10. Оқылым тапсырмасы: Қазір планетаның әрбір тұрғынына, орташа алғанда, кылына 20 т, жуық шикізат өндіріледі, ол 800 т. су мен 2.5 кВт энергияны қолданумен азық-түлік өнімдеріне өнделеді де шамамен 90-98 % калкка кетеді. Сонымен қатар, тұрмыстык калдыктардың үлесі бір адамга жылына 0,3-0,6 тоннадан асады. Қалғандары өнеркәсіптік калдыктар. Адамзат ондіріс карулары мен өзіне үқсастарды жою технологияларын құруда, өз кызметінің калдыктарын кайта онлеу бойынша өнеркәсіпті кұрумен айналыспай табысқа жетті. Нәтижесінде, кайта өнделген, сондай-ақ, улы өнеркәсіптік каллын ур көлемінің жыл сайын өсуімен қатар, барлық әлемде өнеркәсіптік дамыған елдерде олага соне мынаған сандарда есептелінетін ескі жерлеулер бар, ал қалдықтар көлемінің шамалары жүз миллиард тонналарга жетеді. Сонымен, егер калдыктарды (бірінші орында ерекше қауirrri) жоспарлы кайта өндеуді ескере отырып, қоршаған ортаны калпына келтіру туралы айтатын болсақ, онда онжылдықтар бойы ондаған және жүздеген миллиард долларларда шығындар кажет етіледі. Сонымен, соңғы зерттеулер бойынша деректер қайта өнделмейтін өнеркәсіптік калдыктардын үздіксі, осуін көрсетеді. Әлемде калдыктардың, соның ішінде қауіпті қалдықтардың негізгі массасы жиналады, жиналады немесе комiледi. Кому үшін бірқатар елдер теңізге (мұхитқа) батыруды қолданады, бұл көпшіліктің пікірі бойынша, калдыктардын кауіптілігі класына тәуелділіктен тыс халықаралық келісімдермен толық тыйым салынуы керек. Бұл кейбір жағдайда адамгершілік мәселесіне жатады: көпшілікке тиесіліні (теңіздер, таулар, ормандар) қоқыс үйіндісі ретінде пайдаланбай, өндірдің бе аумағында кайта өңдеу керек (коймаландыру керек). Шын негізінде, өнеркәсіптік калдыктарды кайта өндеуге талпы көлемнің 20 % жатады. Барлық алдыңғы тарихты экологиялық мағынада ғылымда, техникада және қоршаған орта жағдайында болған өзгерістердің жиналу процесін тез жүріп келе жатқан тарих ретінде қарастыруға болады. Аталған өзгерістер сонында казіргі экологиялық дағдарысқа ауысты. Бұл дағдарыстың негізгі белгісі – кейінгі 50 жыл ішінде болған биоортаның сапалы күрт өзгеруі. Сонымен бірге, экологиялық дағдарыстың экологиялық апатка осуінің бірінші белгілері пайда болганына көп уақыт өткен жоқ. Аз қалдықты, не қалдықсыз өндірістің жаңа технологияларын құру экологиялык тепе- теңдікті бұзбай өмір сүрудің жеткілікті жоғары деңгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, Тапсырма:
Мәтін неше абзацтан тұрады?
Әр абзацта көтерілген мәселелер кандай? Олар бір-бірімен қалай байланысқан?