырмалы шырай жасауға қатысады.
А) мөлшер В) мезгіл С) мақсат Д) күшейткіш Е) себеп-салдар
9. Туынды үстеуді табыңыз.
А) шалқасынан В) ешқашан С) қалай қарай Д) біршама Е) әжептәуір
10. Туынды үстеудің жұрнағын табыңыз.
А) –дай В) –даған С) –ың Д) –ғыр Е) –лық
так?
