4. Напишите эссе, описывая действия и мысли Слепцова, передайте душевное состояние героя рассказа (90-100 слов, озаглавьте эссе,
используйте цитаты из рассказа «Рождество» для подтверждения
мысли).
Вечером, сурово затосковав, он велел отпереть большой дом. Когда дверь с
тяжелым рыданием раскрылась и пахнуло каким-то особенным, не зимним
холодком из гулких железных сеней, Слепцов взял из рук сторожа лампу с
жестяным рефлектором и вошел в дом один. Паркетные полы тревожно
затрещали под его шагами. Комната за комнатой заполнялись желтым светом;
мебель в саванах казалась незнакомой; вместо люстры висел с потолка не
звенящий мешок, — и громадная тень Слепцова, медленно вытягивая руку,
проплывала по стене, по серым квадратам занавешенных картин.
Войдя в комнату, где летом жил его сын, он поставил лампу на подоконник и
наполовину отвернул, ломая себе ногти, белые створчатые ставни, хотя все равно
за окном была уже ночь. В темно-синем стекле загорелось желтое пламя — чуть
коптящая лампа, — и скользнуло его большое, бородатое лицо.
Он сел у голого письменного стола, строго, исподлобья, оглядел бледные в
синеватых розах стены, узкий шкаф вроде конторского, с выдвижными ящиками
снизу доверху, диван и кресла в чехлах, — и вдруг, уронив голову на стол,
страстно и шумно затрясся, прижимая то губы, то мокрую щеку к холодному
пыльному дереву и цепляясь руками за крайние углы.
В столе он нашел тетради, расправилки, коробку из-под английских бисквитов с
крупным индийским коконом, стоившим три рубля. О нем сын вспоминал, когда
болел, жалел, что оставил, но утешал себя тем, что куколка в нем, вероятно,
мертвая. Нашел он и порванный сачок — кисейный мешок на складном обруче, и
от кисеи еще пахло летом, травяным зноем.
Потом, горбясь, всхлипывая всем корпусом, он принялся выдвигать один за
другим стеклянные ящики шкафа. При тусклом свете лампы шелком отливали
под стеклом ровные ряды бабочек. Тут, в этой комнате, вон на этом столе, сын
расправлял свою поимку, пробивал мохнатую спинку черной булавкой, втыкал
бабочку в пробковую щель меж раздвижных дощечек, распластывал, закреплял
полосами бумаги еще свежие, мягкие крылья. Теперь они давно высохли —
нежно поблескивают под стеклом хвостатые махаоны, небесно-лазурные
мотыльки, рыжие крупные бабочки в черных крапинках, с перламутровым
исподом, и сын произносил латынь их названий слегка картаво, с торжеством или
пренебрежением.

Маладому вераб'ю блага

Надзеі на папраўку амаль не было: ён гэта ведаў добра. I ўсё ж паехаў. Можа нават і таму, каб хоць трохі супакоіць сяброў. Дзіўная рэч: за ўсе іхнія клопаты ён мог аддзячыць хіба што згодай на гэтую паездку.

Ён надта не любіў усялякіх клопатаў аб сабе.

Грошы на дарогу і лячэнне яму сабралі. Пра гэта ён не ведаў да самага апошняга часу. Паставілі, так сказаць, перад фактам. На руках было і рэкамендацыйнае пісьмо ў Ялту.

Ну што ж, Ялта. Добра яшчэ, што хоць знаёмая мясціна. Упершыню ён быў там у 1909 годзе. Малочная ферма «Шалаш», блізка ад Ауткі, непадалёк ад дачы Чэхава.

Чэхава ўжо няма. Усё тое ж — сухоты.

Брат Вадзім памёр ад сухотаў у 1908 годзе. Праз год адкрыўся гэты самы працэс і ў яго. Яраслаўскі доктар Берндт супакойваў: маўляў, марная трывога. Ялцінскі доктар (як яго прозвішча?) сказаў больш пэўна: трэба сур’ёзна лячыцца. Надзею на папраўку ўсё ж падаў. Ах, гэтыя дактары, так лёгка, як рэцэпт, выпісваюць яны надзеі.

Але тут усё надта Звычайная арыфметыка. Маці памерла ад сухотаў у 27 год. Нарадзілася ў 1869 годзе, памерла ў 1896. Ператасаваны дзве апошнія лічбы. Паводле гэтай логікі, ён памрэ ў 1919 годзе. Два гады ў запасе. Што ж, добра было б. Толькі не верыцца ў гэта. Брату Вадзіму было ўсяго 18 год. А яму хутка 27, як маці. I ўсё ж так хочацца верыць няхай нават у містыку лічбаў. Два гады ў запасе — гэта добра.

