Қазақ тілі 5 сынып ТЖБ 2тоқсан
көмектесіңдерші

1.Окончания первой строки (дар/дер) следуют после сонорных 'л, м, н, ң' и звонких 'ж, з'. Пример:
қағаздар – бумаги, қыздар – девочки, адамдар – люди, аңдар – звери
емтихандар – экзамены, сандар – числа, шамдар – лампы, армандар – мечты
елдер – страны, кілемдер – ковры, сөздер – слова, үстелдер – столы
дүкендер – магазины, бөлiмдер – отделения, гүлдер – цветы, тілдер – языки
2.После глухих согласных 'к, қ, п, с, т, ш, щ, ф, х, h, ц, ч' и звонких 'б, в, г, д', как всегда, окончания, начинающиеся на глухую согласную (тар/тер):
жолдастар – товарищи, сұрақтар – вопросы, хаттар – письма, кітаптар – книги
ағаштар – деревья, құстар – птицы, бастықтар – начальники, ойыншықтар – игрушки
мектептер – школы, есептер – счета, суреттер – картины, шелектер – вёдра
үтіктер – утюги, әріптестер – коллеги, студенттер – студенты, жидектер – ягоды
3.Окончания первой строки (дар/дер) следуют после сонорных 'л, м, н, ң' и звонких 'ж, з'. Пример:

қағаздар – бумаги, қыздар – девочки, адамдар – люди, аңдар – звери ,емтихандар – экзамены, сандар – числа, шамдар – лампы, армандар – мечты,елдер – страны, кілемдер – ковры, сөздер – слова, үстелдер – столы,дүкендер – магазины, бөлiмдер – отделения, гүлдер – цветы, тілдер – языки

Тәуелдік:
Менің студентім/ досым               Біздердің студеттеріміз/ достармыз
Сенің студентің/ досың                 Сендердің студенттерің/ достарың
Сіздің студентіңіз/ досыңыз          Сіздердің студенттеріңіз/ досатарыңыз
Оның студенті/ досы                    Олардың  студенттері/ достары
Жіктік:
Мен студентпін/ доспын               Біздер студентпіз/ достармыз
Сен студентсің/ доссың                Сендер студентсіңдер/ достарсыңдар
Сіз студенстіз/ доссыз                  Сіздер студентсіздер/ достарсыздар
Ол студент/ дос                           Олар студенттер/ достар
Септік: 
Атау септігі: Студент/ дос
Ілік септігі: Студенттің/ достың 
Барыс септігі: Студентке/ досқа
Табыс септігі: Студентті/ Досты
Жатыс септігі: Студентте/ доста
Шығыс септігі: Студентден/ достан
Көмектес септігі: Мұғаліммен/ доспен