Ағаш пен табиғат
Табиғат-біздің әлеміміздегі ең құнды әрі өте маңызды нәрсе. Және осы табиғатымыздығы басқа да тіршілік иелері а көп пайда әкеледі. Және де солардың ішіндегі табиғатқа, сонымен қатар адамға көп пайдасын тигізетін-біздің айналамыздағы ағаштар. Ағаштар ауаны ластықтан, зиянды заттардан сақтайды. Ал ауа адам өміріндегі ең бірінші орындағы нәрсе. Ағаш-көптеген тіршілікке пана да бола алады. Табиғатта ағаштардың әр түрі бар және әрбіреуі өз пайдасымен де ерекшеленеді.
Адам табиғатты қорғаймын десе, біріншіден ағаштарға көп көңіл бөлу қажет. «Бір тал кессен, мың тал ек» деген осыдан шықты деп те айтуға болады. Ағаштарды көп отырғызу бізге үлкен пайда әкеледі. Табиғатқа сыйластықпен қарап, оны қастерлеу қажет.
Табиғаттағы әрбір тіршілік иесі біздің кесірімізден зардап шекпеуі тиіс және бұл біздің парызымыз!
Тоқылдақ – ағаштарды тұмсығымен ұрғылау арқылы өзіне азық табумен қатар, орманды – зиянды жәндіктерден тазартады. Мұндайға, басқа ешқандай құс қабілетті емес. Олар жайлы біз не білеміз? Тоқылдақ – ағашқа бір күнде, 8000-12000 соққы жасай алады. Олар көп энергия жұмсайды, сондықтан, үнемі аш жүреді. Күніне, 1000-2000 құмырсқаны жеп қоюы мүмкін. Тілдерінің ұзындығы – 10 см. Тілде тікенектер болады, олардың көмегімен жәндіктерді ағаштан суырып алады. Олар: қоңыздар, құмырсқалар, жемістер, жаңғақтар, дәндер және ағаштың шырынымен қоректенеді. Бұрғылау кезінде, тоқылдақтың басының жылдамдығы, атылған оқтың жылдамдығынан екі есе артық болады. Оны – орман дәрігері деп атайды. Тоқылдақтар, жәндіктердің шамадан тыс көбейіп кетуіне жол бермейді. Соның арқасында, ағаштағы зиянкестер азайып, орман сақталып тұрады. Ересек тоқылдақтар, секундына 20 соққы жасайды. Сондықтан, олардың бастарының қозғалысын, анық байқау мүмкін емес. 1995 жылы бұл құстар, НАСА-ға зиян келтірген. «Дискавери» зымыранына бірнеше жерден тесік жасап, ғарышқа ұшатын уақытын бірнеше айға создырып жіберді. Қазіргі уақытта, олардың 220 түрі белгілі. Өмір сүру ұзақтығы – 4-11 жыл. Жасыл тоқылдаққа қатысты қызықты мәлімет бар. Егер оның даусы естілетін болса, бір минуттың ішінде жаңбыр жауады деген ырым бар. Ең үлкен түрі – корольдік тоқылдақ. Оның ұзындығы жарты метрге дейін жетеді. Өкінішке орай, тоқылдақтын бұл түрі, жойылып кетуге жақын. Оларды Антарктида, Австралия, Жаңа Зеландия және Мадагаскарда кездістіре алмайсыз.
