Мұқағали Мақатаев.
Мәртебесі биік ақиық ақын Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев 1931 жылы 9 ақпанда Алматы облысы Райымбек ауданы Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның шын аты — Мұхаметқали, бірақ ата-анасы пайғамбар атымен жүру ауыр тиеді деп сәби күнінен "Мұқағали" деп еркелеткен екен.
Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын тағдырдың ащы дәмін ерте татады. Жастайынан әдебиетке құштар болып, алғашқы өлеңдерін 14 – 15 жасынан бастап жаза бастайды. Ақынның тұңғыш өлеңдері “Қырман басында”, “Қойшы бала — Әкітай” ауданындағы 1949 жылы “Советтік шекара” газетінде жарияланды. Ал алғашқы жыр жинағы 33 жасында шыққан екен.
Аз ғұмыр кешкенімен бірнеше лирикалық жыр жинағы мен дастандарын жазған. Бүгінде лирик ақынның 1000 – нан астам өлеңі мен поэмасы қалды. Ал жыр аудармасы саласында Шекспирдің сонеттерін, Дантенің «Құдіретті комедиясын» қазақшалады.
Мұқағали поэзиясының қайнар көзі басты тақырыбы туған елі, өскен жері, Отан тағдыры, замана тынысы, замандастарының арман аңсары болды. Осы айтылғанның бәрін Мұқағали тек өзіне ғана тән қайталанбас шеберлікпен, асқан поэтикалық үйлесіммен, нағыз поэзияға ғана тән бейнелі образдармен бедерлеп, артынан келер ұрпаққа өлмес мұра ретінде қалдырған.
чтобы понять, как видел тему назначения поэта и поэзии молодой лермонтов, достаточно прочитать одно стихотворение — «поэт (отделкой золотой блистает мой кинжал…)». написано оно в 1838 г. на тот момент михаил юрьевич был уже широко известен. славу ему принесло посвящение убийству на дуэли пушкина «смерть поэта», обнародованное в 1837 г. именно из-за него лермонтов отправился в первую кавказскую ссылку, длившуюся несколько месяцев.
«поэт (отделкой золотой блистает мой кинжал…)» — программное высказывание михаила юрьевича. стихотворение посвящено положению дел в поэзии после трагической смерти пушкина. произведение построено на приеме противопоставления. в первых шести строфах речь идет о клинке. когда-то оружие принадлежало наезднику в горах, служило ему верой и правдой, не одну прорвало кольчугу. сейчас славные времена позади. клинок висит на стене, превратившись в золотую игрушку. вторые шесть строф относятся непосредственно к поэтам. в них лермонтов называет свой век изнеженным, а мир — ветхим, обвиняет стихотворцев в утрате назначения. по мнению михаила юрьевича, ранее слово поэта могло вдохновить бойцов на битву, оно было необходимо толпе «как чаша для пиров». но те годы ушли в прошлое. отныне стихотворцам интересно только золото. в конце лермонтов задается вопросами, одновременно соединяя между собой две части произведения: проснешься ль ты опять, осмеянный пророк? иль никогда на голос мщеньяиз золотых ножон не вырвешь свой клинок,покрытый ржавчиной презренья?
