
лермонтов м.ю. "песня про царя ивана васильевича, молодого опричника и удалого купца калашникова"
купец калашников-это собирательный образ молодца,автор собрал лучшие черты народного характера и противопоставил купца,народного любимца,опричнику-любимцу царя.степан парамонович-хорош собой,молод и статен.сильный,смелый удалец,который умеет и не боится работать, знает своё дело .калашников уважает царя,он человек чести и слова,для него правда -это образ жизни,он не способен на обман.купец любит свою жену и детей,годится красотой алёны дмитриевны.для него не простительны оскорбления кирибеевича ,калашников не побоялся защитить честь свой жены.народ боялся опричников,но купец не робкого десятка,он любит свой народ,с ним прощается перед смертью .честь и достоинство-это народная черта купца,царь с уважением относится к калашникову,обещает заботу о семье.купец жил по-совести, умер по-чести,сохранив доброе имя .
характер алёны дмитриевны -это собирательный образ женщины.автор объединил лучшие качества красавиц и наделил ими свою героиню.алёна красивая и статная,но скромная и старается не привлекать к себе внимания,бережёт свою красоту для мужа,надевая платок и прикрывая лицо.она любит мужа и детей,заботится о них и ведёт хозяйство.алёна бережёт честь,гордо отклоняет ухаживания опричника.она не кается перед мужем,вины за ней нет.а просит защиты у мужа.алёна дмитриевна уважает устои семьи,муж для царь и только ему она подвластна,он ей судья.набожная и верная ,уважающая царя и народ,алёна и есть воплощение народного идеала женщины-жены и матери.
кирибеевич-опричник,любимец ивана грозного.высокий,статный черноволосый красавец.лихой молодец,который бахвалится своей удалью и положением при царе.уважая царя,он легко может его обмануть,скрывая истинные причины своей страсти к замужней женщине. кирибеевичу автор не даёт имени,только фамилию,что характеризует,что он "без роду,без племени",у него нет семьи и он не почитает традиции народа.опричник привык к вседозволенности,его чувства к алёне приводят к трагедии,он не уважает ни алёну,ни её мужа,ни народ.кирибеевич испугался,когда узнал,кто его соперник в бою,опричники не привыкли отвечать за свои поступки.
царь иван iv-автор характеризует царя,как символ власти тех времён.властолюбивый,умный,но не уделяющий внимания проблемам простого народа.окружив себя любимцами,царь далёк он людей,он не знает чем живёт народ.царь уважает честность,он обещает заботиться о семье купца,но он не выясняет причин трагедии.образ царя-это величие власти и произвол,недоверие к простым людям и вера в своих любимцев.
Назва рамана і яго дзвюх частак не выпадковыя. Каласы — людзі, якія, нібы серп, зразае смерць з палет-каў жыцця. Серп, хутчэй за ўсё, — уціск царызму, прадбачанне пісьменнікам трагічнага «жніва». «Вый-сце крыніц» — гэта вытокі маладога пакалення, звяза-нага крэўнымі сувязямі з бацькоўскай зямлёй, з Айчы-най. Прадстаўнікі гэтага пакалення — Алесь Загорскі і Кастусь Каліноўскі — павінны аб'яднаць, згуртаваць людзей, павесці іх за сабой, каб кроплі народнага гора паступова зліліся і ператварыліся ў магутную раку гневу і помсты. «Сякера пры дрэве» — гэта сялянс-кая зброя, якая чакала свайго часу, і «зброя» генерала-вешальніка Мураўёва, які жорстка расправіўся з уд-зельнікамі паўстання.
