Орындау уакыты 15-20 минут Тапсырма
Мәтiндi мукият окып , оның жанрлык ерекшелігіне талдау жасаныз .
Оқылым .
Мәтін бойынша тапсырмаларды орындаймыз . Казакстан жер региондарынын iшiндегi сумен аз камтамасыз етілген елдердін катарына жатады.Сумен камтамасыздандыру деңгейі бойынша ол ТМД елдерiнiң iшiндегi ең соңғ ы орынды алады , тiптi Туркіменстаннан кейiн тұр . Казакстаннын жер беті сулар қорынын ( жер асты суларының қоса алғанда ) жалпы мел шерi жылына 89.5 текше шақырымды кұрайды.Республикада таза ауыз суды тым тапш ылыгы байкалады . Қазақстанның жер беті су ресурстары түгел дерлік таусылған . Республиканын су шаруашылығы мәселелері тек жер беті суларын шектеп пайдалану ж әне жер асты суларынын ресурстарын менгеру есебінен ғана шешілуі мүмкін . Республикада жалпы су пайдаланудын 9 % жер асты суларының үлесіне тиеді . бiздiн ойымызша , оны 25 % дейiн кетеруге болады . Жер бетiндегi және жер асты суларының Қазақстанның геожүйелеріне экологиялык ық палы кеп жакты сипатка йе . Ол өзен жүйесiнiң жиiлiгi және су қоймаларының гидрологиялык және гидрохимиялык режимi аркылы ке рiнедi . Өзендердiн бастаулары , су режимі , жылдык су корынын өзгермелiлiгi және т.б. гидроэкологиялык факторлар негұрлым маңызды болып табылады.Осы факторлардың iшiндегi кейбіреулерінің экологиялык ролін қарастырумен шектелеміз .
1. Мәтiндi окып , жоспар
1. Мәтін бойынша 3 сұрак кұрастырыңыз .
2. Мәтіннен сан есімдерді тауып , түрін анықтаңыз .
Жазылым . « Судың тіршіліктегі пайдасы » туралы диалог құрастыр

Ңжер-анаға деген ықыласы ерекше. топырақтан жаралған болмысымыздан ба әлде аталарымыздың жер үшін аянбай күресе білгендігінен бе, білмеймін, қазақ үшін жер мен ел ұғымы егіз. әлем картасында жерінің үлкендігі жағынан тоғызыншы орынды иемдеген отанымыз бар. алайда басында баспанасы мен өзіне тиесілі бір телім жері жоқ қандастарымыздың толып жүргенін қалай түсіндіреміз? өзінің меншікті жері жоқ , ерім деп еркелетпеген еліне қорған бола ала ма? әр жерде иесі бар деп қоршалып, қорғалған, бірақ бір түп ағаш егілмей, бір лашық салынбай созылып жатқан жерлер бар. ол жерлерді өзі алмай, өзгеге де бермейтіндердің не ойлағаны бар? жер күтіп, баптағанды, топырағын шаң қылып бүлдіршіндердің жүгіргенін, әйтеуір тірі ға қалқан болуды қалайды. ал қоқысқа толып, тынысы тарылған, егілмей жетімге айналған жер де ауа жұта алмай қиналған бірдей. бірде бір қоқысқа толып, әбден азып-тозған жерін сатуды жөн көреді. сатып алушы жерді қоқыстан тазалап жүріп, бұлақтың көзін тауып алады. әртүрлі жүзім, анар, алма ағаштарын егіп, басына үй салады. уақыт өте   сол маңнан жердің бұрынғы иесі өтіп бара жатып, жайқалған бақты көріп, мен қандай жерден айырылып қалғанмын деп өкініпті - дейді аңыздарда. жер баптағанға, күте білгенге азық, бағалай білгенге баспана, аялай білгенге сая бола алады. бірақ оның қадірін түсіне білу үшін де жерге жете алмай тіршілігі мұңға айналған бауырларымыздың күйін бастан өткізу керек пе? бізге жер беріңдер деп ашынған қазақтардың жанайқайы жылда естілетін жырға айналып барады. кезінде «шаңырақ», «бақай» деп бір дүрліккен қазақтың жылауы неге қайталана береді? еңбекпен тапсын, жерді сатып алсын дейді біреулер. ал біреулер неге өз ауылында отырмайды, қалада нелері бар деп сөгері анық. мүмкін біреулер ауылдағы жеріне егін ексін, соны өсіріп, азық қылсын деп ақыл айтар. бірақ кімнің жақсы өмір сүргісі келмейді дейсін. қала маңына шоғырланып жинала бастаған жандардың болашағым- қалада оқысын, тіршілік жасап, отбасымды асырайын деп ниеттенгендері анық. кеше ғана жер беріңдер деп бейбіт мақсатта жиылған топтың өз бауырымыз, өз қандастарымыз екенін естен шығармайық. қалай десек те бұл мәселені шешудің жолдарын іздеу керек. өз елім өзекке теппес деп шырылдаған олардың жанайқайын бүгін естімесек, ертең ар алдында да, алла алдында да жауап беретінімізді ұмытпаған жөн шығар.

--Сенің ойыңша уақыт деген  не?
--Уақыт деген ,ол дүниедегі ең қымбат зат. Уақыт қайта оралып келмейді.Уақытты дұрыс пайдалану керек.
--Уақытты дұрыс пайдалану үшін не істеу керек ?
--Уақытты дұрыс пайдалану үшін әрбір істі ақылмен  уақытында істеу керек.Уақытты дұрыс пайдаланған адам үлкен жетістіктерге жетеді.
--Уақытты дұрыс пайдаланбасаң не болады?
--Уақытты дұрыс пайдаланбасаң  үлкен жетістіктерге жете алмайсын.
--Ал сен уақытты дұрыс пайдаланасын ба ?
--Мен уақытымды босқа өткізбеймін. Мен көп кітап оқимын, спортпен айналысамын, мектептегі үйірмелерге қатысамын.
--Сенің мектебіңде үйірмелер бар ма ?
--Біздің мектепте көп үйірмелер бар.
--Ендеше мен де үйірмелерге қатысып, кітап оқып үақытымды босқа өткізбеуге тырысамын.
--
--