Смысл бытия для Платона Каратаева — радостное ощущение слияния с миром. Его отношение к жизни выражается единственным словом — любовь. Каратаев не имел “привязанности, дружбы, любви, как понимал их Пьер”, но “любил и любовно жил со всем, с чем сводила его жизнь”. Это глубокое христианское чувство составляло суть души Платона, суть народной души. Оно герою, проходя через испытания, не утрачивать веры в жизнь, основанной на бескорыстной и всепоглощающей любви к земному миру. Каратаев безропотно принимает все, что ни свыше. Он рассказывает пленным историю невинно осужденного купца, смирившегося, готового пострадать “за свои да за людские грехи”. Смысл этой притчи в том, что “на все Господня воля”. Как бы ни сложилась судьба, Бог знает, куда ведет раба своего. Каратаев не смеет ничего требовать от жизни. Толстовский “Божий человек” кроток и счастлив тем
малым, что имеет. Даже предчувствуя приближение смерти, он не утрачивает ощущения “восторженной радости”.
Шығыс өркениетінің таза скептизм мен концепцияға толы, құнды еңбек «Құтты білік» дастанының басты идеясы төрт принципке негізделеді. Бірінші идея – полисті дұрыс басқару үшін шыншылдық пен әділдіктің болуына саяды. Ғұлама әділдіктің бейнесі ретінде Күнтуды патшаны дастанда атап көрсетеді.
Екіншісі — байлық, яки, елге құт қонсын деген тілектен туған идея. Бақыт пен құтшылықтың мәселесі Айтолдының прототипі арқылы жырда баяндалған.
Үшіншісі – парасат-пайым. Ақыл-парасаттың әлеуметтегі рөлі уәзірдің баласы Өгдүлміш бейнесі негізінде суреттелген.
Төртіншісі — қанағат-рақым мәселесі. Аталмыш мәселе дастанда уәзірдің туысы, дәруіш Одғұрмыш бейнесі арқылы әңгімеленген. Мысалы:
Кітабында талай жайды айтады ол,
Бұл төрт ұлық сөздерінен байқалар.
Бірі оның — шындық жолы — әділет,
Екіншісі- құт пен ырыс, дәулет.
Үшіншісі — ақыл менен парасат,
Төртіншісі -ұстамдылық, қанағат.
Объяснение:
