Алаш а. айт. ОҚЫЛЫМ АЙТЫЛЫМ мәтіннің мазмұнын талда. рағаннан Эйлем ертіп, айбары асқанын дәріптейді. -тапсырма. Мәтінді оқы. «Оңай және қиын сұрақтар кестесі» бойынша «Алаш» деген ортақ түріКТІК атау Алтын Орда (Қыпшақ мемлекеті) ыды- І кейінгі кезде қайтадан жаңғырған бауырлас түрік халықтарының алаш болғанда, Алаша хан болғанда бұл қалмаққа не қылмадық?» деген басын біріктіретін ұран болған СИЯҚТЫ. Ал енді қазақтың «Алаш» ұраны «алаш сөздер кейінгі Алаша есімімен байланысты деуге болады. Бұл орайда Саққұлақ бидің шежіресін, Ә. Диваевтың, Г.Н. Потаниннің, Ш. Уәлихановтың, А. ЯнушкевичТІҢ, Ш. Құдайбердіұлының, М.Тынышбаевтың ел ара- атаған жөн. Соның қай-қайсысы да Алаштың хан болғанын, қара халықты соңынан Сынан жинаған аңЫЗ-ӘҢГІмелерін, күнделік жазбалары мен ғылыми мақалаларын Ескі шежіре деректерінде «алаш» атауы «қазақ халқы» тіркесінің синонимі ретінде қолданылады. Мысалы, Қадырғали Жалайыри өз еңбегінде қазақтың орнына «алаш» атауын қолданады. Шежірелердің бірінде алашқа өзбек, түрікмен, қарақалпақ, Қырғыз, қазақ, ноғайды жатқызады. «Қамбар батыр» жы- «алаш» сөзі қазақ атауының баламасы ретінде берілген. рында, Бұқар жыраудың Абылай ханға айтқанында, Махамбеттің өлеңдерінде жолындағы күресінде ежелгі «алаш» ұғымына қайта оралып, оны бостандық пен бірліктің ұраны етіп алды. Соның дәлелі ретінде «Алаш қозғалысы», «Алашор- сүйетін, соған өмірін арнаған адам» дегенді білдіреді. да», «Алаш» деген ұғымдарды атауға болады. «Алаш азаматы» деу «өз халқын ХХ ғасырдың басында құрылып, осындай аса маңызды ат алған «Алаш» партиясының құрамына ұлттық сана-сезімі өте жоғары, ілім-білімді терең меңгерген тұлғалар жиналды. Өздерін «алашордалықтар» деп атаған бұл зия- лы қауым қазақ үшін, елінің болашағы үшін құрбан болудан қорықпады. Ұлы мұрат жолында өмірлерін қиды. Өйткені олар - Шын мәнінде нағыз ұлтжанды Н H ағаш» деген қазақ халқы ұлттық тәуелсіздік «Атамыз – Алаш, керегемІЗ. emi ар- азаматтар еді.

кыз жибек  — казахская народная лиро-эпическая поэма, названа по имени героини. в переводе означает девушка шёлк, шелковая девушка. это произведение  — жемчужина казахского фольклора. казахская «ромео и джульетта» воспевает верность в любви, дружбе, отвагу и патриотизм.

сюжет

любви храброго воина толегена /род жагалбайлы/ и красавицы жибек из рода шекты/алимулы/ (оба младший жуз) заканчивается трагически из-за межплеменных распрей. толеген, боровшийся за руку и сердце жибек, был предательски убит бекежаном (батыр, соперник из рода жибек). жибек через 9 лет вышла замуж за младшего брата толегена сансызбая.

создания

романтический эпос, разворачивающийся в начале xvi века, когда впервые из многих степных родов и племен образовывалось казахское ханство, записан в xix веке. впервые издан в 1894 году в казани. сегодня известно шестнадцать оригинальных версий эпоса.

в 1988 году поэма быле переведена на язык бахытжаном канапьяновым.

в 2003 году в серии «эпос народов евразии» была выпущена книга, в которой собраны лучшие варианты двух эпосов «козы корпеш - баян сулу» и «кыз жибек».

мировое значение

поэма «кыз-жибек» включена в мировое культурное наследие, 2008 год был объявлен юнеско годом 500-летнего юбилея эпоса.

юбилей включен в календарь знаменательных дат юнеско 2008 года.

опера

в 1934 году на основе народной поэмы была создана первая казахская одноимённая опера (либретто  г. мусрепова, музыка е.  г.  брусиловского). брусиловский использовал с полсотни народных кюев и песен, самой знаковой из которых стала ария кыз жибек, которая является на деле песней акына ыбрая «гак-ку». поэтическая интерпретация лебединой песни. именно это произведение на декаде казахского искусства в москве в 1936 году принесло сумасшедший успех и звание народной артистки знаменитой певице куляш байсеитовой.

