Ерте заманда сағат болмаған шақта адамдар табиғат құбылыстары мен жан - жануарлардың тіршілігі арқылы уақытты біліп отырған.
Мысалға, әтештің шақыруы, жұлдыздың жарығы,айдың тууы, қорадағы малдардың дыбыстауы т.б. осының бәрінің уақытты білдіретін қасиеттері болған.
Ертеректе уақытты білу/белгілеу әдістері: әтештің шақыруы, су сағаттары, құм сағаттар, күннің жылжуы, балауыз шырағданы.
