ТЕАТР ЖАЙЛЫ ҚЫЗЫҚТЫ МӘЛІМЕТТЕР
2011 жылы шілде айында Лондон театрында кешкісін «Бесік жыры» деп аталатын өзгелерден ерекше қойылым болған. "Қойылым несімен ерекше" дейсіз ғой? Онда кресло орындықтарын бір адамдық, екі, тіпті үш адамдық кереует қылып жасап, үстіне көрермендерді жатқызған екен. Олардың басты мақсаты - көрерменді жайлы жайғастырып алып, тыныш ұйқыға батыру.
Константин Анисимов - Ленин комсомолы атындағы Ленинград театры труппасының актеры, әрі «Зенит» футбол клубының ішкі ойындарының дикторы. Кейде ойын мен қойылым бір-бірімен тұспа-тұс келіп қалған кездерде ол түрлі қулықтарды қолданатын болды. Мысалы «Гамлет» спектаклінде Лаэрта ролін сомдамақ болғанда, ол тек бірінші және үшінші акт кезінде ғана сахнаға шығады екен. Осы уақыт аралығында ол футбол алаңына барып, тіпті ойынды жүргізіп келіп үлгерген.
Ежелгі римдік тұрғындар қанды оқиғаларға толы дүниені көргенді ұнатқан. Олар мұндай көріністерді тек гладиаторлар жекпе-жегінен ғана емес, кәдімгі тетарлық қойылымдардан да тамашалайтын болған. Егер актер сценарий желісі бойынша, сахнада өлуге тиіс болса, онда оған сол жерде өлтіруге үкім шығарылып, сахнада, көрермендердің көзінше өлтірген.
Бізге белгілі, бұрынғы кезде театрдағы барлық ролдерді тек ер адамдар ғана ойнаған, заң соны талап еткен. Шекспирдің заманында қойылым тоқтап қалса, «Королева Елизавета қырынып үлгере алмай жатыр» - дейді екен.
Иония жерінде бір ерекше театр болған. Ол несімен ерекше? Ол театрда бір қолдың сарбаздарын бөлек бір арнайы қатарға отырғызатын көрінеді. Ал олардың алдындағы қатарда тақыр басты құлдар отырады. Қойылым кезіне шапалақ ретінде артта отырған сарбаздар құлдардың тақыр бастарынын ұрып, құрмет көрсетеді екен.
Атақты әртіс Татьяна Пельтцер өмірінің соңғы жылдарында жаттаған сөзін үнемі ұмытып қала берген көрінеді. Ол Ленкомның «Қызыл шалғындағы көк аттар» спектаклінде Клара Цеткинның ролін ойнап жатып айтуға тиіс сөздерін ұмытып қалады да : «О, Құдайым-ай, ештеңе есімде емес» - дейді. Сол кезде Ленинннің ролін сомдап жатқан Олег Янковский тосылмастан: «Клара, сіз мүмкін пролетариат қосылуы керек деп айтқыңыз келген болар» - дейді. «Иә, соны айтқым келген» - дейді Пельтцер. Содан кейін, Татьянаның есіне енді қалғандары да түсе қоймас деген оймен Олег барлық диологты өзі айтып шығады.
Римдік драматург Ливий Андроник үнемі өзі жазған тргедияларында өзі басты ролді иемденеді. Бір күні ол өз даусын жоғалтып алып, кезекті қойылымында сырттан айтып тұратын бір адамды тағайындап қояды екен де, өзі аузын жыбырлатып қана тұрады. Бұл жағдай тарихта фонограмманы ең алғаш қолдану болып қалды.
Яссауи өзінің ілімінде адалдық пен шыдамдылыққа, мойынсұнушылыққа шақырады, пайғамбардың: «Сенімнің негізі - ар -ұждан», - деген пікіріне сүйене отырып, бұл - жанды жұмаққа апаратын «Алтын көпір». Яссауи Жаратушының бөлшегі әр адамда өмір сүреді, әр адам бір күні әулиеге айналады деп сенді. Ол адамдарды мейірімді және әділ, мейірімді және жанашыр болуға үйретті, осылайша ол өзінің танылуы мен ұлттық махаббатына ие болды.
Ұлы әулиенің өмірі қиыншылықтарға толы болды. Басқа аңыздарда айтылғандай, ол Арыстан бабтың ізбасары мен шәкірті болған. Ұстазы қайтыс болғаннан кейін, аңыздар бойынша, Қожа Ахмет Яссауи Бұхараға барады, онда ұзақ уақыт Абу Юсуф Хамаданимен бірге оқиды, медресе бітіргеннен кейін ғана исламды уағыздау мен тарату жолына түседі. Олар 30 жыл бойы миссионерлік өмірдің барлық қиыншылықтары мен қиыншылықтарын басынан өткерді, қудаланды және қудаланды, тек көптеген қалаларды аралаған соң ғана туған жері Яссаға (Түркістан) оралды дейді.
Уақыт өте келе Қожа Ахмет Яссауи әйгілі және құрметті данышпанға айналды, бірақ 63 жасында ол дүниелік өмірден кетіп, өз еркімен зынданға қамалды, мұны өзінің ізбасарлары мен шәкірттеріне пайғамбар жасынан үлкен екенін түсіндірді (және пайғамбар) Мұхаммед 63 жасында басқа әлемге кетті) өмір сүруге тұрарлық емес. Пайғамбар жұмысының нағыз ізбасарына айналған Яссауи Мұхаммед көргеннен ұзағырақ күнді көру мүмкін емес деп санады. Содан кейін ол қанша уақыт өмір сүрді - пікірлер әр түрлі: 75 -тен 125 жылға дейінгі кезең ... деп аталады.
Қожа Ахмет Яссауи өз заманының ұлы ойшылы мен философы, рухани тәлімгері, емшісі, болжаушысы, мистикасы ғана емес, сонымен қатар дарынды ақын болды. Оның қолы «Диван-и-хикмет» («Даналық кітабы»), «Мират-ул Кулуб» («Жан айнасы»), «Пакир-нама» («Кедейлер туралы аңыз») және адамдар ежелгі уақытта жатқа білетін және ауыздан ауызға берілетін басқа да көптеген шығармалар ...