кинофильм

в 1970-ом году казахский режиссер султан-ахмет ходжиков снял на казахфильме одноимённую двухсерийную ленту, роли в фильме исполнили меруерт утекешева (кыз жибек), куман тастанбеков (толеген), асанали ашимов (бекежан),  кененбай кожабеков, мухтар бахтыгереев, ануар молдабеков, фарида шарипова, гульфайрус исмаилова.

фильм удостоен государственной премии казахской сср за 1972 год.

по рейтингу фильмов киностудии "казахфильм" за всю при казахской сср (1955-1990 года) занимает 8-е место - 7,8 млн зрителей, 331 копия

«гак-ку» (клич лебедя)

к юбилейной дате государственный академический театр танца республики казахстан с его руководителем-хореографом, бывшим знаменитым танцовщиком булатом аюхановым поставил «гак-ку» по мотивам эпоса. музыку для спектакля на основе тех же казахских мелодий интерпретировала аида исакова  — профессор государственного музыкально-педагогического института им. ипполитова-иванова в москве. исполнитель партии бекежана молодой танцовщик ерик оспанов стал лауреатом молодёжной премии «серпер» (бывшая премия ленинского комсомола).

Менің Қазақстаным - ең қымбат, маңызды, бағалы, сүйікті ел. Бұл менің Отаным ...
Көптеген ғасырлар бойы ол, реттеуге үйрену, оны қорғауға бейнесi мен, бізге өмір мұра өтуге біздің ата-бабаларымыз алды. Қанша жұмыс, тер және қан, қуаныш пен апатқа өткен ұрпақ ауыратын. Халқымыздың ақындық мұрасы туған жер сұлулығын көптеген қызықты суреттер бар, ақ қауым тауларында, Ұлы көлдер Лазурный кеңістігінде өзінің шексіз кеңістігін ... ақындар қазақ жерінің сұлулығы мен тарихын даңқын. Халық жады сақтайды және бір ұрпақтан қазақ халқының өміріндегі даңқты және қайғылы оқиғаларға аударымдар. Домбыра халық себептері тыңдау, Күннің, егер ретінде қанаты үлкен дала, еркін жел туралы өңделетінін дала шөптер, шабытты боз атта отырған, оған ұшатын, елестету.
Ол кеңінен және дұрыс Қазақстанды созылған болып табылады. күні бойы көлдер тығыз ормандар мен мыңдаған кездесу, далада астам күн даласынан көтеріледі, ол сондай-ақ дала келеді. Оңтүстігінде тау етегінде солтүстік көп қардың көбесі жеміс ағаштарын сыл кезде. Республика Каспий және Арал теңіздерінің шекаралас, оның аумағында көптеген өзендер мен көлдер бар. Қазақ даласының ежелгі Ертегідей бай ішек. Көмір, мұнай, алтын, титан, қорғасын, мырыш, темір - бәрі қазақ жеріне табуға болады.
Қазақстанда, бір отбасы он бес миллион адам, жүзден астам ұлт өкілдері өмір сүрген. Мен түрлі діндерді, түрлі тілдерде сөйлейтін, біздің елімізде бірге бойымен қалай алуға қызық түрлі ұлт көмектесе алмайды. Осының бәрі жақсы көзқарасы, сондай-ақ бір-біріне көзайымы ғана емес жүреді. Қазақ, орыс, ұйғыр, неміс, корей, татар кітаптар мен газеттер жарияланған, Ұлттық театр жұмыс істейді, эстрада ансамбльдер, ұлттық радио және теледидар бағдарламаларын меңгерген. Барлық біз, ортақ біріккен түрлі ұлт адам,: біз - Қазақстан халқы. Біздің елімізде және менің үлкен туыстары ретінде көпұлтты. Онда оған болып табылады және қазақтар, татарлар, лезгинами және орыс, және корей. Бұл барлық жер үй айналды үшін. консенсус ұмтылу әр ұлттың қан тұрады, бірақ ол әсіресе Қазақстаннан әзірленді. Қазақ жер жомарт, және сол жомарт қонақжай және қазақ халқының табиғат. Осында тұратын Әр қазақ халқының тілін, тарихын және салт-білу қажет. Ал домбыра, украин және неміс ән жер әуендер дыбыс көрейік. Адам полька және Лезгинка би болсын. Қазақстан халқы бірі болып табылады. Бұл Қазақстанның көне, әдемі жерінде бейбітшілікті сақтап көмектеседі. Ал әлемдік - болашақ гүлдену үшін ең маңызды шарты.