Қазақ тілі – Қазақстан Республикасының тұрғылықты халқы қазақ халқының және оның шекарасынан тыс өмір сүріп жатқан қазақтардың (Ресей Федерациясы, Өзбекстан, Қытай, Монғолия т.б.) ұлттық тілі.
Қазіргі қазақ тілі Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі болып табылады.
Қазақ тілінің сөздік құрамы өте бай, оған 67 мың тізімдік сөз, 24,5 мың фразеологиялық тіркес – барлығы 91,5 мың лексикалық бірлік кірген бір ғана он томдық "Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі” куә бола алады.
Қазақ тілі түркі тілдерінің (солтүстік-шығыс ареал) қыпшақ тобына кіреді (татар,башқұрт, қарашай-балқар, құмық, қырым-татар, қарақалпақ, ноғай) және ол, әсіресе, ноғай, қарақалпақ тілдеріне жақын болып табылады.
Қазақ тілі ең көне бастауын әр кездегі ежелгі түрік жазулары ескерткіштерінен: Талас-Орхон-Енисей жазулары (5-8 ғ.ғ.), Жүсіп Баласағұнның "Қүтадғу білік” еңбегі, Махмұт Қашқаридің "Диуани лұғатат түрік” еңбегі , Ахмет Йүгінекидің "Һибат Ұл һақайық” еңбегі, Қожа Ахмет Яссауидің "Хикметі” (10-12 ғ.ғ.), Алтын Орда, Шағатай және қыпшақ (13-14ғ.ғ.) тұсындағы жазулардан алады.
Сонымен қатар, халық ауыз әдебиетінің дәстүрлері мен тілдік нормаларында қалыптасқан, кейінгі кезде ақындар, жыраулар мұрасы арнасына құйылған, ұлы Абай мен Ыбырай шығармашылығы арқылы бізге жеткен қазіргі қазақ әдеби тілі
Это может быть неправильным
Қуануға, қорқуға, ренжуге байланысты көңіл - күй одағайларымен диалогтар
1. Қуануға байланысты диалог
- Алақай, анашым!
- Балам - ау, тыныштық па, не боп қалды?
- Мені құттықтап қойсаңыз болады!
- Құттықтаймын, жаным! Олимпиада қорытындылары шыққан болар?
- Ия, анашым, дәл таптыңыз. Олимпиаданың екінші кезеңі бойынша мен бірінші орынды иемденіп, енді облыстық жарысқа қатысатын боламын!
- Бәрекелді, жарайсың, құлыным! Сен үшін өте қуаныштымын!
- Алақай...! Алақай...!
2. Қорқу тақырыбына диалог
- Астапыралла! Онысы несі? Тіл-көзден сау болғай, жас адам...
- Кім туралы айтып жатсыздар, апа?
- Көрші үйдің баласы жайлы...
- Қандай жағдай, не болды?
- Жоқ жерде құлап, тура тойдың алдында аяғын сындырып алыпты...
- Сұмдық - ай, обал болған екен. Тез жазылып кетсін...
3. Ренжуге байланысты диалог
- Түу... Мына шамның сөніп қалғаны - ай!
- Не боп қалды, Әсетжан?
- Ертеңгі сабаққа қажетті реферат басып отыр едім, шам сөніп қалды...
- Ойпырмай, еңбегіңнің бәрі далаға кетті ғой.
- Ия, соған ішім ашып тұр. Енді басынан бастап қайта теру керек болады.
- Жарайды, балам, оған бола ренжіме.
