К раствору силиката калия массой 20,53 г и массовой долей 15% прилили избыток раствора нитрата кальция. Вычислите массу образовавшегося осадка. Вычислите объём газа (н. у.), который выделится при действии избытка сульфида железа(II) на 490 г 10%-ного раствора серной кислоты.

Элементтердің таңбалары əліппенің әріптері тәрізді. Әріптерден сөз құрауға болатыны секілді элементтердің таңбаларын қолданып кез келген молекуланың құрамын өрнектеуге болады. Химиялық формулалар заттың сапалық және сандық құрамын көрсетеді, сандық құрамы индекстер аркылы белгіленеді (бір саны жазылмайды). Жай заттар үшін элементтің таңбасы - формуласы да болады: Ғе, Cu, Ag, Ar.
Мысалы, Н20 (аш екі о) судың формуласы, су молекуласы сутек пен оттек элементтерінен (сапалык құрамы) және сутектің екі атомы мен оттектің бір атомынан (сандық құрамы) тұратынын көрсетеді.
Формуланың алдындағы коэффициенттер молекулалар санын көрсетеді. Мысалы, 5S02(бес эс о екі), Р20. (рэ екі о бес), т.б.

1. Формулалар бойынша зат күрделі немесе жай зат екенін анықтай аламыз: 02 - жай зат; Н20 - күрделі зат.

2. Молекула құрамына кіретін элемент атомдарының сандарының ара қатынасын анықтауға болады. NaOH - Бұл қосылыста атомдар сандарының қатынасы 1:1:1 болады, ал CuS04 молекуласында бұл қатынас - 1:1:4

3. Заттың формуласы бойынша оның молекулалык массасын аныктауға болады.

Formula01.JPGSred1.JPGFormula02.JPG
Салыстырмалы молекулалық масса деп зат молекуласы массасының атомдық масса бірлігінен неше есе ауыр екенін көрсететін шаманы айтады, ол МRдеп белгіленеді.

Бұл шама молекуланың абсолюттік массасы деп аталады. Зат молекуласы атомдардан тұратындықтан, оның салыстырмалы молекулалық массасын табу үшін зат құрамына кіретін элементтердің салыстырмалы атомдық массаларын (АR) индекстеріне көбейтіп қосамыз.

Мысалы, CuS04 молекуласының салыстырмалы молекулалық массасы:
Mr(CuS04)=Ar(Cu)+Ar(S)+4Ar(0) Mr(CuS04)=64+32+4 • 16=160
Енді осы заттың бір молекуласының массасын табу үшін формуланы пайдаланамыз.
mM(CuS04) = 160 • 1,66 • 10−27 = 2,66 • 10-25 кг.[1]

Х г            у г 
Fe₂O₃+3H₂SO₄=Fe₂(SO₄)₃ + 3H₂O
160г     294г

10-х     14,7-у
FeO +H₂SO₄=FeSO₄+H₂O
72г     98г
1. Найдем массу серной кислоты в растворе
70:100%*21%=14,7г (H₂SO₄)
2. Составим отношение по первому уравнению
х:160=у:294
3.Составим отношение по второму уравнению
(10-х):72=(14,7-у):98
4.Выразим из первого отношения х
294х=160у
х=0,54у
5.Преобразует второе отношение
72*(14,7-у)=98*(10-х)
1058,4 -72у=980-98х
6. Подставим значение х во второе уравнение
1058,4-72у=980-98*0,54
1058,4-72у=980-52,92у
-19,08у=78,4
у=4,12, тогда х=4,12*0,54=2,22г(Fe₂O₃)
m(FeO)=10-2.22=7,78г
7.Вычислим массу кислорода в оксиде железа (III)
2,22г(Fe₂O₃) -х г(O)
160г(Fe₂O₃) -48г(О)
х=0,666г(О)
8.Вычислим массу кислорода в оксиде железа (II)
7,78 г(FeO) -х г (О)
72г(FeO) - 16 г (О)
х=1.73 г (О)
9. Масса кислорода в смеси оксидов 0,666+1,73=2,396г
10. Найдем долю кислорода в смеси оксидов
10г (смесь) -100%
2,396г (О) -х%
239,6=10х
х=23,96%