Омонимі бар мақал-мәтелдер:
1) "Айтулы достың малы бір,
кемедегінің жаны бір".
Бұл жерде омоним сөз – жан: 1) адамның , жан-жануарлардың (кейде өсімдіктердің де) бойындағы тіршілік қуаты туралы түсінік; 2) бір нәрсенің шеті:үстелдің жаны т.б.
2) "Алыстағы досыңа
ат берсең де жарасар —
үйіне мініп барсын деп.
Жақындағы досыңа
хат берсең де жарасар —
ұмытса есіне алсын деп".
Бұл жерде омоним сөз – ат: 1) адамның есімі; 2) жылқының бір атауы; 2) іс-қимыл:қоянды ат т.б.
3) "Ат жақсысын мақта,
Адам жақсысын жақта"
Бұл жерде омоним сөз – мақта: 1) талшықты дақыл; 2) затты не адамды мадақтау.
Көп мағыналы сөз бар мақал-мәтелдер:
1) "Атадан бала тумас па,ата жолын қумас па".
Бұл жерде көп мағыналы сөз – ата: 1) үлкен әке, әкенің әкесі; 2) ата жолы - ескіден қалған жөн – жоба, әдет – ғұрып; 3) ата жұрт - ежелгі мекен; 4) ата кәсіп – атадан келе жатқан шаруашылық.
2) "Талабы жоқ жас -
Қанаты жоқ құс".
Бұл жерде көп мағыналы сөз – қанат: 1) құстардың ұшып, қонатын дене мүшесі; 2) алты қанат ақ орданы тігуге кірісті.
3) "Бітер істің басына,
Жақсы келер қасыңа".
Бұл жерде көп мағыналы сөз – бас: 1) адамның, айуанның, жәндіктің дене мүшесі; 2) шөптің, ағаштың ең жоғарғы жағы; 3) таудың ең үсті, төбесі; 4) өзеннің, бұлақтың басталған жері; 5) таяқтың ұшы; 6) балтаның, шоттың ұшы бар жағы; 7) бір нәрсенің айналасы.