Пра Ялту напісана ў чэхаўскай «Даме з сабачкам». Як гэта там? «I тут выразна кідаліся ў вочы дзве асаблівасці шыкоўнага ялцінскага натоўпу: пажылыя дамы былі апранутыя, як маладыя, і было многа генералаў». Ну, генералаў, мусіць, цяпер паменшала: вайна. Хаця…

Шкада, што ён, Багдановіч, нічога не напісаў пра Чэхава. Нейкую там нататку пра выданне яго пісьмаў — хіба гэта можна лічыць? Якое самотнае жыццё, якая мужнасць і незалежнасць ва ўсім. I загадкавае, нікім не спазнанае майстэрства. «Над апавяданнямі можна плакаць і стагнаць, можна пакутаваць супольна са сваімі героямі, але, мяркую, трэба гэта рабіць так, каб чытач не заўважыў. Чым больш аб’ектыўна, тым больш моцнае ўражанне». Нешта падобнае ёсць і ў яго, Багдановіча.

Что с того, что стих в душе кипит?

Он через холод мысли протекает.

Поэт всегда обдуманно творит.

Ну, гэта, брат, дрэнная цытата. Вось тут у цябе, мабыць, выйшла лепш:

Сальеры ў творчасці усё хацеў паняць,

Ва ўсім упэўніцца, усё абмеркаваць,

Абдумаць матар’ял, і мэту,

I горача любіў сваю свядомасць гэту.

У творчасці яго раптоўнага няма:

Аснова да яе — спакойная дума.

Але якая самаўпэўненасць, браце, — цягацца з Пушкіным, з самім Аляксандрам Сяргеевічам. Сказана ж: «гений и злодейство — две вещи несовместные». Ну, а калі ў адчаі чалавек, калі больш, чым бога, увазлюбіў сваё рамяство (так, рамяство, гэта ж харошае слова!), а ўзнагароды няма. Калі хоча жыць у келлі, а не ў карчме? I хіба ён не лічыў Моцарта геніем? Канечне, лічыў! Не, тут было другое: абраза за прафанацыю мастацтва! Хоць несвядомую, але прафанацыю, так! I самае галоўнае — цаной геніяльнасці. Сальеры думаў, што гэтага нельга дараваць нават Моцарту.

«Абдумаць матар’ял, і мэту».

Але калі ўсё-ткі зайздрасць? Нізкая, ганебная зайздрасць. Творчае бяссілле, бясплённае напружанне думкі. Не, не, гэта, мусіць, прыдумана. Каб круглей, каб для легенды. А паэту гэта трэба для драмы. Буало гэта не трэба. Гётэ гэта не спатрэбілася б таксама. Ураўнаважаны, спакойны, як бог, Гётэ і страсны, неўраўнаважаны Шылер. Дзе тут трагедыя, драма? Для каго? Для Гётэ? Для Шылера? Хутчэй, можа, для апошняга.

I ўсё ж дарэмна ты звязаўся з Сальеры. З легендай табе не справіцца. I не абараніць сябе. Рацыяналіст і дэкадэнт — вось што будуць гаварыць пра цябе нашчадкі. І будуць помніць хіба па тым, што некалі ты пісаў неблагія рэцэнзіі на Купалу, на страснага, неўраўнаважанага Купалу. Купала — Шылер. Дзе знайсці Гётэ яму напару?

Цягнік усё ішоў і ішоў на поўдзень.

Была зіма, мяцеліца. I гаварылі пра рэвалюцыю. Ён ехаў насустрач ёй ці ад яе? Эх, каб яшчэ хоць два гады жыцця!

За Гомелем на тры дні цягнік запынілі снежныя заносы. Апынуліся між станцыямі, як паміж небам і зямлёй. Цемень, завіруха. Страшныя, апакаліптычныя ночы. Палілі свечкі. Скончылася яда.

Украинское движение Скаутского типа, возникшее вслед за английским, немецким, российским и другими национальными молодёжными движениями в 1911 году на части территории нынешней Украины, которая входила в то время в состав Австро-Венгрии. 12 апреля 1912 года состоялось первое принятие пластовой присяги во Львове. Этот день считается Днём рождения «Пласта». Основателями организации были Александр Тисовский, Пётр Франко и Иван Чмола. Название от «пластун» - казак-разведчик. Организация насчитывает около 10 000 человек. Во время Второй мировой войны «Пласт» был запрещён сначала польской, потом немецкой оккупационной властью, поскольку многие члены «Пласта» действовали в Организации украинских националистов...

Объяснение: