Тақырыбы: «Су – тіршілік көзі. Қазақстандағы өзен-көлдер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңдап, көтерілген мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беріп, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстырыңыз.

Су – тіршілік көзі

Су – тіршілік көзі. Барлық тірі ағзалардың 75% судан тұратыны бәріңізге мәлім. Таза сусыз адам өмір сүре алмайды. Су үнемі теңіз, ауа мен құрлық арасындағы айналымды жүзеге асырады, сол себепті мен «Су – тіршілік көзі» тақырыбын таңдап, зерттедім.

Жер шарында жыл сайын 400 мың км3 шамасында су буға айналып, жоғары көтеріледі екен. Қазақстандағы су ресурстарының негізі – өзен сулары болып есептеледі, орташа жылдық мөлшері – 100 км3, 43 пайызы Қытай, Өзбекстан, Қырғызстан, Ресей мемлекеттеріне келеді. Республикамызда таза ауыз сумен қамтамасыз ету мардымсыз. Жоспарланған жөндеу, қалпына келтіру жұмыстары жүргізілмейді. Көптеген ауылдық су өткізгіштерінде су залалсыздандырылмайды.

Қазіргі кезде Республикамыздағы барлық ірі өзендер – Іле, Сырдария, Жайық, Ертіс, Шу, Талас ластанған. Теңіз бен мұхиттар мұнаймен ластануда. Бұл қоршаған ортаға өте қауіпті. Судағы балықтар қырылып, қалу қаупі жылдан жылға өсіп келеді.

Ауыл шаруашылығында қолданылатын минералды тыңайтқыштардың артық мөлшері топырақтан шайылып, өзен, көлдерге, теңізге түсуде. Бұл судағы оттекті азайтады. Сонымен бірге бұл балық өндірісіне қатты әсерін тигізіп, балық аулау азайып кеткенін айтылып жүр. Біз осы жағдайларды саралай келе, адам күніне қанша литр су жұмсайды және оны үнемдеу, таза ұстауға бола ма деген мәселені айтқым келіп тұр. Мысалы, тісті екі мезгіл тазалау кезінде 4 литрден 8 литр су кетеді екен, тамақ әзірлеуге 3 мезгілде бас-аяғы 10 литр су кетеді екен. Суға түссең орта есеппен 10 – 15 литр су жұмсайсың. Сонда күніне 33 – 38 литрдей су кетеді екен. Бұл бір балаға кететін бір күндік су мөлшері. (223 сөз)

https://massaget.kz/layfstayl/alemtanu/Qazaqstanym/374

2-тапсырма. «Судың өсімдік және жан-жануарларға пайдасы» тақырыбы бойынша деректер жинақтай отырып, графиктік мәтін (диаграмма, кесте, сызба) түрінде құрастырыңыз.

8

7

6

5

4

3

2

1

3-тапсырма. Берілген сөйлемдердегі есімдіктің қызметін түсініп, есімдікті зат есім, сын есімнің орнына қолданып кестені толтырыңыз.

Ол оқып жүр. Марат қызық кітапты оқыды. Марат сол кітапты оқыды. Қорадағы малды санап шықтым. Ұйықтап жатқан жүректі ән оятар. Оның тәтті мәні оятар. Бір шалдың төрт ұлы болыпты. Бірде шал сол ұлдарын жинапты. Кімді айтса, сол келер. Саулығы – 500, қозылары – 1000 екен. Атам шамамен сол болуы керек деді. Сара сабақтан қалды. Ол не себепті қалған? Ол қыз қызыл көйлек киген.

Есімдіктің қызметі Зат есім Сын есім

Бағалау критерийі №

тапсырма Дескриптор

Білім алушы

Мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беріп, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыра алады. 1 Сұрақтарға жауап беріп, ақпаратты шынайы өмірмен байланыстырады. 1

1

Ұсынылған тақырып бойынша деректер жинақтай отырып, графиктік мәтін (диаграмма, кесте, сызба) түрінде құрастыра алады. 2 Тақырып бойынша деректер жинақтап, графиктік мәтін түрінде құрастырады. 1

1

1

Сөйлемдегі есімдіктің қызметін түсініп, есімдікті зат есім, сын есімнің орнына қолдана алады. 3 Есімдіктің қызметін түсініп, есімдікті зат есім, сын есімнің орнына қолданады. 1

1

1

Барлығы 8

Абай құнанбаев - жаңа қойма үлкен философ және эстет. оның «қара сөздері» кейбір зерттеушілер бір бөлігі traktat.on философиялық гений жатыр, өмірі мен қызметі мәселелері мазмұнының жаңа мағынасын беруге мүмкіндік алды. абай барлық байлығын ғана еңбек көзі үйретті, бірақ жұмыс көңілді болып табылады. оның афоризмдер қазақ өмірінің жаңа мазмұнын көрсетеді «осы дүниеде кірпіштен сияқты ал сен, оған өз орнын тауып». абай қазақтар ң жұмысқа негізделген, жаңа кезін әкелді білім мен қатты жұмыс емес, байлық және көп мал ерекшеленеді. керісінше, олар оңай сақталмайды. абайдың ой және сот шешімдерінің молынан таң, туған прейри дәстүрлеріне қайшы. сондықтан, ол қоршаған ортаны ғана емес, түсіну мүмкін емес, сонымен қатар туыстары мен достарына. алайда, абай тағдыры ой басқа титанов тағдыры қарағанда, басқа ештеңе жоқ. абай қазақтар, шығыс іргелес де ол жалғыз тұр арабтар, парсылар, орыс, немістер, поляктар, мажарлар мен anglichan.odnako қазақ мәдениеті рухани жетістіктері емес, әкелді шығыс және батыс еуропа мәдениеті арасындағы көпір болды, ой мен білімнің жаңа жүйелерін әкелді де батысқа. дүниежүзілік абай осы екі мәдениеттер бірегей синтез білдіреді. оның поэзиясы шығыста сөздің салмағы мен қадiр-қасиетiне арқылы білінеді, және ақиқат пен бостандық идеясына қатаң ұстану болып табылатын батыста терең құндылықтар. абай жарқын поэтикалық, сонымен қатар терең философиялық ойлау ғана емес, болды. ол hexastich және октавия пайдаланылатын қазақтар, арасында бірінші ақын болды логика, психология және, шығыс батыс еуропа мен ресей filosofov.imenno құнанбаевтың шығармашылығына тартылды. абай, бірнеше өлеңдер, алты жүзден астам өлең жазған 50-ден астам трансферттер орындады. жазушының ең танымал жұмыстардың ішінде - «. қара сөз» поэмасы сондай-ақ, өмірде құнанбаев үлкен музыкалық талантын көрсетті, - деді ол бірнеше танымал әуендер авторы болды. абай жазған да, ол дәйекті сіздің narod.poeziya абай қазақ халқының, оның әдебиет рухани өмірінде маңызды рөл атқарады жылы сүйетін және мүмін, ретінде, ақын, ойшыл, философ, гуманист және ағартушы ретінде өзін көрсетті. таңқаларлық емес ауылдарды ауыздан ауызға өткен абайдың өлеңдері, олардың құрамына әндер, халық арасында ең сүйікті болды. абай атындағы қазақ поэзиясы лирикасын арқылы идеологиялық және көркем ашылулар байытылған, сонымен қатар оны одан әрі және қозғалысы үшін жаңа, шынайы бағыт табылған ғана емес. и на перевод: абай кунанбаев – великий философ и эстет нового склада. его “слова назидания” некоторые исследователи принимают как цельный философский трактат.он гений, сумевший придать новое содержание проблемам смысла жизни и труда. абай поучал, что лишь труд-кладезь всех богатств, только труд приносит удовольствие. его афоризм “и ты словно кирпич в мире этом, найди свое место в нем” показывает новое содержание казахского бытия. абай принес казахам новый идеал, в основе которого лежит труд: человек выделяется знаниями и трудолюбием, а не богатством и множеством скота. вернее, их не скопишь без труда. поражает обилием мыслей и суждений абая, идущих вразрез с исконными степными традициями. поэтому его не смогли понять не только окружающая среда, но и родные и близкие. вместе с тем в судьбе абая нет ничего иного, чем в судьбе других титанов мысли. абай принес казахам новые системы мышления и познания, стал мостом между культурами востока и западной европы, принес в казахскую культуру духовные достижения арабов, персов, , немцев, поляков, венгров и .однако сам он стоит  особняком, не примыкая ни к востоку, ни к западу. мир абая олицетворяет собой уникальный сплав этих двух культур. в его поэзии  восток проявляется через весомость и достоинство слова, а запад -углублением в ценности бытия, к  жесткой истине и идее свободолюбия. абай обладал не только ярким поэтическим, но и глубоким философским мышлением.     его влекло к  логике, психологии, восточных, западноевропейских и философов.именно кунанбаев стал первым поэтом среди казахов, который использовал шестистишья и восьмистишья. абай написал несколько поэм, больше полутора сотни стихотворений, выполнил более 50 переводов. среди самых известных произведений писателя – поэма «черное  слово». также в жизни кунанбаева проявился незаурядный музыкальный талант – он стал автором нескольких популярных мелодий.   о чем бы ни писал абай, он неизменно проявлял себя как поэт-мыслитель, философ, как гуманист-просветитель, как человек, любящий и верящий в свой народ.поэзия абая кунанбаева занимает важное место в духовной жизни казахского народа, в его . недаром стихи абая, песни, сочиненные им, передавались из уст в уста, из аула в аул, стали самыми любимыми в народе. лирике абая, казахская поэзия не только обогатилась идейно-художественными открытиями, но и нашла новое, реалистическое русло для своего последующего движения и развития.

Хлопок девочка и кошка bolıptı.maqta подруга нашла человека в доме, чтобы собрать изюм. кошка называет. я не хочу, чтобы пригласить звонки не, то "не хотел", он создал изюм. после еды кота и сказал: "почему она называется? он спрашивает. хлопок говорит девушка. тогда кот сказал: "так qatığıñdı дренажи," сказал он. хлопок девушки: "я могу отрезать quyrığıñdı," сказал он. cat сыворотка стекает. хлопок девушки будут иметь возможность отрезать хвост кошки. "сестра, сестра, quyrığımdı меня," сказал он. хлопок, а потом она сказала: "я по-прежнему платить qatığımdı", сказал он. кошка идет коров. "говядина коровы, дайте мне мой завтрак," говорит он, корова говорит: "я голоден, я иду к листу", сказал он. кот пошел к дереву: "дерево, дерево, japırağıñdı меня", сказал он. вуд сказал: "я хочу пить, вода будет äkelseñ листья," сказал он. доведите воду, когда вода девочки: "девочки, девочки, дайте мне воды," сказал он. девушки: "если вы приносите нам жевательной резинки, мы дадим вам воду," сказал он. кошка идет в магазин. "ай, магазины, дай мне жевательной резинки," сказал он. магазины: "дайте мне семя," сказал он. кошка идет к цыпленку: «курица, курица, дайте мне семя," сказал он. куры говорят: "если вы приносите нам семени, то мы даем вам семя," сказал он. кошка: "что будет делать" если вы собираетесь быть против одного видит мышь. кошка, мышь под угрозой: "вы говорите в бар, что находится в вашем доме", сказал он. мышь боятся: "есть права охоты на дома," сказал он. cat сказал: "дайте мне горсть проса," сказал он. мышь, чтобы посетить горсть проса. тарик перетащить и курица, курица семя, это порождает счетчик, магазин девочки к жевательной резинки, женщин воды, воды, чтобы перетащить дерево, листья деревьев. листовые перетащить и говядина, говядина, молочная сыворотка, сыворотка хлопка к девушке. дает хлопок хвост кошки девушка