Алесь Загорскі — галоўны персанаж рамана. Яго можна ўспрымаць як гістарычную асобу, але пры гэ-тым не трэба забываць, што гэта ідэалізаваны, а не канкрэтны герой. Ён увасобіў спрадвечную мару бела-рускага народа аб месіі, збаўцы, які абудзіць родную зямлю ад доўгага сну, верне яе да жыцця. У гэтым выяўляецца адна з рысаў рамантызму, якая бярэ пача-так з вуснай народнай творчасці. I хаця Алесь не робіць нейкіх звышнатуральных учынкаў, ён — рамантычны герой, бо ў яго душы спалучаюцца рысы сапраўднага змагара за народнае шчасце і наіўнага летуценніка, які верыць у ідэалы дабра і справядлівасці, змагара, які выяўляе памкненне ўсіх пакаленняў: вольна, свабод-на жыць на роднай зямлі. I можа, ніхто не адчуваў так востра гэтай патрэбы, як чалавек працы — селянін. Таму аўтар ідзе на свядомае парушэнне гістарычных рэалій: Алеся аддаюць на дзядзькаванне, хаця ў XIX стагоддзі гэтага звычаю шляхта ўжо не прытрым-лівалася. Чалавек, нават калі ён і шляхціц, павінен з дзяцінства зведаць на ўласным вопыце цяжкую ся-лянскую працу і побыт. Толькі ў гэтым выпадку ён будзе ведаць іх сапраўдны кошт і зможа выступіць у абарону тых, хто бяднейшы за яго і мае менш правоў. Такім уяўляецца аўтару шлях станаўлення сапраў-днага беларуса, выратавання яго спадчыны і роднай культуры.
Вобраз Алеся грунтуецца не толькі на рамантыч-ным, але і на рэальным светаўспрыманні. Алесь вы-ступае як рыцар з высакародным і шчырым сэрцам, якое чула рэагуе на ўсе беды народа. У сям'і Кагутоў ён навучыўся цаніць гонар і годнасць простага чалаве-ка, не прыніжаць іншых і самому ні перад кім не пры-ніжацца, ашчадна адносіцца да духоўнай спадчыны сваіх продкаў і тых каштоўнасцяў, якія набывалі для іх часам значэнне сакральнага сімвала. Адным з сімва-лаў чалавечай працы і поту быў хлеб. У гэтым плане паказаны той эпізод з рамана, калі юны князь Загорскі падымае кавалак хлеба, які ўпаў са стала, і цалуе яго са словамі: «Даруй, Божухна!» Алесь — не толькі рамантык, які бачыць у сне белых коней, увасабленне свабоды і светлых ідэалаў, але, адначасова, і рэаліст, які думае аб самых звычайных, паўсядзённых спра-вах. У вобразе маладога Загорскага выяўляюцца рысы характару і паводзінаў рэальнага чалавека.
Грамадзянскае сталенне Загорскага, такім чынам, адбываецца не толькі на рамантычным грунце. Бацькі Алеся добра ўсведамлялі, што, каб быць патрыётам сваёй зямлі, патрэбна найперш ведаць яе мінулае — тое, што надае змаганню мэту і служыць светлым ідэ-алам гэтага змагання. Вялікую ролю тут адыграў ста-ры Вежа, дзед Алеся, прозвішча якога таксама не вы-падковае. Вежа — гэта нібы маяк, на які павінна арыентавацца маладое пакаленне. Нездарма дзед кажа, што «трошкі лепшы» за ўнука. Дзед навучыў Алеся таму, што павінен ведаць сапраўдны грамадзянін: праў-дзе аб прыгоне і парадках, якія панавалі ў Расіі, аб шляхах грамадскага развіцця. I, пазнаючы гэту праў-ду жыцця, Алесь разумее, што здольны змяніць рэчаі-снасць, але яшчэ не ўсведамляе як. Гэты разрыў паміж здольнасцю і немагчымасцю ажыццявіць задуманае — яшчэ адна рыса героя рамантычнага характару. Разу-меючы, што нельга ахапіць неабдымнае, Алесь дае сабе клятву змяніць хаця б нешта, тое, на што ў яго хопіць моцы.
«Колас да коласа — сноп будзе», — кажуць у на-родзе. Загорскі ўсведамляе, што адзін ён — як колас у полі, што патрэбна вялікая сіла, каб зварухнуць ака-мянелыя пласты жыцця. Сустрэча з Каліноўскім нат-хніла Алеся на адданае служэнне справе, за якую ах-вяраваць можна не толькі каханнем, але і жыццём. Увабраўшы ў сябе ўсё лепшае ад простага народа і ўзбагаціўшыся веданнем сапраўднай мінуўшчыны, герой уступае ў дарослае жыццё, выразна ўсведамля-ючы цяжкасці на шляху дасягнення выпакутаванай мэты.
Объяснение: