Завдання 3. Дослідіть природним індикатором сік лимона. Опишіть послідовність ваших дій, зробіть висновки.​

1.Записываем формулу вещества   K₂Cr₂O₇

2. Определяем молекулярную массу вещества Mr: для этого открываем ПЕРИОДИЧЕСКУЮ СИСТЕМУ находим атомную массу элементов входящих в состав вещества; если в формуле 2,3, 7 атомов, то соответственно атомную массу умножаем на индекс(цифра внизу); затем все складываем.

Ar(K)=39  Ar(Cr)=52  Ar(O)=16

Mr(K₂Cr₂O₇)=39x2+52x2+16x7=78 + 102 +112 =292

3. Массовая доля обозначается буквой "омега" ω

4. Массовая доля- это часть от общего. Часть это атомные масса  соответствующего элемента , общее это молекулярная масса вещества. Массовая доля  будет равна атомная масса элемента  деленную на молекулярную массу вещества, запишем формулу:

ω=Ar÷Mr   

ω(K)=78÷292=0.267 

ω(Cr)=102÷292=0.35

ω(O)=112÷292=0.383

( если все массовые доли сложим, то в сумме всегда должна быть единица  )

0,267+0,35+0,383=1

5. Если массовую долю умножим на 100% то получим  массовую долю в процентах:

ω%(K)=ω(K)×100%=0.267 ×100%=26,7%

ω%(Cr)=ω(Cr)×100%=0,35×100%=35%

ω%(O)=ω(O)×100%=0.383×100%=38,3%

(если все массовые доли в % сложим, то в сумме всегда получим 100 )

26,7%+35%+38,3%=100%)

Например, Вычислите массовые отношения элементов в угольной кислоте , химическая формула которой H₂CO₃.

Mr(H₂CO₃)=1x2+12+16x3=2+12+48=62

ω(H)= 2÷62=0,032           ω%(H)= 0,032 ×100%=0,32%

ω(C)=12÷62= 0.194       ω%(C)= 0.194×100%=19,4%

  ω(O)=48÷62=0.774       ω%(O)=0.774 ×100%=77,4%

Еще пример.Вычислите массовые доли элементов в процентах по формулам соединений

а) CuSO₄ - сульфат меди; б) Fe₂O₃ - оксид железа; в) HNO₃ - азотная кислота.

а) Mr(CuSO₄)=64+32+16x4=160

ω%(Cu)=64÷160×100%=40%

ω%(S)=32÷160×100%=20%

ω%(O)=64÷160×100%=40%

б) Mr(Fe₂O₃)=56x2+16x3=160

ω%(Fe)=56÷160×100%=35%

ω%(O)=100%-35%=65%

в)Mr(HNO₃)=1+14+16x3=63

ω%(H)=1÷63×100%=1.58%

ω%(N)=14÷63×100% =22.2%

ω%(O)= 100%-1.58-22.2=76.22%

Элементтердің таңбалары əліппенің әріптері тәрізді. Әріптерден сөз құрауға болатыны секілді элементтердің таңбаларын қолданып кез келген молекуланың құрамын өрнектеуге болады. Химиялық формулалар заттың сапалық және сандық құрамын көрсетеді, сандық құрамы индекстер аркылы белгіленеді (бір саны жазылмайды). Жай заттар үшін элементтің таңбасы - формуласы да болады: Ғе, Cu, Ag, Ar.
Мысалы, Н20 (аш екі о) судың формуласы, су молекуласы сутек пен оттек элементтерінен (сапалык құрамы) және сутектің екі атомы мен оттектің бір атомынан (сандық құрамы) тұратынын көрсетеді.
Формуланың алдындағы коэффициенттер молекулалар санын көрсетеді. Мысалы, 5S02(бес эс о екі), Р20. (рэ екі о бес), т.б.

1. Формулалар бойынша зат күрделі немесе жай зат екенін анықтай аламыз: 02 - жай зат; Н20 - күрделі зат.

2. Молекула құрамына кіретін элемент атомдарының сандарының ара қатынасын анықтауға болады. NaOH - Бұл қосылыста атомдар сандарының қатынасы 1:1:1 болады, ал CuS04 молекуласында бұл қатынас - 1:1:4

3. Заттың формуласы бойынша оның молекулалык массасын аныктауға болады.

Formula01.JPGSred1.JPGFormula02.JPG
Салыстырмалы молекулалық масса деп зат молекуласы массасының атомдық масса бірлігінен неше есе ауыр екенін көрсететін шаманы айтады, ол МRдеп белгіленеді.

Бұл шама молекуланың абсолюттік массасы деп аталады. Зат молекуласы атомдардан тұратындықтан, оның салыстырмалы молекулалық массасын табу үшін зат құрамына кіретін элементтердің салыстырмалы атомдық массаларын (АR) индекстеріне көбейтіп қосамыз.

Мысалы, CuS04 молекуласының салыстырмалы молекулалық массасы:
Mr(CuS04)=Ar(Cu)+Ar(S)+4Ar(0) Mr(CuS04)=64+32+4 • 16=160
Енді осы заттың бір молекуласының массасын табу үшін формуланы пайдаланамыз.
mM(CuS04) = 160 • 1,66 • 10−27 = 2,66 • 10-25 кг.[1]