Көшпелілер мәдениеті.
Ортағасырдағы көшпенділер мәдениеті VI-XII ғ.ғ. қамтиды. Еліміздің аумағында 25 мыңға тартазаттық мәдени ескерткіш белгілі. Олар негізінен Сырдария бойына, Отырар алқабына, Маңғыстау мен Үстіртке, Ұлытау төңірегіне, Талас-Шу аңғарына, Жетісу мен Ертіс сыртына шоғырланған
Ал обалардан көбінесе қол диірмендер, үккіштер, темір орақ т.б. құрал-жабдықтар кездеседі. Бұл құрал – жабдықтарға қарап, ол кездегі халықтар егін шаруашылығымен айналысқанын байқауға болады.
