Тау жыныстары — жер қабығында бірнеше тектен қосылған минералдық тау жыныстары, минералдардың немесе органикалық заттың қатқан немесе қатпаған жиынтығы. Тау жыныстары шығу тегіне қарай мынадай үш үлкен топқа бөлінеді:
магмалық тау жыныстары
шөгінді тау жыныстары
метаморфтық тау жыныстары
Минералдардың барлығы «мономинералды» және «полиминералды» болып екіге бөлінеді. Мономинералды дегеніміз — тек бір ғана химиялық қосылыстан (мысалы, кварц, пирит), ал полиминералды дегеніміз — бірнеше химиялық қосылыстан (минералдардың басым көпшілігі) тұратын минерал. Минералдар жиынтығының құрылуының бірнеше жолы бар:
Жер бетіндегі үдерістердің кезіндегі шөгінді тау жыныстарын құрайтын дәндердің қосылып өсуі немесе бөлінуі;
Атпалы тау жыныстарын құрайтын магманың кристалдануы; және
Сыртқы жағдайдың (мысалы, қысым мен температура) өзгеруі нәтижесінде метаморфозды тау жынысын құрайтын заттың қатты күйіндегі қайта кристалдануы.
Тау жыныстың осы үш түрі бір-бірінен дәндерінің арасындағы қарым-қатынасымен (текстурасымен) ерекшеленеді.
Шөгінді тау жыныстары келесі сипаттармен ерекшеленеді:
Дәнаралық шөкпе немесе ұсақ дәнаралық лай ұстап тұрған жұмыр немесе қырлы дәндер;
Ұзын біліктерінің негізгі бағытын көрсететін саз минералдардың ұсақ жиынтықтары;
Дәндердің арасында түзу шеттері мен үштік жалғастарды көрсететін минералдардың кристалды жиынтығы (мысалы, кәлсит);
Кәлситтің кесекаралық шөкпесі немесе ұсақ кесекаралық лай ұстап тұрған қазбалы кесектердің жиынтығы;
Органикалық заттың жиынтығы (мысалы, лигнит немесе көмір).
Барлық атпалы тау жыныстар байланыспалы текстурасын көрсететін минералдардың жиынтығымен ерекшеленеді.
Метаморфозды тау жыныстары келесі сипаттармен ерекшеленеді:
Ұзын біліктерінің негізгі бағытын көрсететін кристалды минералдардың жиынтықтары;
Теңмөлшерлі және еркін бағытты теңмөлшерлі емес минералдардың кристалды жиынтығы;
Жапсарлы, ангедралды, кейде сорайған минералдардың өте ұсақ дәнді жиынтығы
1. А) NaOH + SiO2→
Б) NaOH + Si→
В) NaOH + SO3→
Г) NaOH + SO2→
1) Na2SO3 + H2
2) Na2SO3 + H2 O
3) Na2SO4 + H2O
4) Na2SO4 + H2
5) Na2SiO3 + H2
6) Na2SiO3 + H2O
2. А) Мg(OH)2 + HNO2→
Б) Мg(OH)2 + HNO3→
В) Мg(OH)2 + H2SO4→
Г) Мg(OH)2 + H2SO3→
1) МgSO4 + H2
2) МgSO4 + H2O
3) МgSO3 + H2
4) МgSO3+ H2O
5) Мg(NO2)2 + H2O
6) Мg(NO3)2 + H2O
3. А) К2СО3 + НNO3→
Б) К2СО3 + СO2 + H2O →
В) К2СО3 + H2O→
Г) К2СО3 + Ca(NO3)2 →
1) КNO3 + СаСО3
2) КHСO3
3) КHСO3 + HNO3
4) КOH + СO2 + H2O
5) КOH + КHСO3
6) KNO3 + СO2 + H2O
4. А) Fe + НNO3→
Б) Fe + H2SO4 →
В) Fe + О2 + H2O→
Г) FeS + O2 →
1) Fe2O3 + SО2
2) Fe(OH)2 + Na2SO4
3) Fe(OH)3
4) FeSO4 + H2
5) Fe(NO3)2 + NO + H2O
6) Fe(NO3)3 + NO + H2O
7) не взаимодействует
5. А) FeSO4 + NaOH(недостаток) →
Б) FeSO4 + HCl →
В) FeSO4 + NaOH(избыток) →
Г) FeSO4 + Zn →
1) не взаимодействует
2) Fe(OH)2
3) (FeOH)2SO4 + Na2SO4
4) ZnSO4 + Fe
5) FeCl2 + H2SO4
6. А) Р + O2 →
Б) Р + Са →
В) Р + Н2 →
Г) Р + Сl2 →
1) РСl3
2) РСl5
3) не взаимодействует
4) PH3
5) Сa3P2
6) Р4O10
Реакции разложения при нагревании:
7. А) Рb(NO3)2 →
Б) РbSO4 →
В) АgNO3 →
Г) АgSO4 →
1) РbO + O2 + SO2
2) РbO + O2 + NO2
3) Аg + NO2 + O2
4) Аg + SO2 + O2
5) PbNO2 + O2
6) РbS + O2
8. А) Fe + Cl2 →
Б) Fe + HCl →
В) FeO + HCl →
Г) Fe2O3 + HCl →
1) FeCl2
2) FeCl3
3) FeCl2 + H2
4) Fe Cl3 + H2
5) FeCl2 + H2O
6) FeCl3 + H2O
9. А) SO2 + H2O →
Б) SO3 + H2O →
В) SO2 + Ca(OH)2 →
Г) SO3 + Ca(OH)2 →
1) CaSO3 + H2
2) CaSO3 + H2O
3) CaSO4 + H2
4) CaSO4 + H2O
5) H2SO3
6) H2SO4
