ғылымында сандық қатынастар жиі колданылады. Мысалы, затта қанша моллекула бар, ал молекулаларда қанша атом болады деген сұрақтардың шешімін табу үшін химияда «моль» деген түсінік қолданылады.
Зат формуласы Ц Сұ Һ2О ЦО2
ν, моль 1 1 1 1
Құрылымдық бірлігі атом молекула
Н 6,022*1023 6,022*1023
Мр' 12 64 18 44
М, г/моль 12 64 18 44
м, г 12 64 18 44
Моль - зат мөлшерінің өлшемі, ол ν ("ню") грек әрпімен белгіленеді. Сендер физика курсынан «Авогадро саны» деген түсінікпен таныссыңдар: НА = 6,022 141 29(27)×1023 моль−1
{\displaystyle M={\frac {m}{n}}}{\displaystyle M={\frac {m}{n}}}
{\displaystyle n={\frac {M}{m}}}{\displaystyle n={\frac {M}{m}}}
{\displaystyle m={M}\cdot {\nu }}{\displaystyle m={M}\cdot {\nu }}
{\displaystyle \nu ={\frac {N}{N_{A{\displaystyle \nu ={\frac {N}{N_{A
{\displaystyle N={\nu }\cdot {N_{A}}}{\displaystyle N={\nu }\cdot {N_{A}}}
Кез келген заттың 1 молінде Авогадро санындай құрылымдық бірліктер (атом, молекула) болады. Олай болса «моль» дегеніміз Авогадро санындай құрылымдык бірлігі бар зат мөлшері.
Олай болса 64 г мыста, 18 г суда, 44 г көмірқышкыл газындағы құрылымдық бөлшектердің саны 12 г көміртекте болатын атомдар сандарымен бірдей, сондықтан моль дегеніміз - құрамында 12 г көміртекте болатын атомдар санына тең құрылымдық бөлшектер (атомдар, молекулалар) болатын заттың мөлшері.
Заттың 1 молінің массасын молярлық масса деп атайды, ол М әрпімен белгіленеді, өлшемі г/моль. Оның сандық мәні салыстырмалы молекулалық массаға тең.[1]
118,75 г Х г
Mg + H2SO4 = MgSO4 + H2↑
24 г 22,4 л
Найдем массу и объём веществ по уравнению:
m = M xn
m(Mg) = 24 г/моль х 1 моль = 24 г
V = Vm x n
V(H2) = 22,4 л/моль х 1 моль = 22,4 л
Теперь найдем массу чистого магния:
ω = m(прим) х 100% / m(смеси)
m(прим) = ω х m(смеси) / 100%
m(прим) = 5% х 125 г / 100% = 6,25 г
m(Mg) = 125 г - 6,25 г = 118,75 г
Теперь найдем объём выделившегося газа:
118,75 г/24 г = Х г / 22,4 л
V(H2) = 118,75 г х 22,4 л / 24 г = 110,8 л
